Ngất do phản xạ phế vị xảy ra khi cơ thể phản ứng quá mức với một số tác nhân kích thích nhất định. Nguyên nhân ngất do phản xạ quá mức của dây  thầ kinh phế vị lên tim nên còn được gọi là ngất do thần kinh tim mạch.

   Ngất do phản xạ phế vị khiến nhịp tim và huyết áp giảm đột ngột khiến lưu lượng máu lên não sụt giảm gây bất tỉnh trong giây lát.

    Ngất phản xạ phế vị có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi. Thống kê cho thấy 1/3 đến 1/2 dân số bị ngất do phản xạ phế vị ít nhất một lần trong đời.

   Thường ngất do phản xạ phế vị thoáng qua, vô hại và không cần điều trị. Tuy nhiên, cơn ngất do phản xạ phế vị có thể gây chấn thương do té ngã, và có thể nhầm lẫn với các nguyên nhân gây ngất khác như hạ đường huyết, bệnh lý tim mạch….

      II. NGUYÊN NHÂN & CƠ CHÉ BỆNH

      1. Ngyên nhân

  Ngất do phản xạ phế vị xảy ra khi hệ thần kinh điều chỉnh nhịp tim và huyết áp phản ứng quá mức với một tác nhân kích thích. Các tác nhân kích thích phổ biến bao gồm:

• Đứng trong thời gian dài.
• Tiếp xúc với nhiệt.
• Nhìn thấy máu.
• Lấy máu xét nghiệm.
• Sợ bị thương tích về thể chất.
• Rặn, ví dụ như để đi đại tiện.

   Ngất do phản xạ phế vị có thể xảy ra mà không cần tác nhân kích thích.

     2. Cơ chế bệnh sinh

   Trong một cơn ngất do phản xạ phế vị, nhịp tim của bạn chậm lại và các mạch máu ở chân giãn ra. Điều này khiến máu dồn lại ở chân, làm giảm huyết áp.

   Sự giảm huyết áp và nhịp tim chậm lại nhanh chóng làm giảm lưu lượng máu lên não, khiến bệnh nhân ngất xỉu.

      III. DẤU HIỆU & TRIỆU CHỨNG

   1. Trước khi ngất có thể gặp các dấu hiệu:

• Thay đổi màu da.
• Cảm giác choáng váng.
• Tầm nhìn hạn hẹp.
• Đau bụng.
• Mồ hôi lạnh, nhớp nháp.
• Thị lực mờ.

   2. Trong cơn ngất có thể thấy:

• Những chuyển động giật cục.
• Mạch yếu, chậm.
• Đồng tử giãn.

         IV. CHĂN ĐOÁN VÀ XÉT NGHIỆM

     1. Chẩn đoán

     Đẻ chẩn bệnh, nhân viên y tế cần kiểm tra, hỏi: 

     * Kiểm tra huyết áp và nhịp tim.

     * Các nguyên nhân có thể khiến ngất xỉu.

    * Các thay đổi gần đây về sức khỏe hoặc các triệu chứng bất thường mà bạn nhận thấy, ngay cả khi chúng có vẻ không quan trọng.

    * Những loại thuốc và thực phẩm chức năng đang dùng. 

     2. Xét nghiệm

   Tùy thuộc vào các triệu chứng, nhân viên y tế có thể thực hiện các xét nghiệm sau:

   * Xét nghiệm máu. Glucose, Calci máu, Công thức máu…

   * Điện tâm đồ (ECG). phát hiện nhịp tim bất thường.

   * Siêu âm tim. 

   * Điện não đồ (EEG) để phân biêt ngất do động kinh.

    * Xét nghiệm bàn nghiêng. Trong xét nghiệm này, bạn nằm trên một chiếc bàn mà nhân viên y tế sẽ nghiêng lên trên. Những người bị ngất do phản xạ phế vị có thể ngất xỉu hoặc bắt đầu ngất xỉu trong quá trình kiểm tra này.

   * Kiểm tra huyết động học. Kiểm tra này sử dụng một loại tia X đặc biệt (máy ảnh gamma) để phát hiện chất đánh dấu được tiêm vào. Điều này cho thấy máu của bạn lưu thông như thế nào và bất kỳ vấn đề nào liên quan đến sự lưu thông đó.

         V. ĐIỀU TRỊ

   Hầu hết những người bị ngất do phản xạ phế vị sẽ tự hồi phục. Với một số ca đặc biệt khác, điều trị có thể bao gồm:

  * Truyền dịch tĩnh mạch. khi bị mất nước.

  * Thuốc. Một số loại thuốc điều trị rối loạn nhịp tim hoặc huyết áp.

    * Bí tất (vớ) nén. Dùng vớ cao đến eo (loại y tế) là tốt nhất. 

   * Các động tác tạo áp lực ngược. Bao gồm bắt chéo chân và siết chặt cơ chân trong vài giây, cũng như đan hai nắm tay vào nhau và kéo hai cánh tay ra xa nhau. Những động tác này có thể giúp tăng huyết áp và ngăn ngừa bị ngất tái phát.

   * Máy tạo nhịp tim. Trong những trường hợp hiếm gặp, bạn có thể cần máy tạo nhịp tim hoặc thiết bị khác giúp tránh bị ngất xỉu do nhịp tim chậm hay ngừng đập.

  * Phương pháp triệt đốt bằng catheter. Các chuyên gia y tế đang sử dụng phương pháp triệt đốt thần kinh tim để điều trị các trường hợp hiếm gặp. Phương pháp này nhắm vào các dây thần kinh trong tim của nạn nhân.

    VI. NGUY CƠ & PHÒNG NGỪA 

      1. Các yếu tố nguy cơ

      Ngất do phản xạ phế vị có thể cao hơn trong các trường hợp sau:

• Dù ngất do phản xạ phế vị có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi. nhưng trẻ em và thanh thiếu niên dễ bị hơn 
• Những người phải đứng trong thời gian dài. 

     2. Phòng ngừa

    Dù không phải lúc nào cũng tránh được cơn ngất do phản xạ phế vị. Nhưng nếu cảm thấy sắp ngất, hãy nằm xuống và nâng cao chân. Điều này giúp trọng lực duy trì lưu lượng máu lên não. Nếu không thể nằm xuống, hãy ngồi xuống và đặt đầu giữa hai đầu gối cho đến khi cảm thấy khá hơn.

    VII. NHỮNG LƯU Ý
   1. Ngất do phản xạ phế vị thường thoáng qua, vô hại, có thể tự hồi phục và không cần điều trị.
   2. Thông thường,  ngất do phản xạ phế vị hồi phục sau  trong vòng chưa đầy một vài phút. Tuy nhiên, nếu ca bệnh bị dựng dậy quá sớm sau khi ngất , trong 15 đến 30 phút, sẽ có nguy cơ tái ngất lần nữa. Do đó, cần có các động tác tạo áp lực ngược như bắt chéo, siết chặt cơ. đưa chân lên cao, cũng như đan hai nắm tay vào nhau và kéo hai cánh tay ra xa nhau giúp tăng huyết áp và ngăn ngừa tái phát ngất.
  3. Cần phân biệt một số bệnh lý gây ngất khác như hạ đường máu, hạ calci máu, động kinh, tim mạch..
VIII. THAM KHẢO
[1] Vasovagal Syncope
https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/vasovagal-syncope/symptoms-causes/syc-20350527
[2] Vasovagal Syncope
https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/23325-vasovagal-syncope
[3] Vasovagal Syncope

Vasovagal syncope

[4] Everything You Need to Know About Vasovagal Syncope
https://www.healthline.com/health/vasovagal-syncope
[5] Vasovagal Syncope
https://www.vinmec.com/vie/bai-viet/ngat-do-phan-xa-than-kinh-phe-vi-vi
  TS.BS Trần Bá Thoại
Ủy viên BCH Hội NỘI TIẾT VIỆT NAM 

The post NGẤT DO PHẢN XẠ PHẾ VỊ: THOÁNG QUA, VÔ HẠI, NHƯNG CẦN BIẾT XỬ LÝ ĐÚNG ! appeared first on CÔNG TY TNHH MTV TƯ VẤN SỨC KHỎE – BÁC SĨ GIA ĐÌNH PHÚ LỄ NGHĨA.

   Khoa học thể dục thể thao kết luận đi bộ và chạy bộ là hai bài tập cardio phổ biến. Tất cả đều đem lại lợi ích cho sức khỏe cho con người và không có hoạt động nào “tốt hơn” cả.

   Tuy nhiên tùy theo các điều sức khỏe, thời gian, khả năng cùng với mục tiêu, chúng ta nên chọn cách tập phù hợp, cá nhân hóa.

     II. BÀI TẬP CARDIO LÀ GÌ ?

    Cardio là các bài tập nào làm gia tăng nhịp tim của con người. Ví dụ chạy bộ, đạp xe, bơi lội, tennis hoặc pickleball, nhảy múa và chèo thuyền…. Các hoạt động này đều tăng cường sức khỏe, giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh và tử vong.

    Các bài tập cardio cũng giúp kiểm soát lượng mỡ dư thừa và cải thiện nội tiết, hệ miễn dịch, hệ tiêu hóa, hệ cơ, hệ hô hấp và hệ tim mạch….

    Trong khi chạy bộ đốt nhiều calo hơn, đi bộ cũng có ảnh hưởng tốt tới các sức khỏe tim mạch và là một bài tập có cường độ nhẹ hơn.

       III. LỢI ÍCH CỦA ĐI BỘ VÀ CHẠY BỘ

    * Cách khá dễ dàng để kích thích tim mạch. Kích thích các cơ ở tim hoạt động, cải thiện lưu thông và dần dần làm giảm huyết áp. 

   • Hỗ trợ giảm cân. Chạy bộ lẫn đi bộ đều giúp đốt cháy năng lượng, giảm cholesterol trong máu, hỗ trợ duy trì cân nặng ở mức độ khỏe mạnh.

