SĐT: 
I. LỜI MỞ
Hiện nay, ngoài nấu món ăn, còn có hai cách thông dung để tiêu thụ rau củ quả là xay và ép lấy nước. Đặc biệt, trên nhiều mặt báo, trang mạng, có quá nhiều công thức nước ép để giảm cân, thanh lọc cơ thể, phòng bệnh….
Làm thế nào để tận dụng tối đa dưỡng chất từ rau củ quả, việc lựa chọn giữa xay sinh tố và ép lấy nước có thể ảnh hưởng đáng kể đến lợi ích dinh dưỡng nhận được. Dưới đây là hai lý do cho thấy, xay sinh tố lại là lựa chọn vượt trội hơn ép nước rau củ quả.
II. HAI LỢI ĐIỂM CỦA NƯỚC XAY SINH TỐ
1. Xay sinh tố giúp giữ nguyên vẹn chất xơ và các chất dinh dưỡng
Phương pháp xay sinh tố chiếm ưu thế hơn so với ép lấy nước vì nó giữ lại được chất xơ và các dưỡng chất thiết yếu mà nếu ép lấy nước thì sẽ bị loại bỏ. Khi xay các nguyên liệu để làm sinh tố, về cơ bản bạn đang chuyển hóa thực phẩm nguyên bản thành dạng thức uống mà vẫn bảo toàn được lượng chất xơ. Haley Stevens, Chuyên gia dinh dưỡng tại Chương trình Dinh dưỡng Cộng đồng thuộc AHWC, giải thích: “Chất xơ đóng vai trò quan trọng trong quá trình tiêu hóa, đồng thời giúp điều hòa lượng đường và mức cholesterol trong máu. Ngoài ra, bạn có thể thêm các loại thực phẩm khác bên cạnh rau củ quả vào món sinh tố để tạo ra một bữa ăn nhẹ cân bằng hơn về dinh dưỡng. Ví dụ, bạn có thể thêm bơ đậu phộng để bổ sung chất béo lành mạnh và protein.”
Ngược lại, phương pháp ép lấy nước lại loại bỏ chất xơ khỏi rau củ quả, làm mất đi một phần đáng kể hàm lượng dinh dưỡng của chúng. Stevens cho biết: “Khi thiếu vắng chất xơ, lợi ích đối với sức khỏe tổng thể sẽ bị giảm sút. Chỉ có 5% người Mỹ tiêu thụ đủ lượng chất xơ được khuyến nghị mỗi ngày, vì vậy việc giữ lại chất xơ bất cứ khi nào có thể là điều rất hữu ích.”
2. Xay sinh tố không làm giảm giá trị dinh dưỡng
Cũng như nhai thức ăn, xay sinh tố nhằm biến rau củ quả tử dạng rắn thành dạng sệt lỏng dễ nuốt hơn. Trái với quan niệm sai lầm phổ biến, việc xay thực phẩm không làm giảm giá trị dinh dưỡng của các loại thực phẩm nguyên bản. Khi xay trái cây và rau củ, về cơ bản bạn vẫn giữ nguyên thành phần dinh dưỡng ban đầu của chúng, chỉ là chuyển sang dạng thức tiện lợi và dễ tiêu hóa hơn. Stevens giải thích thêm: “Quá trình xay giúp giữ lại các vitamin, khoáng chất và chất chống oxy hóa vốn có trong thực phẩm nguyên bản”.
Tuy nhiên, ép lấy nước lại có thể dẫn đến hao hụt dinh dưỡng. Khi ép lấy nước, bạn thực chất đang tách phần nước ra khỏi chất xơ; điều này dẫn đến sự tập trung cao độ của đường và một số chất dinh dưỡng nhất định, nhưng lại làm mất đi các dưỡng chất gắn liền với chất xơ vốn bị loại bỏ cùng với phần bã.
III. ĐÔI LỜI BÀN LUẬN
1. Rau trái là nguồn cung cấp chất xơ và các vitamin, khoáng chất cho cơ thể. Đây là thành phần thứ 4 của ô vuông thức ăn.
2. Rau củ quả có hơn 8.000 polyphenols được phát hiện, trong đó flavonoid chiếm hơn 50%, acid phenolic chiếm khoảng 30%, còn lại là một số polyphenol khác.
Bốn nhóm polyphenol chính được tìm thấy trong các nguồn thực phẩm: Flavonoid: như quercetin, anthocyanin, catechin và kaempferol, chiếm hơn 60% Polyphenol. Chúng có trong các loại thực phẩm như: bắp cải đỏ, táo, sô cô la đen và hành tây; Stillbenes: Các phenolic tự nhiên này bao gồm phytoalexins resveratrol và piceatannol, có trong nho, đậu phộng và rượu vang đỏ; Lignans: Lignans là một loại hợp chất polyphenolic khác có trong cây họ đậu, ngũ cốc nguyên hạt, các loại hạt, trái cây, rau củ quả; Acid phenolic: Khoảng 30% Polyphenol là acid phenolic, là hợp chất cónguồn gốc từ acid benzoic và acid cinnamic. Trái cây và rau quả có chúng trong hạt, vỏ và lá.
3. Các nhà dinh dưỡng lưu ý: Nước ép rau củ quả làm mất gần như tất cả các chất xơ, và khuyên nên dùng nước xay sinh tố.
Nước ép trái cây hoặc rau xanh sẽ loại bỏ phần lớn chất xơ của các thực phẩm này. Chất xơ rất quan trọng đối với chế độ ăn uống lành mạnh. Lượng chất xơ đầy đủ sẽ hỗ trợ sức khỏe của tim bằng cách giúp kiểm soát huyết áp, lượng đường và cholesterol trong máu. Nó cũng có thể làm giảm một số rối loạn tiêu hóa, chẳng hạn như trào ngược thực quản, viêm túi thừa và loét đường ruột.
IV. TÀI LIỆU THAM KHẢO
[1] Lợi ích sức khỏe của rau củ quả
https://phulenghia.com/polyphenol-trong-rau-trai-khu-goc-tu-do-chong-stress-oxy-hoa/
https://news.cuanschutz.edu/health-and-wellness/blending-vs.-juicing-the-fiber-factor
[3] The dos and don’ts of juicing: A dietitian explains
https://www.novanthealth.org/healthy-headlines/the-dos-and-don-ts-of-juicing-a-dietitian-explains
[4] Does Blending Fruits & Vegetables Destroy
[5] Can drinking fruit and vegetable juice destroy the fiber?
https://www.zhihu.com/en/answer/210179941
TS.BS Trần Bá Thoại
Ủy viên BCH Hội NỘI TIẾT VIỆT NAM