SĐT: 
I. LỜI MỞ
Trong khi viêm cấp tính là rất quan trọng khi cơ thể bị thương và nhiễm trùng, những nghiên cứu khoa học chỉ ra rằng một số yếu tố xã hội, môi trường và lối sống có thể thúc đẩy tình trạng viêm mãn tính toàn thân có thể dẫn đến một số bệnh lý không lây nhiễm, là những nguyên nhân hàng đầu gây ra tàn tật và tử vong trên toàn thế giới, chẳng hạn như bệnh tim mạch, ung thư, tiểu đường, bệnh thận mãn tính, bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu và các rối loạn tự miễn dịch và thoái hóa thần kinh.
Vì viêm mãn tính kéo dài nhiều tháng đến nhiều năm, âm thầm phá hủy các tế bào, mô khỏe mạnh và là “kẻ sát nhân thầm lặng” dẫn đến hàng loạt bệnh nguy hiểm. Do đó, việc nhắm mục tiêu vào tình trạng viêm dai dẳng mở ra những cơ hội để điều trị các bệnh liên quan.
II. VIÊM MẠN TÍNH LÀ GÌ ?
Khác với viêm cấp tính với bốn dấu hiệu kinh điển gồm sưng, nóng, đỏ và đau thường do nhiễm trùng. Những dấu hiệu của viêm cấp xảy ra do các tế bào bạch cầu được cơ thể huy động để bao quanh và bảo vệ vùng bị nhiễm trùng, tấn công các yếu tố gây nguy hiểm cho cơ thể.
Tuy nhiên, viêm mạn tính không phải là nhiễm trùng và bạc cầu không tập trung để tiêu diệt tác nhân đang gây hại/nhiễm trùng cho cơ thể, thay vào đó, chúng tấn công các mô và cơ quan khỏe mạnh. Đặc biệt, khi tình trạng viêm mạn tính tăng cao, gây tổn thương lâu dài cho các mô và cơ quan khỏe mạnh, dẫn đến sự tiến triển của nhiều bệnh mãn tính khác nhau ở nhiều nơi trên cơ thể: Nếu động mạch bị tấn công, sẽ gây các bệnh tim mạch; Nếu là khớp, sẽ gây viêm khớp; Nếu bạch cầu tấn công các tế bào nguy cơ là bệnh Alzheimer…..
III. TÁC HẠI RA SAO ?
* Trên hệ tim mạch
Khi cholesterol LDL tích tụ trong lòng mạch máu, hê thống miễn dịch phản ứng bằng cách triển khai quá trình đại thực bào, được hình thành từ các tế bào bạch cầu đơn nhân.
Nếu bị viêm mạn tính, cơ thể sẽ đi nhiều bạch cầu hơn mức cần thiết. Những tế bào bạch cầu này sẽ cố gắng ăn những hạt cholesterol, và biến đại thực bào này thành các “tế bào bọt” tích đầy mỡ, khi quá tải, các tế bào này vỡ ra và đổ cholesterol ra ngoài làm cho lớp dưới nội mạc dày lên tạo nên các vạch lipid hay các mảng xơ vữa. Qua thời gian, chúng bồi đắp dần dần và thu hẹp lòng mạch máu.
Quá trình viêm mãn này diễn ra lặng lẽ qua nhiều năm, mà chúng ta không cảm thấy. Từ từ và âm thầm, các tế bào bạch cầu bị chết trong khi thực hiện nhiệm vụ sẽ bắt đầu bám lại thành mạch cùng với các mảng xơ vữa càng ngày càng dày thêm và mạch máu chuyển dần dần từ mềm mại và dẻo dai trở nên xơ vữa và hẹp lòng động mạch.
Và từ các vết nứt trên thành mạch ở khu vực có mảng bám, sẽ có thể hình thành các cục máu đông, ngăn chặn máu đến tim hoặc não, gây đau tim, đột quỵ hoặc gây tắc nghẽn ở những vùng động mạch nhỏ hơn.
* Trên thần kinh-não bô:
Tình trạng viêm ở não góp phần gây nên trầm cảm và suy giảm nhận thức.
* Trên cơ khớp:
Viêm mạn tính có thể dẫn đến viêm khớp dạng thấp bằng cách gây sưng khớp, làm tổn thương sụn và xương.
IV. ĐÔI ĐIỀU BÀN LUẬN
1. Tại sao viêm mạn tính được lưu ý?
Hiện nay, nhiều nghiên cứu y khoa đã chỉ ra rằng môi trường, lối sống hiện đại và chế độ ăn có ảnh hưởng rất nhiều đến hệ thống miễn dịch của chúng ta.