   • Tăng sự dẻo dai. Chạy bộ và đi bộ là bài tập tăng sức bền, sự dẻo dai của cơ thể. Đồng thời hai bài tập này rèn luyện tim và phổi, duy trì nhịp tim ổn định, thúc đẩy tuần hoàn máu và tập khả năng hít thở sâu.

   • Luyện cơ bắp.  Kích thích các sợi cơ chậm sử dụng mỡ làm năng lượng, cải thiện khả năng hoạt động bền bỉ của cơ thể. Khả năng hoạt động bền bỉ là hiệu quả sử dụng oxy của cơ thể trong các hoạt động thể chất. Chạy và di bộ tăng cường sức mạnh của cơ chân, đùi, cơ lưng, bụng, tay, cổ.

  • Tăng cường quá trình trao đổi chất. Các nhà khoa học đã phát hiện rằng tế bào cơ bắp cần nhiều năng lượng hơn để duy trì khi so với tế bào mỡ. Khi cơ thể lão hóa, nếu không luyện tập thì có xu hướng mất đi cơ bắp và tăng cường tế bào mỡ. Việc chạy bộ và đi bộ thường xuyên sẽ giúp hạn chế quá trình lão hóa này. Chạy và đi bộ giúp cơ thể sử dụng glucose hiệu quả. Điều này sẽ giúp cải thiện lượng đường huyết trung bình, ngăn ngừa đái tháo đường. .

  * Cải thiện tâm trạng, giảm lo âu, stress

  * Giúp dễ đi vào giấc ngủ, ngủ sâu hơn

     IV. CÁC NHƯỢC ĐIỂM CỦA ĐI BỘ VÀ CHẠY BỘ
   * Đi bộ dù cũng có tác dụng tốt cho sức khỏe, nhưng vì làmột bài tập có cường độ nhẹ hơn nên không hiệu quả nhanh, nhiều ..

     V. ĐÔI ĐIỀU BÀN LUẬN

    Dù chạy bộ mang lại lợi ích nhanh và hiệu quả, nhưng đi bộ vẫn là hoạt động aerobic phù hợp mà ít gây xung đột với các cá nhân có hạn chế về tuổi tác, sức khỏe. Một nghiên cứu gần đây công bố tại Annals of Internal Medicine theo dõi hơn 33.000 người trưởng thành cho thấy rằng những người đi bộ từ 15 đến 30  phút mỗi lần có tỉ lệ giảm bệnh lý tim mạch và tử vong sớm rõ rệt so với những người chỉ thỉnh thoảng đi bộ. .

   Nhóm nghiên cứu của Tiến sĩ David C. Gaze từ Đại học Westminster (Anh) trên 152 người chạy bộ trong vòng 10 năm đã chứng minh rằng, ngay cả ở cự ly marathon (42 km), việc chạy bộ không gây hại cho tim như lời đồn. Các lời đồn này thường xuất phát từ việc xét nghiệm thấy troponin tăng ở vận động viên ngay sau khi chạy bộ, tình trạng “tim vận động viên” và thỉnh thoảng là các trường hợp đột tử trên đường chạy. Tuy nhiên, các kết quả nghiên cứu vừa công bố trên tạp chí y học uy tín JAMA Cardiology đã đánh bay những nỗi lo đó.

  Chuyên gia khuyến cáo, người đi bộ muốn nâng cấp lên chạy bộ cần lưu ý:

   Bước 1: Tăng dần số bước đi: bắt đầu bằng 3.000 bước mỗi ngày, duy trì ít nhất vài ngày mỗi tuần.

   Bước 2: Dành 10 phút để đi bộ nhanh từ 3-4 lần mỗi tuần. Tăng dần thời lượng cho đến khi có thể đi bộ nhanh trong một giờ.

  Bước 3: Khi cải thiện thể lực, đạt được mức trung bình. xen kẽ các khoảng chạy và đi bộ: Làm nóng cơ thể bằng cách đi bộ nhanh trong 5 phút, sau đó xen kẽ 1 phút chạy bộ với 3 phút đi bộ và lặp lại chu trình từ 3-5 lần.

  Bước 4: Mỗi tuần, hãy tăng dần thời gian chạy và giảm thời gian đi bộ cho đến khi bạn có thể chạy liên tục.

    Tóm lại:

   Đi bộ và chạy bộ là hai phương pháp tuyệt vời để kích thích tim mạch và cải thiện sức khỏe. Tuy rằng chúng không cần phải sử dụng nhiều dụng cụ hỗ trợ, chúng ta nên cân nhắc về việc chọn bài tập nào ảnh hưởng lên cơ thể như thế nào. Khi mới bắt đầu chế độ tập luyện, khởi đầu một cách chậm rãi và từ từ tăng dần độ khó. Các bài tập nhẹ nhàng cũng có thể gây ra chấn thương nếu tập luyện quá vội. Vì vây, hãy bắt đầu với những hoạt động có cường độ nhẹ hơn giới hạn và xem cơ thể phản ứng như thế nào, sau đó hẵng tăng dần lên.

   Nếu trẻ tuổi, cần giảm cân nhanh và thiếu thời gian để rèn luyện hàng ngày, hãy chạy bộ.

    Nếu là người cao tuổi, có bệnh kèm. nên chọn đi bộ, dù chậm nhưng nhẹ nhàng, phù hợp và dễ theo  đuổi lâu dài hơn.

VI. THAM KHẢO
[Video 1] Đi bộ hay chạy bộ tốt hơn?

[Video 2] LỢI ÍCH CỦA VIỆC ĐI BỘ | UMC | Bệnh viện Đại học Y Dược TP. Hồ Chí Minh

[Video 3] Lợi ích của việc đi bộ đối với sức khoẻ người cao tuổi | SKĐS

[Video 4] Đi bộ hay Chạy bộ – Hoạt động nào tốt hơn cho sức khỏe?

[Video 5] Cơ thể bạn sẽ thay đổi như thế nào nếu chạy bộ thường xuyên?| BS Vũ Tú Nam, BV Vinmec Times City

[1] Đi bộ và chạy bộ nên chọn gì?
https://suckhoedoisong.vn/di-bo-va-chay-bo-nen-chon-gi-169241227010558117.htm

[2] Khi nào nên chuyển từ chạy bộ sang đi bộ?

https://tuoitre.vn/khi-nao-nen-chuyen-tu-chay-bo-sang-di-bo-20251230111402018.htm

[3] Nên chọn đi bộ hay chạy bộ? Cái nào tốt hơn?
https://gymstore.vn/nen-chon-di-bo-hay-chay-bo?srsltid=AfmBOoq-tY894zmezS74mje25CXuP_jiTdkTcTrPk3_PgDHUHpHI_5yC
[4] 4 lợi ích của đi bộ đối với sức khỏe tinh thần
https://suckhoedoisong.vn/4-loi-ich-cua-di-bo-doi-voi-suc-khoe-tinh-than-169220914112800611.htm
[5] Đi bộ 45 phút hay chạy bộ tại chỗ 20 phút – Cách nào có nhiều lợi ích và tốt hơn cho đầu gối?
https://suckhoedoisong.vn/di-bo-45-phut-hay-chay-bo-tai-cho-20-phut-cach-nao-co-nhieu-loi-ich-va-tot-hon-cho-dau-goi-169251001172958781.htm
[6] Bạn thích đi bộ mỗi ngày nhưng chắc chắn chưa biết hết những điều làm cho sức khỏe tốt hơn
https://suckhoedoisong.vn/ban-thich-di-bo-moi-ngay-nhung-chac-chan-chua-biet-het-nhung-dieu-lam-cho-suc-khoe-tot-hon-169230807102240185.htm
[7] Đi bộ, chạy bộ quá nhiều, sai cách sẽ làm rút ngắn tuổi thọ
https://suckhoedoisong.vn/di-bo-chay-bo-qua-nhieu-sai-cach-se-lam-rut-ngan-tuoi-tho-169230817104037632.htm
[8] Đi bộ và chạy bộ – Nên chọn hình thức tập luyện nào
https://www.vietnamplus.vn/di-bo-va-chay-bo-nen-chon-hinh-thuc-tap-luyen-nao-de-tang-cuong-suc-khoe-post910600.vnp
[9] Nghiên cứu 10 năm đánh bay nỗi lo lớn của người chạy bộ nghiệp dư
https://nld.com.vn/nghien-cuu-10-nam-danh-bay-noi-lo-lon-cua-nguoi-chay-bo-nghiep-du-196251231105436186.htm
[10] Xây dựng thói quen đi bộ mỗi ngày để tăng cường sức khỏe
https://suckhoedoisong.vn/xay-dung-thoi-quen-di-bo-moi-ngay-de-tang-cuong-suc-khoe-169230926123004326.htm
     TS.BS Trần Bá Thoại
Ủy viên BCH Hội NỘI TIẾT VIỆT NAM

The post ĐI BỘ VÀ CHẠY BỘ: HAI BÀI TẬP CARDIO ĐƠN GIẢN, HỮU ÍCH ! appeared first on CÔNG TY TNHH MTV TƯ VẤN SỨC KHỎE – BÁC SĨ GIA ĐÌNH PHÚ LỄ NGHĨA.

  Y học đã chứng minh rõ rằng, thể dục, dưỡng sinh là rất cần thiết để bảo vệ sức khỏe và cũng là cách phối hợp rất hiệu quả để điều trị các bệnh mãn tính ở người cao tuổi.

   Dù thể dục thể thao nhìn chung đều tốt cho mọi độ tuổi, nhưng chuyên gia  đều khuyên người bước qua tuổi trung niên, đặc biệt là khoảng tuổi 45 trở lên, cần phải xem xét thay đổi một số thói quen, thậm chí tránh một số bài tập luyện từ khi còn trẻ. Vì sao ?

