Trang chủ » ẨM THỰC » TRÀO NGƯỢC DẠ DÀY THỰC QUẢN (GastroEsophageal Reflux Disease)

TRÀO NGƯỢC DẠ DÀY THỰC QUẢN (GastroEsophageal Reflux Disease)

           I. LỜI MỞ

   Trào ngược dạ dày thực quản là tình trạng thường gặp do axit trào ngược lên thực quản. Phần lớn các đợt trào ngược ngắn và không gây ra triệu chứng khó chịu hay biến chứng. Tuy nhiên, nếu trào ngược dạ dày không điều trị sớm có thể dẫn đến các biến chứng nguy hiểm, thậm chí là ung thư thực quản.

           II. ĐỊNH DANH

   Bệnh trào ngược dạ dày thực quản ( GastroEsophageal Reflux Disease GERD) xảy ra khi dịch tiêu hóa từ dạ dày thường xuyên trào ngược lên thực quản, ống nối từ miệng xuống dạ dày. Do có tính axit nên dịch này có thể gây kích ứng hoặc viêm niêm mạc thực quản.

    Phần lớn mọi người có thể quản lý các triệu chứng khó chịu của GERD bằng cách thay đổi lối sống hoặc sử dụng các loại thuốc không cần kê đơn tự mua tại nhà thuốc. Tuy nhiên, trong những trường hợp nặng hơn, bệnh nhân có thể cần tới bác sĩ để được kê đơn thuốc mạnh hơn hoặc thậm chí cần phẫu thuật để giảm bớt các triệu chứng.

          III. BỆNH SINH VÀ NGUY CƠ

    1. Bệnh sinh

    Khi nuốt, cơ vòng dưới của thực quản, cơ tâm vị ở đáy thực quản, nới lỏng cho phép thức ăn và dịch  đi xuống dạ dày và sau đó sẽ đóng lại. Tuy nhiên, nếu cơ này giãn nở không bình thường hoặc bị yếu, axit dạ dày có thể trào ngược lên thực quản, gây ra cảm giác ợ nóng thường xuyên và ảnh hưởng đến cuộc sống hàng ngày.

    Sự trào ngược axit thường xuyên có thể gây viêm lớp niêm mạc lót bên trong thực quản. Theo thời gian, tình trạng viêm này có thể làm tổn thương, gây ra các biến chứng như chảy máu, hẹp thực quản hoặc thực quản Barrett (một dạng tổn thương tiền ung thư).

     2. Yếu tố nguy cơ

      * Béo phì 

      * Thoát vị hoành 

      *  Mang thai 

      * Hút thuốc

       * Hen suyễn

       * Đái tháo đường 

       * Thời gian làm trống dạ dày kéo dài 

       * Các rối loạn mô liên kết như xơ cứng bì.

IV. TRIỆU VÀ BIẾN CHỨNG

        1. Triệu chứng 

   Các dấu hiệu và triệu chứng phổ biến của trào ngược dạ dày thực quản bao gồm:

  • Ợ hơi: Thường xuyên xuất hiện, kể cả khi đói hoặc không ăn gì.
  • Ợ nóng: Cảm giác nóng rát từ dạ dày hoặc vùng ngực dưới, lan lên cổ và đôi khi tới hạ họng hoặc mang tai, đi kèm với vị chua trong miệng.
  • Ợ chua: Thức ăn hoặc chất lỏng có vị chua từ dạ dày trào ngược lên cuống họng, thường xảy ra sau khi ăn và trở nên tồi tệ hơn vào ban đêm.
  • Nôn và buồn nôn: Có thể xảy ra khi ăn quá no, nằm xuống ngay sau khi ăn hoặc không nâng đầu cao khi ngủ.
  • Cảm giác nóng trong ngực, cảm giác tức ngực.
  • Nước bọt tiết nhiều, khó nuốt, cảm giác có vật vướng ở họng.

    Nếu bị trào ngược axit vào ban đêm, bệnh nhân cũng có thể gặp phải:

  • Ho mãn tính.
  • Viêm thanh quản.
  • Xuất hiện bệnh hen suyễn hoặc tình trạng bệnh hiện có trở nên xấu đi.
  • Giấc ngủ bị gián đoạn.