Trong thế kỷ 20, với sự ra đời của thuốc kháng sinh và vaccine đã giúp chúng ta vượt qua những căn bệnh nhiễm trùng, bệnh dịch chết người trước đây. Và 21 này là thế kỷ của bệnh không lây nhiễm (non-communicable diseases NCDs) là những bệnh len quan rõ rệt với tình trạng viêm mã tính toàn thân (systemic chronic inflammation SCI).
2.Có thể giảm viêm để bảo vệ cơ thể?
Dù chưa có nhiều bằng chứng khẳng định, nhưng với kết quả nghiên cứu hiện có chúng ta tin rằng, viêm mạn tính có thể được phòng ngừa và cơ thể có thể hồi phục.
Chúng ta có thể đánh giá tình trạng sức khỏe của bản thân thông qua xét nghiệm máu để đo lường lượng hóa chất tồn dư trong gan, protein phản ứng C (CRP) tăng lên khi cơ thể có tình trạng viêm. Kết quả những xét nghiệm này có thể giúp đánh giá nguy cơ đau tim, đặc biệt là nếu bạn dưới 60 tuổi và có tiền sử gia đình mắc bệnh tim.
3. Các cách chống viêm
Một số bác sĩ vẫn thường khuyên nên chống viêm với các loại thuốc không kê toa như aspirin và ibuprofen, dù những loại thuốc này chưa có nhiều bằng chứng chứng minh chúng có hiệu quả để ngăn ngừa các cơn đau tim lần đầu xuất hiện.
Với người thừa cân, béo phì, việc kiểm soát cân nặng rất hiệu quả để giảm nguy cơ viêm của mình. Nghiên cứu cho thấy rằng, những người béo phì chỉ cần mất 3 phần trăm trọng lượng sẽ giảm đến 10% MCP-1, một protein liên quan đến viêm.
Cùng với việc loại bỏ mỡ xấu LDL, hãy bổ sung những loại chất béo tốt vào chế độ ăn uống. Cá và dầu ô liu cung cấp chất béo omega-3 và omega-9, ức chế các tín hiệu viêm của cơ thể.
Chế độ ăn Địa Trung Hải cung cấp cả hai loại thực phẩm này, cộng với carbohydrate phức hợp từ rau và ngũ cốc nguyên hạt.
Cắt giảm các loại đường đơn và chất ngọt như siro ngô cao fructose HFS là một bước quan trọng khác trong cuộc chiến chống viêm. Nghiên cứu đã chỉ ra rằng nam giới uống 600ml thức uống có đường mỗi ngày trong 3 tuần có mức protein phản ứng C (CRP) tăng tới 109% so với trước đó.
Trái cây cung cấp cho cơ thể một ít đường, nhưng cung cấp chất chống oxy hóa poplyphenol có thể làm giảm viêm. Trong một nghiên cứu công bố trên Tạp chí Hóa học Nông nghiệp và Thực phẩm, trái cây, đặc biệt giàu polyphenol, như việt quất, anh đào, mận… đã được chứng minh là làm giảm dấu ấn sinh học của viêm.
Cà phê cũng là một nguồn polyphenol tốt. Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng mức tiêu thụ cà phê vừa phải có thể giúp tăng cường độ nhạy insulin.
V. THAM KHẢO
[Video 1] Viêm Mạn Tính: Nền Tảng Sinh Học Của Bệnh Tim Mạch, Tự Miễn Và Ung Thư | Bs Phạm Tuấn
[1] The Role of Chronic Inflammation in Various Diseases and Anti-inflammatory Therapies Containing Natural Products
https://chemistry-europe.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/cmdc.202000996
[2] Chronic inflammation in the etiology of disease across the life span
https://www.nature.com/articles/s41591-019-0675-0
[3] Chronic inflammation is the leading cause of many díeases
https://www.excelife.com.my/latestnews/nid/117354/
[4] Chronic Inflammation
https://ditki.com/course/immunology/glossary/immunology-microbiology/chronic-inflammation
[5] Inflammation: the cause of all diseases
https://www.mdpi.com/2073-4409/13/22/1906
[6] Chronic Inflammation
https://www.geneticlifehacks.com/immune-system/chronic-inflammation/
[7] Một số thông tin về bệnh viêm mạn tính
https://bvnguyentriphuong.com.vn/noi-tim-mach/mot-so-thong-tin-ve-benh-viem-man-tinh