    II. LỢI ÍCH SỨC KHỎE CỦA THỂ DỤC, THỂ THAO

   Khoa học chỉ ra rằng, thể dục thể thao mỗi ngày có những lợi ích sức khỏe sau :  

   1. Kiểm soát cân nặng, ngăn ngừa thừa cân béo phì… 

   2. Tăng cường năng lượng 

   3. Tốt cho cơ bắp và xương 

       4. Giúp cơ thể phòng bệnh ngừa bệnh tật 

      5. Cải thiện chức năng thần kinh, não, trí nhớ và tư duy 

       6. Giúp làn da khỏe mạnh 

      7. Giảm nguy cơ mắc một số ung thư

      III. MỨC TẬP THỂ DỤC TRUNG BÌNH

    Bộ Y tế và Dịch vụ Nhân sinh Hoa Kỳ khuyến nghị người lớn mỗi tuần nên dành 150 đến 300 phút hoạt động thể chất vừa phải, hoặc 75 đến 150 phút hoạt động thể chất cường độ mạnh, cùng với 2 bài tập rèn luyện sức mạnh cho tất cả các nhóm cơ chính.

   Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh khuyến nghị, người trưởng thành nên hoạt động thể chất cường độ vừa như đi bộ, đạp xe, ít nhất 150 phút mỗi tuần.

   Nói chung, nhiều tài liệu, nghiên cứu, khuyến nghị, thời lượng trung bình cho tất cả loại hình thể dục vừa phải là 30 phút mỗi ngày với bất cứ thời gian và không gian cá nhân tự chọn..

       IV. TÁC HẠI DO THỂ DỤC QUÁ MỨC

   Thể dục quá mức xảy ra trong hai tình huống: (1) Tập luyện quá sức (overtraining) và (2) Tập thể dục bắt buộc (compulsive exercise)

    1. Dấu hiệu tập thể dục quá mức 

   Gồm 12 dấu hiệu sau: Đau nhức cơ bắp kéo dài, Thường xuyên  mệt mỏi, khó chịu và thiếu năng lượng, Mệt mỏi sớm khi mới vào tập luyện, Giới hạn hoặc suy giảm hiệu suất làm việc, Tăng nhịp tim khi nghỉ ngơi, Chấn thương gia tăng, Xu hướng ưu tiên tập luyện trên tất cả, Trầm cảm hoặc lo âu, Đáp ứng miễn dịch giảm…

     2. Tác hại do thể dục quá mức

     a. Trong ngắn hạn

   Theo NASM (National Academy of Sports Medicine) sự mệt mỏi và năng lượng thấp do thể dục quá sức có thể gây khó chịu, tức giận, khó ngủ, khó khăn trong học tập hoặc công việc cũng như thiếu hứng thú với sở thích và giải trí thông thường.

     Leada Malek, bác sĩ vật lý trị liệu ở San Francisco, nhận định, dấu hiệu cảnh báo lớn nhất khi thể dục quá mức là nhịp tim khi nghỉ ngơi tăng cao, chán ăn  thay đổi tâm trạng, rối loạn giấc ngủ”

    b. Về lâu về dài
    Theo CDC Mỹ, thể dục quá mức sẽ làm tiêu cơ vân (rhadomyolysis) giải phóng các protein mô cơ myoglobin và chất điện giải vào máu, có thể gây hại cho tim và thận.Phụ nữ có thể bị mất kinh hoặc loãng xương sớm khi tập thể dục quá sức liên tục, nam giới có thể bị giảm ham muốn tình dục.

   Theo MedlinePlus, thể dục quá sức cũng tổn hại đến hệ miễn dịch, góp phần hoặc làm trầm trọng thêm các tình trạng sức khỏe tâm thần.

     V. NHỮNG BIẾN ĐỔI SINH LÝ SAU TUỔI 45

     1. Giảm mật độ xương và nguy cơ loãng xương (osteosporosis)

   Sau 45 tuổi, mật độ xương giảm nhanh ở phụ nữ do suy giảm estrogen sau mãn kinh và nam giới vì giảm testosterone do mãn nam,

   Hệ quả là xương trở nên giòn hơn, tăng nguy cơ gãy xương nếu bị ngã hoặc chịu va chạm mạnh.

    Theo Tổ chức Loãng xương Quốc tế (IOF), phụ nữ mất đến 20% mật độ xương trong vòng 5-7 năm đầu sau mãn kinh.

   2. Suy giảm khối lượng và sức mạnh cơ bắp (sarcopenia)

     Sau tuổi 45, con người mất trung bình 1% khối lượng cơ mỗi năm nếu không tập luyện đúng cách.

     Hệ quả là cơ yếu đi khiến phản xạ chậm, giảm sức bật, dễ té ngã và khó phục hồi sau chấn thương.

    3. Thoái hóa khớp và sụn

    Sụn khớp bắt đầu mòn dần, chất hoạt dịch (nhầy khớp, synovial fluid) giảm, dây chằng mất độ đàn hồi.

    Hệ quả là các môn tập có động tác xoay, bật, đổi hướng nhanh dễ gây viêm khớp, rách dây chằng hoặc thoát vị đĩa đệm.

    Theo Arthritis Foundation, 80% người trên 45 tuổi có dấu hiệu thoái hóa khớp, dù chưa có triệu chứng rõ ràng.

    4. Tim mạch và hệ hô hấp yếu đi

      Tim giảm khả năng bơm máu, phổi giảm dung tích, mạch máu kém linh hoạt hơn.

      Hệ quả là các môn thể thao có cường độ cao dễ gây choáng, rối loạn nhịp tim hoặc quá sức dẫn đến đột quỵ.

     Thống kê y học cho thấy, nguy cơ bệnh tim mạch tăng gấp 3 lần sau tuổi 45, đặc biệt nếu không luyện tập đúng cách.

    5. Thời gian hồi phục kéo dài

     Khả năng tái tạo mô, cơ và xử lý viêm nhiễm suy giảm theo tuổi.

    Hệ quả là các chấn thương nhẹ có thể kéo dài hàng tuần, chấn thương nặng khiến người trung niên phải từ bỏ thể thao hoàn toàn.

    VI. NHỮNG MÔN THỂ THAO CẦN HẠN CHẾ

     1. Chạy bộ cường độ cao và marathon

   Chạy lâu và chạy ở tốc độ cao có thể gây áp lực lên khớp gối, khớp cổ chân và cột sống. Với người ở tuổi 40 trở lên, sụn khớp đã bắt đầu thoái hóa, dễ bị tổn thương hơn.

   Theo bác sĩ James O’Keefe, chuyên gia tim mạch người Mỹ: “Chạy quá nhiều, đặc biệt là chạy đường dài thường xuyên, có thể tạo ra áp lực oxy hóa và gây viêm mãn tính, ảnh hưởng xấu đến hệ tim mạch và khớp ở người trung niên”.

   2. Các môn thể thao đối kháng mạnh

    Bóng đá, bóng rổ, võ thuật cường độ cao …là  các môn đòi hỏi phản xạ nhanh, sức bật lớn và có nguy cơ va chạm cao. Với xương khớp yếu dần theo tuổi tác, nguy cơ chấn thương dây chằng, bong gân hoặc gãy xương tăng lên rõ rệt.

     “Chấn thương do chơi bóng đá hoặc bóng rổ ở tuổi trung niên có thể khiến người bệnh mất nhiều tháng để phục hồi, và đôi khi không bao giờ hồi phục hoàn toàn”, bác sĩ Michael Fredericson của ĐH Stanford nói.

     3. Cử tạ nặng 

    Cử tạ nặng làm tăng áp lực lên cột sống, đặc biệt là vùng thắt lưng, và có thể gây chấn thương đĩa đệm. Người trên 40 tuổi thường đã bắt đầu có dấu hiệu thoái hóa đốt sống.

    4. Tennis và squash cường độ cao

    Đây là những môn có đặc thù di chuyển đột ngột, xoay người nhanh và nhún gối nhiều – dễ gây tổn thương gân Achilles, đầu gối và lưng dưới.

    Theo báo cáo từ American Academy of Orthopaedic Surgeons (AAOS), chấn thương do tennis chiếm tỉ lệ cao ở người trên 40 tuổi, đặc biệt là chấn thương vai và gối.

     VII THAY LỜI KẾT

   Thể dục thể thao nhìn chung đều tốt cho mọi người, mọi độ tuổi, nhưng mỗi người, mỗi độ tuổi đều có những đặc điểm cơ thể và sức khỏe khác nhau, Do đó, quá trình, thời gian và môn món tập luyện có khác nhau.

   Trong cuộc sống thực tế, cũng có nhiều vận động viên tuổi ngoài 50, 60, thậm chí 70 vẫn có thể chơi tốt các môn chạy marathon, bóng đá, tennis, võ thuật…Tuy nhiên đây chir là thiểu số, ngoại lệ, phần đông người chơi thể thao đối kháng cao đều dễ suy kiệt, chấn thương khó bước qua tuổi 40.

   Vì vậy, để có một cuộc sống khỏe mạnh và an toàn, các chuyên gia y học thể dục thể thao đều khuyến cáo, người trên 45 tuổi nên chọn các môn có tính chất ít va chạm, nhẹ nhàng nhưng duy trì vận động liên tục, như: bơi lội, đi bộ nhanh, bóng bàn, yoga, xe đạp… và bỏ bớt những môn thể thao cường độ cao ở tuổi trung niên, để giảm đi nguy cơ, rủi ro sức khỏe.

VIII. THAM KHẢO

[1] Physical activity

https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/physical-activity

[2] Health Benefits of Physical Activity for Children, Adults, and Adults 65 and Older

https://www.cdc.gov/physicalactivity/basics/adults/health-benefits-of-physical-activity.html

[3] The Top 10 Benefits of Regular Exercise

https://www.healthline.com/nutrition/10-benefits-of-exercise

[4] Physical activity – it’s important

https://www.betterhealth.vic.gov.au/health/healthyliving/physical-activity-its-important

[5] Exercise: 7 benefits of regular physical activity

https://www.mayoclinic.org/healthy-lifestyle/fitness/in-depth/exercise/art-20048389

[6] Benefits of exercise

https://www.nhs.uk/live-well/exercise/exercise-health-benefits/

[7] Benefits of Exercise

https://medlineplus.gov/benefitsofexercise.html

[8] Benefits of Physical Activity

https://www.niddk.nih.gov/health-information/weight-management/tips-get-active/benefits-physical-activity

[9] 10 lợi ích cho sức khỏe của thể dục

https://suckhoedoisong.vn/dung-chan-chu-ke-hoach-tap-the-duc-ma-bo-lo-10-loi-ich-cho-suc-khoe-cua-ban-169211120021814407.htm

[10] Thể dục, thể thao đúng cách – sống khỏe, sống vui 

  [10b]  What is Overtraining?

[11] Are You Exercising Too Much? Here’s How to Tell (and Why It Can Be Risky)

https://www.everydayhealth.com/fitness/are-you-exercising-too-much-heres-how-to-tell-and-why-it-can-be-risky/

[12] Don’t Overdo It: Why Too Much Exercise May Be a Bad Thing

https://www.healthline.com/health-news/why-too-much-exercise-can-be-bad-042514

[13] How Much Exercise Is Too Much Exercise?

https://www.byrdie.com/over-exercising-5097906

[14] 13 Signs of Overtraining and What to Do About It

https://www.healthline.com/health/signs-of-overtraining

[15] How Much Exercise Is Too Much?

https://www.shape.com/fitness/tips/how-much-exercise-is-too-much-over-training

[16] Can over-exercising lead to heart attacks? Key tips to keep your heart safe

https://www.msn.com/en-in/news/other/can-over-exercising-lead-to-heart-attacks-key-tips-to-keep-your-heart-safe/ar-AA1kmxol

[17] Dấu hiệu cảnh báo cần ngừng tập gym

https://thanhnien.vn/dau-hieu-canh-bao-can-ngung-tap-gym-185231201122921263.htm

[18] What Too Much Exercise Does To Your Body And Brain

[19] Exercising too much can have effects on your body and health

https://www.businessinsider.com/what-over-exercise-does-body-brain-health-2018-4

[20] Những môn thể thao nên từ bỏ khi bước qua tuổi 45

https://tuoitre.vn/nhung-mon-the-thao-nen-tu-bo-khi-buoc-qua-tuoi-45-20250519073102734.htm

[21] ‘Những môn thể thao nên từ bỏ ở tuổi 45’, người ủng hộ, người nói chơi thể thao nặng mà vẫn khỏe

https://tuoitre.vn/nhung-mon-the-thao-nen-tu-bo-o-tuoi-45-nguoi-ung-ho-nguoi-noi-choi-the-thao-nang-ma-van-khoe-20250523191042845.htm

     TS.BS Trần Bá Thoại 

 Ủy viên BCH Hội NỘI TIẾT VIỆT NAM

The post THỂ DỤC, THỂ THAO VỚI NGƯỜI CAO TUỔI appeared first on CÔNG TY TNHH MTV TƯ VẤN SỨC KHỎE – BÁC SĨ GIA ĐÌNH PHÚ LỄ NGHĨA.

    Kegel la bài tập giúp tăng cường sức nhóm cơ sàn chậu. Cơ sàn chậu là nhóm cơ liên hệ sự vận động của các cơ quan vùng chậu, sinh môn như tiểu, đại tiện, co thắt âm đạo, phóng tinh…

     Các bài tập Kegel giúp ngăn ngừa rò rỉ nước tiểu, trung tiện, són phân, và giúp dương vật và âm đạo vận hành  tốt trong quan hệ tình dục.

     II. KEGEL LÀ GÌ ?

   Bài tập Kegel, còn gọi là bài tập sàn chậu, giúp tăng cường cơ sàn chậu. Cơ sàn chậu hỗ trợ các cơ quan trong khung chậu, như bàng quang, ruột và âm đạo. Cơ sàn chậu giữ các cơ quan cố định đồng thời hỗ trợ các chức năng của chúng như đi tiểu, đại tiện và quan hệ tình dục.

   Bài tập Kegel bao gồm việc thắt chặt và sau đó thả lỏng các cơ ở sàn chậu để tăng cường sức mạnh cho chúng, giúp giải quyết các vấn đề như:

      1.Tiểu tiện không tự chủ (rò rỉ nước tiểu).

      2.Tiểu tiện không tự chủ do thúc giục (nhu cầu đi tiểu cấp bách).

      3. Đại tiện không tự chủ (rò rỉ phân).

      4. Sa các cơ quan vùng chậu.

      5. Cải thiện sức khỏe, sinh hoạt  tình dục và giúp cải thiện cực khoái. 

      Bài tập Kegel giúp giữ cho cơ sàn chậu “khỏe mạnh” thích hợp (fit) như khi chúng ta tăng cường các cơ khác trong cơ thể bằng cách nâng tạ. Bài tập Kegel có thể giúp cơ thể kiểm soát bàng quang và ruột già tốt hơn và ngăn ngừa cơ sàn chậu bị yếu.

       III.NHỮNG  AI CẦN TẬP KEGEL ?

    Bài tập Kegel cần cho những ai có tình trạng cơ sàn chậu bị yếu đi, bao gồm:

     1. Mang thai.

     2. Sinh con, bao gồm cả sinh mổ.

     3. Thừa cân, béo phì.

     4. Phẫu thuật ở vùng chậu.

     5. Lão hóa các cơ sàn chậu, trực tràng và hậu môn, tự nhiên yếu đi theo tuổi tác.

     6. Rặn quá mức khi đi tiêu (táo bón) hoặc ho mãn tính.

     7. Cần cải thiện khả năng quan hệ tình dục.

     IV .THỰC HÀNH  BÀI TẬP KEGEL ?

   Thực hiện các bài tập Kegel bằng cách nâng và giữ rồi thả lỏng các cơ sàn chậu. Bắt đầu bằng cách thực hiện một vài bài Kegel cùng một lúc, sau đó tăng dần cả thời gian và số lượng bài Kegel trong mỗi ‘buổi’ tập. Nên thực hiện ít nhất hai đến ba buổi tập mỗi ngày, theo các bước sau:

  V. THAM KHẢO

[1] Step-by-step guide to performing Kegel exercises

https://www.health.harvard.edu/step-by-step-guide-to-performing-kegel-exercises

[2] Kegel Exercises

https://my.clevelandclinic.org/health/articles/14611-kegel-exercises

[3] Kegel exercises: A how-to guide for women

https://www.mayoclinic.org/healthy-lifestyle/womens-health/in-depth/kegel-exercises/art-20045283

[4] Kegel exercises for men: Understand the benefits

https://www.mayoclinic.org/healthy-lifestyle/mens-health/in-depth/kegel-exercises-for-men/art-20045074

[5] Bài tập Kegel giúp chắc cơ đáy chậu

https://www.facebook.com/BenhVienQuocTeCity/videos/227847731662249/

[6] Bài tập Kegel cho Nam và Nữ

        TS.BS Trần Bá Thoại

Ủy viên BCH Hội NỘI TIẾT VIỆT NAM 

The post BÀI TẬP KEGEL: LỢI ÍCH, THỰC HÀNH VÀ KẾT QUẢ appeared first on CÔNG TY TNHH MTV TƯ VẤN SỨC KHỎE – BÁC SĨ GIA ĐÌNH PHÚ LỄ NGHĨA.

    Đã tồn tại hơn 5.000 năm, với hơn 100 loại hình tập luyện khác nhau từ nhẹ nhàng đến nhịp nhanh và cường độ cao, yoga là một bài tập tổng hợp thể lực lẫn tâm trí, kết hợp các tư thế tăng cường, kéo căng bắp với hít thở sâu và thiền định hoặc thư giãn tâm trí.

    Cũng như thể dục, yoga mang lại nhiều lợi ích sức khỏe cho con người. Tuy nhiên, nếu tập luyện sai phương pháp, tư thế, cường độ, thời lượng…yoga cũng gây nhiều bất lợi.

   II. ĐỊNH DANH

  “Yoga” theo nghĩa đen có nghĩa là “kết nối”, “hợp nhất”. Ngoài các động tác thực hành của các bài tập thể dục đơn giản, yoga còn là sự kết hợp thân thể, ý thức cá nhân với ý niệm, tinh thần vũ trụ.  Yoga nhấn mạnh vào việc thực hành và trải nghiệm trực tiếp.

   Yoga là một hình thức nghệ thuật cổ xưa có nguồn gốc từ quá trình hài hòa để phát triển tâm trí, cơ thể và tâm hồn, trong ‘sự hợp nhất’ ở  cấp độ cao.

  III. CÁC LOẠI HÌNH YOGA

   Hiện nay, có hơn 100 hình thức tập luyện yoga khác nhau: Một số có nhịp độ nhanh và cường độ cao, thường là những hình thức nhẹ nhàng, chậm rãi và thư giãn hơn, bao gồm:

• Hatha: kết hợp vận động cơ bản với hơi thở;
• Vinyasa: nhiều tư thế liên kết nhuần nhuyễn với nhau;
• Quyền lực: bài tập nhanh, cường độ cao để xây dựng cơ bắp;
• Ashtanga: các tư thế, kết hợp với một kỹ thuật thở đặc biệt;
• Bikram: “yoga nóng”, gồm 26 tư thế khá khó được thực hiện trong một căn phòng được làm nóng đến nhiệt độ cao;
• Iyengar: sử dụng các đạo cụ như khối, dây đai và ghế để giúp người tập di chuyển cơ thể vào vị trí thích hợp.

   IV. LỢI ÍCH

   1. Thích hợp cho mọi lứa tuổi

   Đây là tiện ích lớn nhất của tập yoga. Không cần phải đạt đến độ tuổi mà bắt đầu tập luyện càng sớm thì càng có lợi, cho cả trẻ em, trung niên, trưởng thành và người cao tuổi. 