    2. Biến chứng

      GERD gây viêm thực quản mãn tính kéo dài có thể gây ra các biến chứng sau:

  • Hẹp thực quản.
  • Loét thực quản gây chảy máu, đau và khó nuốt.
  • Tiền ung thư ở thực quản (thực quản Barrett).
  • Ung thư thực quản

         V. CHẨN ĐOÁN & ĐIỀU TRỊ 

    1. Chẩn đoán

    Để chẩn đoán chứng trào ngược axit dạ dày cần dựa vào:

  • Triệu chứng
  • Xét nghiệm theo dõi lượng axit thực quản
  • Chụp X-quang đường tiêu hóa phần trên (chụp X-quang có uống bari)
  • Nội soi thực quản.
  • Đo cử động thực quản (đo áp lực thực quản).

     2. Điều trị 

    2.1. Thuốc không kê đơn

      Điều trị GERD thường bắt đầu bằng các loại thuốc không cần kê đơn để kiểm soát axit. Nếu sau vài tuần sử dụng thuốc mà triệu chứng không cải thiện, bác sĩ có thể đề xuất các phương pháp điều trị khác, bao gồm thuốc kê đơn hoặc phẫu thuật. Các loại thuốc không kê đơn sau đây:

  • Thuốc trung hòa axit.
  • Thuốc giảm sản xuất axit.
  • Thuốc ngăn chặn axit và làm lành thực quản.

    2.2. Các thuốc kê đơn

  • Thuốc kháng thụ thể H2 (Anti H2)
  • Thuốc ức chế bơm proton (PPI)
  • Thuốc tăng cường cơ vòng dưới thực quản.

    2.3. Phẫu thuật

   Khi thuốc không có hiệu quả hoặc bệnh nhân muốn tránh sử dụng thuốc lâu dài, bác sĩ có thể đề xuất các phương pháp điều trị xâm lấn như:

  • Phẫu thuật gia cố cơ vòng thực quản dưới.
  • Phẫu thuật siết chặt cơ vòng dưới thực quản – Linx.

       VI. THỰC PHẨM KHI BỊ GERD

    1. Các thực phẩm nên tránh.

    * Thực phẩm nhiều chất béo   :

    * Thức ăn có tính axit

    * Thức ăn chua, cay, nhiều gia vị 

    2. Các thực phẩm nên chọn 

    * Thịt nạc.

    * Rau củ. 

    * Trái cây không thuộc họ cam quýt. 

    * Ngũ cốc nguyên hạt. 

    * Đậu và đậu lăng. 

    * Các sản phẩm từ sữa ít béo.

    * Lòng trắng trứng. thay vì cả quả trứng (với lòng đỏ nhiều chất béo hơn).

          VII. NGỪA TRÁNH 

VII. THAM KHẢO

[Video] GERD kháng trị là gì, phải làm sao khi rơi vào tình huống này?

[Video 2] CHẨN ĐOÁN VÀ ĐIỀU TRỊ BỆNH TRÀO NGƯỢC DẠ DÀY THỰC QUẢN 

[1] Acid Reflux & GERD

https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/17019-acid-reflux-gerd

[2] Diagnosis and Tests for GERD

Diagnosis and Tests for GERD

[3] Gastroesophageal reflux disease

https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/gerd/diagnosis-treatment/drc-20361959

[4] Pharmacological Management of Gastro-Esophageal Reflux Disease

https://www.researchgate.net/figure/The-complex-pathogenesis-of-GERD_fig1_350961158

[5] GERD là bệnh gì?

https://suckhoedoisong.vn/benh-gerd-la-benh-gi-169145263.htm

[6] Gerd – chứng trào ngược dạ dày phổ biến hiện nay

https://medlatec.vn/tin-tuc/tim-hieu-ve-gerd–chung-trao-nguoc-da-day-pho-bien-hien-nay-s67-n19568

[7] Bệnh trào ngược dạ dày thực quản

https://www.vinmec.com/vie/bai-viet/trao-nguoc-da-day-thuc-quan-va-benh-trao-nguoc-da-day-thuc-quan-vi

[8] Foods To Eat and Avoid if You Have GERD

https://health.clevelandclinic.org/gerd-diet