SĐT: 
I. HỘI CHỨNG TỔ TRỐNG LÀ GÌ ?
Trong thế giới tự nhiên, động vật khi đã trưởng thành sẽ phải rời xa cha mẹ, và tự sinh tồn. Hiện tượng này cũng xảy ra ở con người. Tuy nhiên, tình cảm và sự gắn bó giữa cha mẹ và con cái ở loài người thì sâu sắc hơn rất nhiều so với các loài động vật. Do đó, khi con cái trưởng thành, và rời xa khỏi tổ ấm, không ít bậc cha mẹ sẽ cảm thấy trống trải, hụt hẫng.
Hội chứng tổ trống (empty nest syndrome) là trạng thái buồn bã, cô đơn hoặc mất phương hướng mà một số cha mẹ hoặc người chăm sóc có thể trải qua khi con cái trưởng thành và rời khỏi nhà để học tập, làm việc hoặc lập gia đình. Đây không phải là một rối loạn tâm thần được chẩn đoán chính thức, mà là một phản ứng cảm xúc trước sự thay đổi lớn trong cuộc sống.
II. NHỮNG DẤU HIỆU THƯỜNG GẶP
Mức độ biểu hiện khác nhau ở mỗi người, nhưng có thể bao gồm:
– Cảm thấy trống trải hoặc cô đơn khi nhà vắng con.
– Buồn, dễ xúc động hoặc khóc nhiều.
– Mất đi cảm giác mục đích, đặc biệt nếu phần lớn thời gian trước đây dành để chăm sóc con.
– Lo lắng quá mức về cuộc sống, sức khỏe hoặc sự an toàn của con.
– Giảm hứng thú với các hoạt động từng yêu thích.
– Khó ngủ hoặc thay đổi thói quen ăn uống.
– Trong một số trường hợp, các triệu chứng có thể giống trầm cảm hoặc lo âu.
III. NGUYÊN NHÂN
Hội chứng này thường xuất hiện khi:
– Con vào đại học, đi làm xa hoặc kết hôn.
– Vai trò làm cha mẹ thay đổi đột ngột.
– Người chăm sóc từng đặt phần lớn bản sắc cá nhân vào việc nuôi dạy con.
– Có các thay đổi khác như nghỉ hưu, mất người thân hoặc vấn đề sức khỏe.
IV. AI DỄ BỊ “TỔ TRỐNG”
Bất kỳ ai cũng có thể trải qua hội chứng này, bất kể giới tính hay hoàn cảnh. Nguy cơ có thể cao hơn ở những người:
– Có mối gắn bó rất chặt với con.
– Có ít hoạt động xã hội hoặc sở thích riêng.
– Đang trải qua nhiều biến cố cùng lúc.
– Từng có tiền sử lo âu hoặc trầm cảm.
V. CÁCH THÍCH NGHI
Nhiều người dần thích nghi theo thời gian. Một số cách có thể hữu ích giúp thích nghi nhanh hơn:
– Duy trì liên lạc với con theo cách phù hợp, đồng thời tôn trọng sự độc lập của con.
– Khôi phục hoặc bắt đầu những sở thích, mục tiêu cá nhân.
– Dành thời gian cho bạn bè, gia đình hoặc các hoạt động cộng đồng.
– Chăm sóc sức khỏe thể chất: ngủ đủ, vận động đều đặn và ăn uống cân bằng.
– Nếu sống cùng bạn đời, dành thời gian xây dựng lại mối quan hệ và cùng khám phá những hoạt động mới.
– Chấp nhận rằng cảm giác buồn trong giai đoạn chuyển tiếp là điều có thể xảy ra, nhưng cũng tạo cơ hội để phát triển những vai trò mới trong cuộc sống.
VI. KHI NÀO NÊN TÌM HỖ TRỢ
Nên cân nhắc gặp chuyên gia tâm lý hoặc bác sĩ nếu:
– Cảm giác buồn hoặc lo âu kéo dài nhiều tuần và không cải thiện.
– Các triệu chứng ảnh hưởng đáng kể đến công việc, sinh hoạt hoặc các mối quan hệ.
– Mất hứng thú với hầu hết mọi hoạt động.
– Có cảm giác tuyệt vọng hoặc xuất hiện ý nghĩ làm hại bản thân.
Trong những trường hợp này, việc được đánh giá sẽ giúp xác định liệu đó chỉ là phản ứng thích nghi hay có tình trạng như trầm cảm hoặc rối loạn lo âu cần điều trị.
Điều quan trọng là hội chứng tổ trống không chỉ là “mất mát”, mà cũng có thể trở thành giai đoạn chuyển tiếp sang một chương mới của cuộc sống, khi cha mẹ có thêm thời gian để phát triển bản thân, các mối quan hệ và những mục tiêu riêng.
VII. THAM KHẢO
[VIDEO 1] Hội chứng tổ ấm trống trải (Empty Nest Syndrome)
[1] Empty nest syndrome
https://en.wikipedia.org/wiki/Empty_nest_syndrome
[2] Hội chứng tổ trống: Nỗi cô đơn của cha mẹ khi con trưởng thành
Hội chứng tổ trống: Nỗi cô đơn của cha mẹ khi con trưởng thành
[3] Tìm hiểu về hội chứng “tổ rỗng ” ở cha mẹ khi phải rời xa con cái
https://tramcam.org/tim-hieu-ve-hoi-chung-to-rong-o-cha-me-khi-phai-roi-xa-con-cai
[4] 4 Tips to Overcome the Empty Nest Syndrome
https://www.touch.org.sg/get-assistance/tips-and-articles/4-tips-to-overcome-the-empty-nest-syndrome.html
[5] Hội chứng tổ trống: Giai đoạn chuyển tiếp của cha mẹ làm nổi bật sự cô đơn và mất mát khi trẻ em được chuyển đi
https://www.bangkokhospital.com/vn/bangkok/content/empty-nest-syndrome
[6] How to Adjust to Becoming an Empty Nester
[7] How to Survive the Empty Nest Syndrome
TS.BS Trần Bá Thoại
Ủy viên BCH Hội NỘI TIẾT VIỆT NAM