   2. Giúp giảm lo âu, stress

   Yoga tác động đến cả thể chất lẫn tâm trí, tinh thần, giúp con người có cảm giác bình yên tâm trí, giảm bớt lo lắng và căng thẳng.

   Những bài tập yoga thường là sự kết hợp hoàn hảo giữa vận động, giác quan, tinh thần với chánh niệm, hơi thở có kiểm soát, làm tăng độ tự tin về sức khỏe tổng thể, giúp giải quyết các rối loạn bệnh lý tâm thần kinh…

    3. Giúp tập trung, sáng tạo

   Tập Yoga với các tư thế chánh niệm, kỹ thuật thở và thiền có thể giúp bạn tập trung tư tưởng hiệu quả, nâng cao trí sáng tạo hơn.

    4. Ngăn ngừa viêm khớp

   Yoga tạo sự linh hoạt tối ưu cho hệ cơ xương khớp, giúp giảm nguy cơ mắc các bệnh như viêm khớp, viêm xương khớp…

    5. Yoga lý tưởng cho vận động viên

    Yoga giúp các vận động viên tăng sức bền và hoạt động tốt hơn trong phòng tập và thể thao. Yoga là một cách tuyệt vời để kéo giãn và uốn cong cơ thể, giúp các vũ công múa ba lê vì cơ thể được kéo giãn hoàn toàn khi thực hiện các tư thế yoga.

     6.  Giúp phục hồi nhanh hơn

     Yoga không chỉ tập trung vào cơ bắp, mà còn tác động lên hệ thần kinh cũng như các cơ quan nội tạng như thận, gan, tim, phổi…. Do đó, khác với các bài tập trong phòng tập thể dục, yoga giúp thư giãn cơ thể, tâm trí, nội tạng….giúp cơ thể có xu hướng phục hồi nhanh hơn.

   V. VÀI RỦI RO

   1. Chấn thương, đau đớn do thiếu kinh nghiệm, tập sai cách

   Chấn thương cổ, cổ tay, vai và cột sống là những chấn thương thường gặp nhất khi tập yoga.

   Do đó, người hướng dẫn phải có kiến ​​thức và người tập không nên sai tư thế và tránh tập quá sức. 

   2. Hot yoga có thể làm kiệt sức

   Hot yoga, Bikram yoga, thực hiện trong điều kiện ẩm ướt và nóng, nơi nhiệt độ cao hơn mức trung bình có thể gây chóng mặt, kiệt sức, mất nước và mệt mỏi.,,,

   Do đó, hot yoga này không được khuyến khích dùng rộng rãi cho mọi người, đặc biệt cho những ai có bệnh tim  mạch.

  3. Yoga có thể làm tăng huyết áp

   Một số nghiên cứu cho thấy, yoga có thể làm tăng mức độ nặng của hội chứng ống cổ tay, mất ổn định các khớp và gây viêm gân. Ngoài ra, nó còn làm tăng huyết áp lên cao, những người đang dùng thuốc điều trị tăng huyết áp cần lưu ý.

   4. Tổn thương thần kinh, đột quỵ

   Theo Trung tâm Y học Bổ sung và Thay thế Quốc gia, tập yoga quá mức, không giám sát, cường độ cao với các bài tập và động tác uốn cong có thể dẫn đến chấn thương nghiêm trọng, như đột quỵ hoặc tổn thương thần kinh. Do đó, những người mới tập yoga nên tham khảo ý kiến ​​của người hướng dẫn có kinh nghiệm.

   5. Yoga gây nguy cơ về thể chất

  Yoga có thể cản trở quá trình hồi phục của các ca phẫu thuật hoặc chấn thương.  Một số tư thế yoga nâng cao, như tư thế uốn lưng và chống đứng bằng đầu, có thể gây ra nhiều rắc rối hơn vì làm tăng mức độ chịu đựng của cơ thể. 

   VI. ĐÔI ĐIỀU BÀN LUẬN

  Đến nay, hầu hết các nghiên cứu đều cho thấy, tập luyện yoga đúng cách một trong những bài tập chắc chắn nhất, và không gây tác dụng phụ nào cho cơ thể con người.

   Ngoài rèn luyện thể lực, yoga cũng được chứng minh là hỗ trợ rất tốt cho những người bị stress, trầm cảm, giảm tập trung và sa sút trí tuệ.

  Các rủi ro của yoga chủ yếu là các chấn thương về thể chất, nhiều lúc gây khó khăn cho việc tập luyện. Nguyên nhân của chấn thương thường do bất cẩn, thiếu hiểu biết về các tư thế yoga. Do đó, thực hành tập luyện điều độ, đúng phương pháp, thiền và kiểm soát hơi thở sẽ loại trừ các tác dụng tiêu cực hoặc rủi ro này. 

  Hãy lấy kết quả nghiên cứu của PudMed trên hơn 3 ngàn người tập yoga làm kết luận: 

  * Đến 94,5 % trả lời là yoga có 3 lợi ích phổ biến là cải thiện: (1) thể lực, (2) trạng thái tinh thần và (3) chức năng nhận thức.

  * Chỉ 1,9 % báo cáo về 3 tác dụng phụ phổ biến: (1) đau nhức cơ khớp, (2) chấn thương cơ và (3) mệt mỏi. 

 VII. THAM KHẢO

[1] Advantages and Disadvantages of Yoga

https://www.javatpoint.com/advantages-and-disadvantages-of-yoga

[2] Benefits and adverse effects associated with yoga practice: A cross-sectional survey from India

https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0965229920319117#:~:text=The%20most%20common%20benefits%20of,practice%20influence%20the%20benefits%20reported.

[3] Pros and Cons of Yoga: Full List (2024)

Pros and Cons of Yoga: Full List (2024)

[4] Yoga: Types, Benefits and Side Effects

https://www.lybrate.com/topic/yoga

[5] How does yoga work?

https://www.medicalnewstoday.com/articles/286745

[6]The Advantages and Disadvantages of Yoga Practice

https://www.linkedin.com/pulse/advantages-disadvantages-yoga-practice-yogawithamit

[7] What Are The Benefits And Limitations Of Yoga Therapy?

What Are The Benefits And Limitations Of Yoga Therapy?

[8] Benefits and adverse effects associated with yoga practice: A cross-sectional survey from India

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33338582/

[9] 9 Benefits of Yoga

https://www.hopkinsmedicine.org/health/wellness-and-prevention/9-benefits-of-yoga

[10] Yoga cơ bản cho mọi người

https://www.facebook.com/watch/?v=307322593636530

[11] Dynamic yoga

https://www.youtube.com/watch?v=F-7EMevvB78

[12] Yoga là gì? Tập thế nào?

      TS.BS Trần Bá Thoại

Ủy viên BCH Hội NỘI TIẾT VIỆT NAM

The post YOGA VÀ SỨC KHỎE: LỢI ÍCH VÀ RỦI RO ? appeared first on CÔNG TY TNHH MTV TƯ VẤN SỨC KHỎE – BÁC SĨ GIA ĐÌNH PHÚ LỄ NGHĨA.

    Trước nay, ánh sáng xanh từ màn hình các thiết bị điện tử như điện thoại thông minh, máy tính bảng và laptop, máy tính… được cho là gây rối loạn nhịp sinh học tự nhiên của con người, hại mắt, ảnh hưởng sức khỏe. Kết quả là, một ngành công nghiệp ra đời xoay quanh vấn đề “vệ sinh màn hình, bảo vệ mắt và giấc ngủ”.

   Nhưng một nghiên cứu nghiêm túc mới được công bố vào tháng trước trên các tạp chí khoa học như Nature, Sleep Health  cho thấy, loại ánh sáng xanh phát ra từ các thiết bị này hầu như không gây rối loạn giấc ngủ như các nhận đinh trước đây.

   II. TỔNG QUAN VỀ ÁNH SÁNG XANH

   1. ÁNH SÁNG XANH LÀ GÌ ?

  Quang phổ của ánh sáng thấy được gồm nhiều tia sáng với nhiều bước sóng khác nhau, “bảy sắc cầu vồng” xuống từ đỏ, cam, vàng, lục, lam, chàm, tím. Trong quang phổ nhìn thấy, ánh sáng tím có bước sóng ngắn nhất, ánh sáng đỏ có bước sóng dài nhất, và ánh sáng xanh là loại ánh sáng có bước sóng ngắn thấy được, có bước sóng ờng trong khoảng từ 380 đến 500nm..

   Vì vậy, khoảng một phần ba tất cả ánh sáng khả kiến, ánh sáng nhìn thấy được, là có năng lượng cao (high-energy vísion light) có màu “xanh hoặc lam”.

    2. LỢI ÍCH SỨC KHỎE CỦA ÁNH SÁNG XANH

    Nhiều nghiên cứu chỉ cho thấy, việc tiếp xúc với ánh sáng xanh cũng là điều cần thiết để có được sức khỏe tốt:

    * Ánh sáng xanh rất quan trọng trong việc điều chỉnh nhịp sinh học – sự thức giấc tự nhiên và chu kỳ giấc ngủ của cơ thể. Tiếp xúc với ánh sáng xanh vào ban ngày giúp duy trì nhịp sinh học khỏe mạnh. sáng xanh ảnh hưởng đến các nhịp sinh học, nhịp tim….

    * Ánh sáng xanh giúp tăng cường sự tỉnh táo, giúp trí nhớ và chức năng nhận thức và nâng cao tâm trạng.

   * Liệu pháp ánh sáng sử dụng tia sáng xanh giàu năng lượng (high-energy visible light HEV)  để điều trị rối loạn cảm xúc theo mùa (seasonal affective disorder SAD), một loại trầm cảm liên quan đến sự thay đổi theo mùa, với các triệu chứng thường bắt đầu vào mùa thu và tiếp tục qua mùa đông.

