I. LỜI MỞ
Hiện nay, AI đã trở thành công cụ cần thiết trong nhiều lĩnh vực, đặc biệt là ngành y tế. Trong nền y toàn cầu, bao gồm cả Việt Nam, đang chịu áp lực lớn về chi phí, nhân lực và nhu cầu điều trị cá nhân hóa, việc ứng dụng AI không chỉ là xu hướng công nghệ mà còn là lời giải cho bài toán phát triển y tế hiện đạị.
II. CÁC ỨNG DỤNG AI TRONG Y TẾ
Trong y khoa, AI nên được xem là công cụ hỗ trợ chuyên môn và không thay thế bác sĩ khám chữa bệnh. Một số sử dụng hỗ trợ hợp lý trong:
1. Hỗ trợ chẩn đoán: phân tích hình ảnh X-quang, CT, MRI, giải phẫu bệnh hoặc dữ liệu xét nghiệm để phát hiện dấu hiệu bất thường.
2. Hỗ trợ quyết định điều trị: tổng hợp hướng dẫn, bằng chứng y khoa và thông tin bệnh nhân để bác sĩ cân nhắc các lựa chọn.
3. Theo dõi bệnh nhân: phát hiện những thay đổi bất thường từ các chỉ số sinh tồn hoặc dữ liệu theo dõi liên tục.
4. Hồ sơ, hành chính: tóm tắt bệnh án, soạn thảo ghi chú, hỗ trợ mã hóa và giảm công việc giấy tờ.
5. Giáo dục sức khỏe: giải thích thuật ngữ và hướng dẫn chăm sóc bằng ngôn ngữ dễ hiểu.
II. NHỮNG NGUYÊN TẮC QUAN TRỌNG
1. Bác sĩ vẫn chịu trách nhiệm cuối cùng. Kết quả AI cần được kiểm tra trước khi sử dụng trong chăm sóc người bệnh.
2. Không tin tuyệt đối vào AI. AI có thể “ảo giác”, hiểu sai dữ liệu hoặc đưa ra khuyến nghị không phù hợp với từng bệnh nhân.
3. Bảo vệ dữ liệu cá nhân. Không đưa thông tin định danh hoặc dữ liệu bệnh án nhạy cảm vào các hệ thống AI không được phép.
4. Kiểm chứng nguồn. Với thông tin chẩn đoán, thuốc và điều trị, cần đối chiếu với hướng dẫn chuyên môn và tài liệu y khoa đáng tin cậy.
5. Minh bạch với người bệnh. Khi AI tham gia đáng kể vào quá trình chăm sóc, cần cân nhắc thông báo phù hợp cho người bệnh.
6. Đánh giá hiệu quả trong thực tế. Một mô hình có độ chính xác cao trong nghiên cứu chưa chắc hoạt động tốt ở bệnh viện, nhóm bệnh nhân hoặc điều kiện khác.
III. CÁCH SỬ DỤNG AI HỢP LÝ
Có thể tóm lược cách sử dụng hợp lý như sau
1. AI hỗ trợ phát hiện, gợi ý→
2. Bác sĩ kiểm tra →
3. Kết hợp bệnh sử →
4. Khám lâm sàng và xét nghiệm cận lâm sàng →
5. Quyết định chẩn doán và điều trị
IV TUYỆT ĐỐI KHÔNG
Nhờ “AI chẩn đoán → điều trị ngay”.
V. THAM KHẢO
[VIDEO 1] Ứng dụng trí tuệ nhân tạo (A.I) trong y tế | VTV
[VIDEO 2] AI có thể thay thế bác sĩ ?
[1] Nguyên tắc sử dụng hợp lý AI trong y khoa
https://chatgpt.com/uc/6abf65fc-7a6c-83ea-99f8-9563d0222f3b
[2] Ứng dụng AI trong y tế: Xu hướng tất yếu cho hệ thống y tế thông minh và bền vững
https://vnptai.io/vi/blog/detail/ung-dung-ai-trong-y-te
[3] Ứng dụng AI, nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh
https://moh.gov.vn/index.jsp?pageId=5803&aid=169217&cid=7241
[4] Tìm hiểu ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong y tế
https://medinet.gov.vn/cai-cach-hanh-chinh-y-te-thong-minh/tim-hieu-ung-dung-tri-tue-nhan-tao-trong-y-te-so-y-te-hcm-cmobile4714-30778.aspx
[5] Ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong quản lý sự cố y khoa
https://bvhungvuong.vn/danh-cho-benh-nhan/ung-dung-tri-tue-nhan-tao-trong-quan-ly-su-co-y-khoa
TS.BS Trần Bá Thoại
Ủy viên BCH Hội NỘI TIẾT VIỆT NAM
SĐT:

