SĐT: 
I. LỜI MỞ
Chụp cắt lớp vi tính tưới máu não là một trong những kỹ thuật giúp khảo sát, đánh giá khả năng tưới máu của nhu mô não, từ đó xác định những bất thường nếu có ở khu vực trên. Do đó, chụp cắt lớp vi tính tưới máu não thường được chỉ định cho những trường hợp có nghi ngờ tổn thương não hoặc bất thường về hệ mạch máu nuôi dưỡng cơ quan này.
Kỹ thuật chụp này đặc biệt có giá trị trong các ca đột quỵ do nhồi máu não giai đoạn tối cấp để xác định penumbra (vùng tranh tối tranh sáng, đây là vùng có thể cứu được nếu áp dụng những biện pháp điều trị thích hợp.
Trong chẩn đoán mạch máu não trong bệnh đột quỵ hoặc phình động mạch, kỹ thuật CT mạch máu não được ưu tiên hơn chụp MRI.
II. CHỤP CT TƯỚI MÁU NÃO
Do tổn thương hoặc bệnh lý, mạch máu não có thể bị hẹp, tắc nghẽn gây ra đột quỵ não vô cùng nguy hiểm cho tính mạng của người bệnh. Vì thế chụp mạch máu não rất cần thiết để phát hiện vị trí tổn thương nhồi máu não và xuất huyết não, đánh giá tổn thương tắc mạch máu theo vùng, chẩn đoán sớm nguy cơ đột quỵ và can thiệp điều trị.
Trước đây, chụp mạch máu não thường được chỉ định qua chụp X-quang có sử dụng thuốc cản quang.Tuy nhiên do hạn chế về chất lượng hình ảnh, dễ bỏ sót tắc nghẽn động mạch cũng như nguy cơ gây hại cho sức khỏe người bệnh, Chụp CT mạch máu não và chụp mạch cộng hưởng từ MRI là lựa chọn thay thế. Trong đó, chụp cắt lớp mạch là phổ biến hơn cả.
Chụp cắt lớp vi tính tưới máu não, CT perfusion, là phương pháp chẩn đoán hình ảnh sử dụng nhiều tia X quét nhiều lát cắt lên vũng não, kết hợp với xử lý kỹ thuật của máy tính để đưa ra hình ảnh 2D hoặc 3D của não.
Những hình ảnh sau khi chụp CT perfusion này sẽ được bác sĩ chuyên khoa chẩn đoán và khảo sát khả năng tưới máu của nhu mô não, để đưa ra những chỉ định điều trị thích hợp.
III. CHỈ ĐỊNH CT TƯỚI MÁU NÃO
1. Thường xuyên đau nhức đầu, nghi ngờ có bất thường trong mạch máu não
Chụp CT mạch máu não giúp bác sĩ có thể đánh giá được mức độ tuần hoàn mạch máu não và sàng lọc bệnh lý u não, dị tật bẩm sinh, tai biến mạch máu não,…
2. Chẩn đoán nhồi máu não
Chụp CT mạch máu não và chụp tưới máu não được chỉ định kết hợp để phát hiện vị trí mạch máu bị tắc, hẹp, can thiệp kịp thời tránh nhồi máu não.
3. Sàng lọc bất thường mạch máu não
Thông thường những người bệnh có nguy cơ cao hẹp tắc mạch máu não, phình động mạch não,… có thể thực hiện kỹ thuật này để chủ động ngăn ngừa.
5. U não
Trường hợp nghi ngờ u não hoặc cần đánh giá sự phát triển của khối u, khảo sát mạch máu nuôi u sẽ cần chụp CT mạch máu não, có thể kết hợp chụp tưới máu não để đánh giá toàn diện.
IV. NGUY CƠ TAI BIẾN
Là những tai biến liên quan đến thuốc cản quang như:
1. Sốc phản vệ: Thường xuất hiện trong vòng một giờ sau tiêm thuốc cản quang với các triệu chứng điển hình như: Phát ban kèm ngứa, nôn, phù mạch, khó thở, rút lõm lồng ngực, hạ huyết áp,…
2. Suy thận: Đây là trường hợp hiếm gặp nhưng vẫn có thể xảy ra, thường xuất hiện trong vòng 1 – 2 ngày sau tiêm thuốc cản quang.
3. Ảnh hưởng đến thai nhi: Người can thiệp đang mang thai, đặc biệt trong ba tháng đầu.
V. THAM KHẢO
[1] Chụp cắt lớp vi tính tưới máu não (CT perfusion)
https://www.vinmec.com/vie/bai-viet/chup-cat-lop-vi-tinh-tuoi-mau-nao-ct-perfusion-vi
[2] Chụp cắt lớp vi tính tưới máu não
https://medlatec.vn/tin-tuc/chup-ct-mach-mau-nao-duoc-bac-si-chi-dinh-khi-nao-s154-n20254
[3] Quy trình chụp cắt lớp vi tính tưới máu não có tiêm thuốc đối quang
https://www.vinmec.com/vie/bai-viet/quy-trinh-chup-cat-lop-vi-tinh-tuoi-mau-nao-co-tiem-thuoc-doi-quang-vi
[4] Quá 12 giờ đột quỵ, người đàn ông 39 tuổi vẫn có cơ hội được điều trị tái tưới máu
https://bachmai.gov.vn/bai-viet/qua-12-gio-dot-quy-nguoi-dan-ong-39-tuoi-van-co-co-hoi-duoc-dieu-tri-tai-tuoi-mau?id=c1bfd2a1-7600-4fc4-a9e4-b601301cd83d
[5] Đột quỵ hơn 12 giờ, bệnh nhân 39 tuổi hồi phục ngoạn mục nhờ kỹ thuật cắt lớp vi tính tưới máu não
https://suckhoedoisong.vn/dot-quy-hon-12-gio-benh-nhan-39-tuoi-hoi-phuc-ngoan-muc-nho-ky-thuat-nay-169261106170539413.htm
TS.BS Trần Bá Thoại
Ủy viên BCH Hội NỘI TIẾT VIỆT NAM