     3. ÁNH SÁNG XANH ẢNH HƯỞNG THẾ NÀO LÊN GIẤC NGỦ ?

   Mắt người chuyển đổi ánh sáng thành xung điện thông qua một loạt tế bào hình nón, hình que và các “tế bào hạch võng mạc nhạy cảm với ánh sáng” (intrinsically photosensitive retinal ganglion cells ipRGCs). Ánh sáng xanh phát ra từ các thiết bị như điện thoại thông minh và máy tính bảng, là một dạng ánh sáng có bước sóng ngắn và được chuyển đổi thành màu xanh lam bởi các tế bào hình nón phản ứng với ánh sáng chói; tế bào hình que chỉ hoạt động trong điều kiện ánh sáng yếu và không phân biệt được màu sắc.

   Các ipRGC trong mắt nhận tín hiệu cường độ ánh sáng thay vì màu sắc và chúng cũng kiểm soát nhịp sinh học đều đặn. Sắc tố ánh sáng (quang sắc tố) melanopsin, được phô bày bởi ipRGC, giúp điều chỉnh sự ức chế melatonin vào ban đêm. Các tế bào hình nón gửi thông tin tới ipRGCS, điều này cho thấy màu sắc của ánh sáng có thể ảnh hưởng đến nhịp sinh học đều đặn này và khả năng chìm vào giấc ngủ hoặc duy trì giấc ngủ của một người.

    III, CÁC NGHIÊN CỨU ÁNH SÁNG XANH

   1. Các nghiên cứ những năm 2010 kết luận, ánh sáng xanh từ cấc thiết bị điện tử vào ban đêm gây ra giấc ngủ kém vì chúng làm chậm nhịp sinh học. Vì thế, Tiến sĩ tâm lý Shelby Freedman Harris, Giám đốc Chương trình Thuốc ngủ hành vi tại Trung tâm Y tế Montefiore (Mỹ) khuyên, cần tìm ra cách điều chỉnh cho phù hợp với từng người.

    2. Một nghiên cứu năm 2019 tiếp tục khẳng định, “tiếp xúc với ánh sáng không đúng lúc” – cụ thể là ánh sáng nhân tạo từ các thiết bị chúng ta sử dụng suốt cả ngày – có thể gây ảnh hưởng xấu đến giấc ngủ và sức khỏe.  Nhưng tiến sĩ Alexander Solomon, bác sĩ nhãn khoa thần kinh phẫu thuật tại Viện khoa học thần kinh Thái Bình Dương tại Trung tâm Y tế Providence Saint John ở Santa Monica cho biết, quá trình mà bộ não của chúng ta sử dụng để điều chỉnh nhịp sinh học bên trong khá phức tạp.    Solomon phân tích: “Có một ‘đồng hồ’ chính được thiết lập bởi các tế bào melanopsin này (một lần nữa, chúng vẫn nhạy cảm nhất với ánh sáng xanh) nhưng các hoạt động khác như thời gian ăn và tập thể dục cũng có thể phản hồi lại đồng hồ chính đó. “Tôi nghĩ nếu một người gặp khó khăn khi thường xuyên ngủ và thức dậy vào thời gian cố định cần thiết cho lối sống của họ, thì có thể là sử dụng kính chặn ánh sáng xanh hoặc cài đặt màn hình/điện thoại tương tự, nhưng cũng là để giảm mức độ tiếp xúc tổng thể với ánh sáng mạnh”.

   3. Một số nhà nghiên cứu nhận định, độ nhạy cảm với ánh sáng xanh từ các thiết bị kỹ thuật số khác nhau theo mỗi người: Với một vài người, việc sử dụng màn hình thậm chí có thể hỗ trợ giấc ngủ, trong khi ở những người khác, chỉ cần đọc một cuốn sách cũng đủ khiến họ khó ngủ.

    4.. Tuy nhiên, nghiên cứu gần đây dường như phản bác những kết luận trước đây. Các chuyên gia đã điều tra việc sử dụng điện thoại ở thanh niên trước khi đi ngủ. Những người tham gia được chia thành 3 nhóm:

     Nhóm 1: Sử dụng điện thoại có màn hình ít ánh sáng xanh hơn trước khi đi ngủ.

     Nhóm 2: Sử dụng điện thoại màn hình bình thường trước khi đi ngủ.

    Nhóm 3: Không sử dụng điện thoại trước khi đi ngủ.

     Kết quả cho thấy ở cả 3 nhóm, không có sự khác biệt đáng kể trong chất lượng giấc ngủ.

     5. Đánh giá của 11 nghiên cứu chuyên sâu được công bố trên tạp chí Sleep Medicine Reviews mới đây cho thấy, không có bằng chứng rằng ánh sáng màn hình smartphone có tác động đến giấc ngủ. GS Stuart Peirson, Trưởng Khoa thần kinh Đại học Oxford thêm rằng, các nguồn sáng phát ra từ màn hình smartphone, bóng đèn LED hay mặt trời đều tác động trực tiếp việc ức chế melatonin. Tuy nhiên, so với bóng đèn LED nguồn sáng từ màn hình điện thoại khá yếu nên khó có thể tác động đến giấc ngủ.

   6. Nghiên cứu trên chuột cho thấy, tiếp xúc với ánh sáng xanh cường độ cao trong thời gian dài làm tổn thương tế bào võng mạc mắt. Nhưng, PGS Phillip Yuhas, Trường Optometry, Đại học Ohio, Mỹ cho biết: “Mắt người khác với mắt của chuột. Chúng ta có những cơ chế bảo vệ mắt bẩm sinh, chẳng hạn như các sắc tố ở hoàng điểm và bản thân thủy tinh thể đã có thể chặn ánh sáng xanh. Những cấu trúc này hấp thụ ánh sáng xanh trước khi nó đến được võng mạc mỏng manh của chúng ta”; “Vào một buổi chiều đầy nắng, ánh sáng mặt trời có cường độ gấp gần 100.000 lần so với màn hình máy tính của chúng ta”.

    III. ĐÔI LỜI BÀN LUẬN

    Thực tế trước đây cho thấy, dù ai cũng biết có rất nhiều lời khuyên tránh lướt điện thoại trước khi vào giường để có giấc ngủ ngon, nhưng nhiều người trong chúng ta không muốn, thậm chí không thể từ bỏ thói quen này.

   Các nghiên cứu mới phát hiện ra rằng, trong các loại ánh sáng xanh, vàng và trắng hay sử dụng, không có bằng chứng nào cho thấy màu xanh gây hại hơn các dạng ánh sáng khác; và ánh sáng xanh như từ màn hình thiết bị điện tử hầu như không gây khó ngủ như suy nghĩ trước đây.

  Dù các nghiên cứu gần đây cho thấy ánh sáng xanh từ các thiết bị điện tử đặc biệt từ smartphone không ảnh hưởng nhiều lên giấc ngủ và sức khỏe chung. Tuy nhiên, kết luận này không đồng nghĩa với việc sử dụng “vô tội vạ”  trước khi ngủ. 

   Nhiều chuyên gia thần kinh, giấc ngủ khuyến nghị các điểm sau:

    Một 1. Đặt và duy trì đồng hồ “báo ngủ” nhất định.

    Hai 2. Tắt thông báo trên điện thoại

    Ba 3. Xem các nội dung nhẹ nhàng, thoải mái trước khi ngủ. 

    Các nội dung, phim ảnh, tin nhắn, email…căng thẳng có thể gây  khó ngủ và giấc ngủ không tròn. Đặc biệt, trẻ em thường nhạy cảm hơn nên có thể bị tác động tới giấc ngủ.

     Bốn 4. Tận dụng lợi ích của ánh nắng mặt trời.

   Tóm lai, ánh sáng trắng cũng có hai mặt “lợi ích và nguy cơ”. Hiểu biết và áp dụng hợp lý là nhiệm vụ và quyền lợi của chúng ta. 

  IV. THAM KHẢO

[Video 1] Ánh sáng từ màn hình điện thoại, máy tính, TV có độc hại?

[Video 2] Điều Gì Xảy Ra Với Đôi Mắt Khi “Ôm” Điện Thoại, Máy Tính Trên 10 Tiếng/Ngày

[1] Will Blue Light From Your Phone Disrupt Your Sleep? What We Know

https://www.healthline.com/health-news/will-blue-light-from-your-phone-disrupt-your-sleep-what-we-know

[2] Giải oan cho thói quen lướt điện thoại trước khi ngủ

https://thanhnien.vn/khoa-hoc-giai-oan-cho-thoi-quen-luot-dien-thoai-truoc-khi-ngu-185240706164724972.htm

[3] Bạn có nên lo lắng về ánh sáng xanh?

https://www.vinmec.com/vi/tin-tuc/thong-tin-suc-khoe/suc-khoe-tong-quat/ban-co-nen-lo-lang-ve-anh-sang-xanh/

[4] Giải oan cho ánh sáng xanh: Nó có khiến bạn mỏi mắt, mất ngủ hay tổn thương võng mạc không?

https://cafef.vn/giai-oan-cho-anh-sang-xanh-no-co-khien-ban-moi-mat-mat-ngu-hay-ton-thuong-vong-mac-khong-20201220171047295.chn

[4] ‘Giải oan’ cho ánh sáng xanh trên smartphone

https://quantrimang.com/lang-cong-nghe/anh-sang-xanh-tren-smartphone-203482

[5] Ánh sáng xanh có tác hại không ?

https://www.facebook.com/VOATiengViet/videos/1026005058605691

        TS.BS Trần Bá Thoại

    Ủy viên BCH Hội NỘI TIẾT VIỆT NAM

The post ÁNH SÁNG XANH TỪ CÁC THIẾT BỊ ĐIỆN TỬ VÀ GIẤC NGỦ appeared first on CÔNG TY TNHH MTV TƯ VẤN SỨC KHỎE – BÁC SĨ GIA ĐÌNH PHÚ LỄ NGHĨA.

