SĐT: 
I. LỜI MỞ
Xét nghiệm AMH là một trong những chỉ số quan trọng phản ánh dự trữ buồng trứng và khả năng sinh sản của người phụ nữ. Thông qua nồng độ AMH trong máu, bác sĩ có thể đánh giá số lượng trứng còn lại, tiên lượng khả năng mang thai tự nhiên hoặc trong các phương pháp hỗ trợ sinh sản như IUI, IVF.
Bài viết cung cấp các thông tin cần thiết về xét nghiệm AMH này.
II. AMH LÀ GÌ ?
AMH là viết tắt tiếng Anh của Anti-Mullerian Hormone, là một hormone glycoprotein có trọng lượng phân tử khoảng 140.000 Dalton, được tiết ra từ các tế bào hạt trong nang buồng trứng. Quá trình sản xuất AMH bắt đầu từ khoảng tuần thai thứ 36 và kéo dài cho đến khi người phụ nữ bước vào giai đoạn mãn kinh. Hormone này được tạo ra sớm ở nang trứng nguyên thủy, đạt nồng độ cao nhất trong giai đoạn nang noãn tiền hốc và có hốc nhỏ (kích thước dưới 4 mm).
Ở những giai đoạn sớm này, nang trứng có kích thước rất nhỏ, không thể quan sát qua siêu âm, vì vậy chỉ số AMH đóng vai trò quan trọng trong việc phản ánh số lượng nang trứng non đang phát triển, qua đó gián tiếp thể hiện dự trữ buồng trứng của người phụ nữ. Nồng độ AMH thường cao nhất ở độ tuổi 25-30, sau đó giảm dần theo thời gian do quá trình lão hóa tự nhiên của buồng trứng.
Ngoài vai trò trong sinh sản, AMH còn có ý nghĩa trong sự hình thành cơ quan sinh dục của thai nhi. Ở thai nam, hormone này được tiết ra bởi các tế bào Sertoli trong tinh hoàn, giúp thoái hóa ống Muller, hỗ trợ quá trình phát triển cơ quan sinh dục nam. Ngược lại, ở thai nữ, AMH được sản xuất bởi các tế bào hạt trong nang buồng trứng và có liên quan trực tiếp đến số lượng nang trứng nguyên thủy, bắt đầu từ giai đoạn thai khoảng 36 tuần tuổi và tiếp tục sau khi trẻ ra đời.
III. CÁC ỨNG DỤNG XÉT NGHIỆM AMH
Xét nghiệm AMH là phương pháp kiểm tra nồng độ hormone Anti-Mullerian có trong máu – một chỉ dấu quan trọng phản ánh dự trữ buồng trứng, tức là số lượng nang noãn còn lại trong buồng trứng của người phụ nữ. Xét nghiệm AMH mang lại nhiều ý nghĩa quan trọng như:
1. Phản ánh khả năng sinh sản của phụ nữ
Nồng độ AMH là yếu tố quan trọng giúp bác sĩ đánh giá dự trữ buồng trứng và khả năng sinh sản của người phụ nữ. Ở phụ nữ khỏe mạnh, dưới 35 tuổi, chỉ số AMH thường dao động từ 2,2 – 6,8 ng/mL. Khi giá trị này quá thấp hoặc quá cao, đều có thể phản ánh bất thường về chức năng buồng trứng, ảnh hưởng đến khả năng thụ thai cũng như kết quả khi thực hiện thụ tinh ống nghiệm (IVF).
Thông qua kết quả AMH, bác sĩ có thể đánh giá sức khỏe sinh sản tổng quát, lên kế hoạch mang thai phù hợp hoặc tư vấn hướng điều trị hỗ trợ sinh sản cho những cặp đôi gặp khó khăn trong việc có con.
2. Thước đo sự lão hóa của buồng trứng
Buồng trứng của phụ nữ sẽ dần giảm số lượng và chất lượng nang noãn theo thời gian. Đây chính là quá trình lão hóa buồng trứng. Xét nghiệm AMH giúp ước tính số lượng trứng còn lại, từ đó phản ánh mức độ hoạt động hiệu quả của buồng trứng.
Bên cạnh đó, AMH còn là chỉ số dự đoán tuổi mãn kinh. Khi tuổi tác tăng lên, nồng độ AMH sẽ giảm dần và biến mất hoàn toàn khi người phụ nữ bước vào giai đoạn mãn kinh – thường từ 45 đến 50 tuổi. Việc theo dõi AMH giúp chị em chủ động hơn trong việc chăm sóc sức khỏe sinh sản, đồng thời phòng ngừa các bệnh lý liên quan đến giai đoạn mãn kinh như loãng xương, rối loạn nội tiết hay thay đổi tâm sinh lý.
3. Đánh giá khả năng hồi phục của buồng trứng sau điều trị ung thư
Vì phản ánh trực tiếp số lượng nang noãn còn hoạt động, chỉ số này giúp đánh giá tổn thương buồng trứng sau phẫu thuật. Việc theo dõi chỉ số AMH giúp xác định mức độ hồi phục chức năng buồng trứng, cũng như phát hiện biến chứng tiềm ẩn sau các can thiệp y khoa.