The post BÀI TẬP LEO CẦU THANG: LỢI ÍCH SỨC KHỎE, CÁCH BẮT ĐẦU, VÀ CÁCH ĐỂ KHỎE HƠN appeared first on CÔNG TY TNHH MTV TƯ VẤN SỨC KHỎE – BÁC SĨ GIA ĐÌNH PHÚ LỄ NGHĨA.

  Trong khi các nhà chuyên môn đều hướng dẫn là có thể tập thể dục lúc nào cũng được, tùy theo công việc cá nhân, miễn là có lịch cố định [2], thì đa số chúng ta lại thường cho rằng tập thể dục tốt nhất là vào buổi sáng.

  Một nghiên cứu mới của các nhà khoa học từ Trung tâm Charles Perkins và Trường Khoa học Y tế thuộc Đại học Sydney (Úc) cho thấy, tập thể dục vào các thời điểm khác nhau trong ngày có thể ảnh hưởng khác nhau đến nguy cơ tử vong sớm do các biến cố chết người. Đặc biệt, việc thực hiện phần lớn hoạt động thể chất hàng ngày vào buổi tối có lợi ích sức khỏe cao nhất cho những người mắc bệnh béo phì, đái tháo đường.

The post TẬP THỂ DỤC VÀO BUỔI TỐI LÀ TỐT NHẤT ! appeared first on CÔNG TY TNHH MTV TƯ VẤN SỨC KHỎE – BÁC SĨ GIA ĐÌNH PHÚ LỄ NGHĨA.

     Vận động thể lực, tập thể dục, chơi thể thao, là rất quan trong để duy trì và bảo vệ sức khỏe cho con người. Vì thế, khá nhiều vận động viên cố gắng tăng cường cả cường độ lẫn thời lượng tập luyện với ý tưởng rằng “không đau, không thành công”. Nhưng đây không phải là cách an toàn, khoa học mà là đẩy cơ thể vượt quá giới hạn cho phép khiến cơ thể bị tổn thương nhiều hơn là có ích vì bị hội chứng tập luyện quá mức.

    Hội chứng tập luyện quá sức khác với cảm giác đau nhức sau một buổi tập luyện hoặc tập luyện nặng. Đây là một tình trạng bệnh lý với các triệu chứng về thể chất, tinh thần và cảm xúc.

    II. TỔNG QUAN VỀ HỘI CHỨNG TẬP LUYỆN QUÁ MỨC 

       1. ĐỊNH DANH

   Hội chứng tập luyện quá sức, overtraining syndrome OTS, là tình trạng xảy ra khi tập thể dục quá thường xuyên hoặc quá cường độ trong thời gian đủ dài khiến cơ thể bắt đầu bị tổn thương. Bệnh lý thường gặp, ảnh hưởng đến các vận động viên, đặc biệt là những người tập luyện các môn thi đấu có cạnh tranh cao.

   Hội chứng tập luyện quá sức thường gây ra các triệu chứng về thể chất, nhưng về lâu về dài cũng có thể ảnh hưởng đến sức khỏe tinh thần và cảm xúc của con người.. 

      2. CÁC GIAI ĐOẠN (mức độ) 

     Các chuyên gia chăm sóc sức khỏe chia hội chứng tập luyện quá sức thành 3 giai đoạn dựa trên mức độ ảnh hưởng của nó và loại triệu chứng đang gặp phải:

        * OTS giai đoạn 1 (tập luyện quá sức chức năng):

      Gồm các triệu chứng nhẹ có thể khó nhận thấy hoặc phân biệt với những cơn đau nhức thông thường sau khi tập luyện.

       * OTS giai đoạn 2 (hội chứng tập luyện quá sức giao cảm)

      Gây ra các triệu chứng hệ thần kinh giao cảm, hệ thống thần kinh kiểm soát phản ứng của cơ thể với căng thẳng – “chiến đấu hoặc bỏ chạy”. Một số chuyên gia gọi OTS giai đoạn 2 là hội chứng tập luyện quá sức Basedow.

       * OTS giai đoạn 3 (hội chứng tập luyện quá sức phó giao cảm):

     Gây ra các triệu chứng hệ phó giao cảm, giúp thư giãn các hệ thống của cơ thể. OTS giai đoạn 3 thường nghiêm trọng và mất nhiều thời gian để hồi phục nhất. Một số chuyên gia gọi là hội chứng tập luyện quá sức Addison.

     Hội chứng tập luyện quá sức không luôn luôn theo đúng một tình trạng tiến triển, nghĩa là không phải tất cả người bị OTS đều phải bắt đầu ở giai đoạn 1 rồi phát triển đến giai đoạn 2 và giai đoạn 3, mà có thể xảy ra bất kỳ giai đoạn nào.

      3. TẦN SUẤT BỊ HỘI CHỨNG TẬP LUYỆN QUÁ  MỨC

    Hiện chưa có số liệu chính xác có bao nhiêu người mắc hội chứng tập luyện quá sức cùng một lúc của các nước trên thế giới.

    Một số nhà nghiên cứu ước tính rằng, khoảng 2/3 số vận động viên chạy nổi tiếng đều có bị hội chứng này trong một thời điểm nào đó; và khoảng 1/3 số người chạy bộ (bất kể trạng thái thi đấu) đều trải qua hội chứng OTS này.

     Còn các chuyên gia nhận định rằng, khoảng 1/3 số vận động viên thi đấu hoặc cấp cao đều trải qua OTS ở một mức độ nào đó.

    III. TRIỆU CHỨNG HỘI CHỨNG TẬP LUYỆN QUÁ MỨC 

 Tập luyện quá sức có thể gây ra các triệu chứng về thể chất và tâm thần tùy theo giai đoạn:.

     1. Các triệu chứng ở giai đoạn 1:

     * Đau cơ và cứng khớp.

    * Giảm cân hoặc tăng cân bất ngờ.

     * Ưu tư, lo lắng.

     * Ngủ kém hoặc thức dậy với cảm giác mệt mỏi.

     * Ốm vặt nhỏ như cảm lạnh.

    2. Các triệu chứng ở giai đoạn 2 

    * Mất ngủ.

    * Thay đổi tâm trạng như cáu kỉnh, kích động hoặc bồn chồn…

    * Nhịp tim nhanh trên 100 lần/ phút khi nghỉ ngơi..

    * Tăng huyết áp.

    3. Các triệu chứng ở giai đoạn 3 

     * Mệt mỏi thường trực, mọi lúc mọi nơi.

     * Trầm cảm.

      * Mất động lực tập luyện hoặc năng động.

      * Nhịp tim chậm bất thường, thấp hơn 60 nhịp / phút khi nghỉ ngơi.

      IV. CÁCH XỬ LÝ, ĐIỀU TRỊ VẬN ĐỘNG QUÁ MỨC

   Theo cơ chế bệnh sinh, cách điều trị hội chứng tập luyện quá sức tốt nhất là nghỉ ngơi cho cơ thể có thời gian để phục hồi. Thời gian ngừng thi đấu hoặc tập luyện tùy thuộc vào mức độ nghiêm trọng của các triệu chứng và giai đoạn của bệnh. Nói chung, ở các giai đoạn đầu thời gian phục hồi khoảng vài tuần, các giai đoạn nghiêm trọng hơn có thể kéo dài hàng tháng hoặc lâu hơn..

    Theo quy tắc chung, việc điều trị phục hồi là một tập hợp các bước:

      *. Dừng tập luyện cường độ cao

      *. Giảm cường độ và tần suất tập luyện, thường là từ 50% đến 70%.

      *. Nghỉ ngơi ,ngưng tập luyện và thi đấu.

      *. Gặp chuyên gia sức khỏe tâm thần khi có các triệu chứng tâm thần kinh.

      V.  ĐÔI LỜI BÀN LUẬN

     Vận động thể lực, tập thể dục, chơi thể thao, là rất quan trong để duy trì và bảo vệ sức khỏe. Nhưng tập luyện quá mức sẽ đẩy cơ thể vượt quá giới hạn, quá nhiều cùng một lúc sẽ gây tổn thương nhiều hơn là có ích.

    Cần chọn loại hình hoạt động thể chất có cường độ, thời lượng hợp với thể lực, tuổi tác, tình trạng sức khỏe của bản thân, và nhớ dành cho cơ thể thời gian nghỉ ngơi và phục hồi thích hợp, không bị tập luyện quá sức.

    Hãy lắng nghe cơ thể và tìm hiểu các dấu hiệu cảnh báo tập luyện quá mức Đừng chủ quan, cố vượt qua cơn đau hoặc các triệu chứng báo động khác.

      Nếu đang tập luyện cho một mục tiêu hoặc sự kiện cụ thể, hãy làm việc với huấn luyện viên có kinh nghiệm, người có khả năng thiết kế một chế độ tập luyện phù hợp để đạt được mục đích của mình một cách an toàn..

  VI. THAM KHẢO

[1] Overtraining Syndrome

https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/overtraining-syndrome

[2] Overtraining Syndrome: Warning Signs and How to Cut Back

https://www.verywellfit.com/overtraining-syndrome-and-athletes-3119386

[3] Overtraining Syndrome

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3435910/

[4] Overtraining Syndrome

https://www.physio-pedia.com/Overtraining_Syndrome

[5] 13 Signs of Overtraining and What to Do About It

https://www.healthline.com/health/signs-of-overtraining

[6] Diagnosis and prevention of overtraining syndrome: an opinion on education strategies

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5019445/

[7] What is Overtraining?

                               TS.BS Trần Bá Thoại

              Ủy viên BCH Hội NỘI TIẾT VIỆT NAM 

The post TẬP LUYỆN THỂ LỰC QUÁ MỨC GÂY BỆNH THỂ CHẤT, TÂM THẦN ! appeared first on CÔNG TY TNHH MTV TƯ VẤN SỨC KHỎE – BÁC SĨ GIA ĐÌNH PHÚ LỄ NGHĨA.