4. Liên quan với thụ tinh trong ống nghiệm
Chỉ số AMH có mối tương quan chặt chẽ với tỷ lệ thành công của IVF. Khi AMH ở mức lý tưởng, buồng trứng đáp ứng tốt với thuốc kích thích, tạo ra nhiều trứng chất lượng, từ đó giúp tăng cơ hội thụ tinh và mang thai. Ngược lại, nếu AMH thấp, việc kích thích buồng trứng trở nên khó khăn hơn, số lượng trứng thu được ít, kéo theo tỷ lệ tạo phôi và khả năng mang thai giảm. Trong trường hợp này, bác sĩ có thể điều chỉnh phác đồ điều trị, kết hợp thêm thuốc hoặc kỹ thuật đặc biệt để cải thiện đáp ứng của buồng trứng.
Cần lưu ý rằng, AMH thấp không đồng nghĩa với việc không thể thực hiện IVF. Các bác sĩ sẽ căn cứ thêm vào siêu âm nang noãn, tinh dịch đồ, xét nghiệm nội tiết tố và nhiều yếu tố khác để đưa ra đánh giá toàn diện và lựa chọn hướng điều trị tối ưu nhất cho từng trường hợp.
IV. Ý NGHĨA CỦA CHỈ SỐ AMH
Dựa trên giá trị xét nghiệm, có thể chia AMH thành các mức như sau:
1. AMH thấp: Mức AMH từ 1,0 – 1,5 ng/ml phản ánh dự trữ buồng trứng giảm, song vẫn còn cơ hội mang thai nếu có hướng điều trị kịp thời. Ngược lại, khi AMH dưới 0,5 ng/ml, nghĩa là số lượng trứng còn lại rất ít, khả năng thụ thai tự nhiên suy giảm đáng kể và cần được tư vấn chuyên sâu để lựa chọn phương án sinh sản phù hợp.
2. AMH ở mức bình thường: Ở phụ nữ dưới 35 tuổi và có sức khỏe sinh sản ổn định, nồng độ AMH thường dao động từ 2,0 – 6,8 ng/ml (tương đương 14,28 – 48,55 pmol/L). Đây được xem là khoảng giá trị lý tưởng, cho thấy dự trữ buồng trứng tốt và khả năng mang thai tự nhiên cao.
3. AMH tăng cao: Khi chỉ số AMH vượt quá 10 ng/ml, thường gặp ở những người mắc hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS). Dù vẫn có thể thụ thai tự nhiên, nhưng phụ nữ có AMH cao thường gặp rối loạn rụng trứng, khiến tỷ lệ mang thai thấp hơn so với người có chỉ số bình thường. Trong trường hợp này, bác sĩ có thể chỉ định điều trị hỗ trợ để cải thiện khả năng sinh sản.
V. KHI NÀO CẦN XÉT NGHIỆM AMH
Xét nghiệm đánh giá dự trữ buồng trứng nên thực hiện trong các trường hợp sau:
1. Khó khăn trong việc mang thai hoặc đang điều trị vô sinh, hiếm muộn.
2. Người được chẩn đoán mắc hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS)
3. Bị rối loạn kinh nguyệt, kinh thưa, tắc kinh hoặc vô kinh kéo dài chưa rõ nguyên nhân.
4. Có bệnh lý tại buồng trứng như suy buồng trứng, u nang hoặc ung thư buồng trứng.
5. Đang theo dõi kết quả điều trị vô sinh hoặc muốn xác định thời điểm mang thai thích hợp nhất.
Việc thực hiện xét nghiệm AMH giúp bác sĩ đánh giá sức khỏe sinh sản và hỗ trợ lập kế hoạch sinh con phù hợp. Nếu kết quả cho thấy dự trữ buồng trứng dồi dào, phụ nữ có thể yên tâm trì hoãn kế hoạch sinh con trong vài năm tới. Ngược lại, khi AMH ở mức thấp, nên cân nhắc chủ động mang thai sớm hoặc tìm đến các phương pháp hỗ trợ sinh sản để tối ưu cơ hội làm mẹ.
VI. THAM KHẢO
[VIDEO 1] Chỉ số AMH là gì? AHM bao nhiêu là bình thường? Bao nhiêu là bất thường?
[VIDEO 2] Chỉ số AMH thấp (Giảm dự trữ buồng trứng): Nguyên nhân, dấu hiệu
[1] Xét nghiệm chỉ số AMH
https://phenikaamec.com/bh-chi-so-amh-la-gi.html#chi_so_amh_la_gi
[2] Xét nghiệm AMH: Chỉ số bình thường – thấp – cao
https://www.vinmec.com/vie/bai-viet/xet-nghiem-amh-chi-so-binh-thuong-thap-cao-vi
[3] Ý nghĩa chỉ số xét nghiệm AMH trong sức khỏe sinh sản của phụ nữ
https://medlatec.vn/tin-tuc/y-nghia-chi-so-xet-nghiem-amh-trong-suc-khoe-sinh-san-cua-phu-nu-s159-n17608
[4] Xét nghiệm AMH: Chỉ số bao nhiêu là bình thường?
[5] Xét nghiệm AMH là gì? Ý nghĩa của chỉ số xét nghiệm
[6] Chỉ số AMH cao là gì? Có thai tự nhiên được không?
https://phenikaamec.com/bh-amh-cao-la-gi.html
[7] Xét nghiệm AMH: Chỉ số bao nhiêu là bình thường – cao – thấp?
https://tamanhhospital.vn/xet-nghiem-amh/
TS.BS Trần Bá Thoại
Ủy viên BCH Hội NỘI TIẾT VIỆT NAM