   Tất cả chúng ta, ai cũng biết tập thể dục có lợi cho sức khỏe: kiểm soát được cân năng, ngăn chặn các bệnh nội tiết-chuyển hóa, bảo vệ tim mạch, tăng cường sức khỏe xương, kiểm soát tâm trạng, cảm xúc, v.v.

   Trong y học, vận động thể lực đứng thứ hai trong cái “kiềng 3 chân điều trị” là 3 chế độ: ăn uống, vận động, và  thuốc men

   Dù không tập thể dục ảnh hưởng xấu với sức khỏe, nhưng thể dục quá nhiều, quá mức lại phản tác dụng và gây hại cho con người.

    II. MỨC TẬP THỂ DỤC TRUNG BÌNH

    Bộ Y tế và Dịch vụ Nhân sinh Hoa Kỳ khuyến nghị người lớn mỗi tuần nên dành 150 đến 300 phút hoạt động thể chất vừa phải, hoặc 75 đến 150 phút hoạt động thể chất cường độ mạnh, cùng với 2 bài tập rèn luyện sức mạnh cho tất cả các nhóm cơ chính.

   Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh khuyến nghị, người trưởng thành nên hoạt động thể chất cường độ vừa như đi bộ, đạp xe, ít nhất 150 phút mỗi tuần.

   Nói chung, nhiều tài liệu, nghiên cứu, khuyến nghị, thời lượng trung bình cho tất cả loại hình thể dục vừa phải là 30 phút mỗi ngày với bất cứ thời gian và không gian cá nhân tự chọn..

    III. HAI CÁCH THỂ DỤC QUÁ MỨC

     1. Tập luyện quá sức (overtraining)

   Tập luyện quá sức khi ép bản thân tập quá nặng và quá nhanh, không cho cơ thể nghỉ ngơi đầy đủ, không nhận đủ dinh dưỡng, không ngủ đủ giấc…

   Tập luyện quá sức thường là hậu quả của việc gắng tăng cường chương trình tập luyện quá nhanh. chẳng hạn, một người mới bắt đầu tập tạ không nên thực hiện nhiều kiểu ép ghế từ 5 đến 7 ngày một tuần làm tăng nguy cơ chấn thương…

     2. Tập thể dục bắt buộc (compulsive exercise)

   Thể dục bắt buộc là vận động thể lực không là lựa chọn thực hiện mà là một hoạt động theo chỉ tiêu hoặc trở nên ghiền, nghiện..

   Người tập thể dục bắt buộc thường cảm thấy việc tập thể dục không còn thú vị nữa, mà thực hiện vì cảm thấy lo lắng, có tội lỗi nếu không tập.

       IV. DẤU HIỆU THỂ DỤC QUÁ MỨC

      Người tập thể dục quá mức có thẻ gặp các dấu hiệu và triệu chứng sau:

     1. Đau nhức cơ bắp kéo dài

     Đau nhức cơ bắp sau khi tập luyện sẽ kéo dài ba ngày, nhiều nhất là bốn ngày. Nguyên nhân là do tích tụ ATP, acid lactic, và một số acid khác được giải phóng trong quá trình co cơ.

     2. Đáp ứng miễn dịch giảm.

     Bị ốm nhiều hơn bình thường là dấu hiệu của việc tập luyện quá sức.

     3. Chấn thương gia tăng

     Chấn thương thường xuyên hoặc tái phát thường là dấu hiệu cho thấy có điều gì đó không ổn.

     4. Thường xuyên  mệt mỏi, khó chịu và thiếu năng lượng.

    Kiệt sức có thể là dấu hiệu cho thấy bạn đang đẩy cơ thể mình đi quá xa, quá nhanh.

     5. Mệt mỏi sớm khi mới vào tập luyện.

    Mệt mỏi cơ sớm (thường) là dấu hiệu cho thấy có điều gì đó không ổn.

     6. Giới hạn hoặc suy giảm hiệu suất làm việc

     Không phục hồi kịp trở lại sau khi tập luyện là dấu hiệu đã bắt cơ thể đi quá xa, quá nhanh, 

     7. Tăng nhịp tim khi nghỉ ngơi

    Lực sĩ, vận động viên, người tập thể dục thường xuyên thường có nhịp tim chậm khi nghỉ ngơi, nhưng tập thể dục quá sức có thể gây tác dụng ngược. Sự gia tăng nhịp tim khi nghỉ này là dấu hiệu xấu về tim mạch.

      8. Xu hướng ưu tiên tập luyện trên tất cả.

    Việc bỏ hoặc tránh các hoạt động xã hội để tập luyện thường là dấu hiệu của sự ép buộc hoặc sự cân bằng không lành mạnh giữa công việc và cuộc sống.

      9. Trầm cảm hoặc lo âu

   Tập thể dục giúp cải thiện tâm trạng, nhưng tập quá nhiều, quá mức có thể khiến con người cảm thấy buồn chán hoặc thờ ơ. Người rối loạn tập luyện quá sức cũng có thể cảm thấy lo lắng và hồi hộp khi nghĩ đến việc bỏ lỡ một buổi tập luyện.

    V. TÁC HẠI DO THỂ DỤC QUÁ MỨC

   Tập thể dục quá sức rất nguy hiểm có thể dẫn đến nhiều vấn đề sức khỏe ngắn hạn và dài hạn.

     1. Trong ngắn hạn

   Thể dục quá mức có thể có tác động đáng kể đến tâm trạng và năng lượng. Theo NASM (National Academy of Sports Medicine) sự mệt mỏi và năng lượng thấp liên quan đến việc tập thể dục quá sức có thể gây khó chịu, tức giận, khó ngủ, khó khăn trong học tập hoặc công việc cũng như thiếu hứng thú với những sở thích và giải trí thông thường.

     Leada Malek, bác sĩ vật lý trị liệu ở San Francisco, giải thích: “Một trong những dấu hiệu cảnh báo lớn nhất khi thể dục quá mức là nhịp tim khi nghỉ ngơi tăng cao, chán ăn hoặc thay đổi khẩu vị hoặc thay đổi tâm trạng, rối loạn giấc ngủ”

     Theo Northwestern Medicine, thể dục thể thao quá mức có thể làm tăng nguy cơ chấn thương, như gãy xương do căng thẳng, căng cơ, đau khớp, viêm gân và viêm bao hoạt dịch. Slabaugh giải thích thêm: “Khi cơ thể không có thời gian để hồi phục, các vận động viên có nguy cơ bị chấn thương do hoạt động quá mức, như viêm gân, mệt mỏi hoặc rách gân”. Ông nói, nó cũng làm tăng nguy cơ chấn thương trong tương lai.

   2. Về lâu về dài
    Tiến sĩ Olufade cho biết thêm về lâu dài, tập thể dục quá sức có thể gây tổn thương thận và tim. Olufade nói: “Điều quan trọng là phải lưu ý rằng có những hậu quả nghiêm trọng khác của việc tập thể dục quá mức, chẳng hạn như tiêu cơ vân – có thể xảy ra khi bạn tập luyện quá nhiều” .

    Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa bệnh (CDC), tiêu cơ vân là một tình trạng bệnh lý nghiêm trọng (và có khả năng gây tử vong), trong đó các mô cơ bị tổn thương sẽ giải phóng protein và chất điện giải vào máu, có thể gây hại cho tim và thận..Phụ nữ có thể bị mất kinh hoặc loãng xương sớm khi tập thể dục quá sức liên tục. Mặt khác, nam giới có thể bị giảm ham muốn tình dục.

    Theo MedlinePlus, tập thể dục quá sức cũng có thể làm tổn hại đến hệ thống miễn dịch, đặc biệt khi nói đến các bài tập sức bền lâu dài, như chạy marathon hoặc tập gym cường độ cao.

     Và theo một nghiên cứu, có bằng chứng cho thấy việc tập thể dục quá sức theo thời gian có thể góp phần hoặc làm trầm trọng thêm các tình trạng sức khỏe tâm thần, chẳng hạn như trầm cảm, OCD hoặc lo lắng.

      VI. LÀM GÌ KHI BIẾT THỂ DỤC QUÁ MỨC

      Tác hại do tập thể dục quá mức có thể hồi phục trong khoảng 1 đến 2 tuần ngưng tập, thả lỏng và nghỉ ngơi. Theo MedlinePlus, nên nghỉ tập hoàn toàn từ một đến hai tuần, thời gian này có thể đủ lâu để tâm trạng, mức năng lượng và động lực trở lại mức bình thường. Sau đó, quay trở lại tập luyện với đảm bảo không trở lại thói quen tập luyện quá sức.

   Cần lưu ý tập trung vào 6 vấn đề sau:

     1. Ăn uống đầy đủ, 

    Đảm bảo một chế độ ăn uống cân bằng dinh dưỡng.

      2. Uống đủ nước

    Nước rất quan trọng cho nhiều quá trình chuyển hóa trong cơ thể, do đó cần bổ sung lượng nước khi tập thể dục. Giữ nước đầy đủ cũng giúp giảm căng và đau cơ.

     3. Ngủ tốt

    Ngủ nhiều vào ban đêm giúp đảm bảo cơ thể thư giãn và có đủ năng lượng cần thiết để hoàn thành các bài tập. Tổ chức Giấc ngủ Quốc gia (National Sleep Foundation) khuyên nên ngủ từ 7 đến 9 giờ mỗi đêm.

     4. Dành thời gian để nghỉ ngơi và phục hồi

    Nên nghỉ tập thể dục 1 ngày mỗi tuần và nghỉ ít nhất 6 giờ giữa các buổi tập để cơ thể phục hồi đầy đủ.

     5. Không tập quá sức

    Tránh tập thể dục ở nơi quá nóng hoặc quá lạnh. Giảm tập thể dục khi đang phải đối mặt với nhiều yếu tố gây stress khác trong cuộc sống.

​    VII. ĐÔI ĐIỀU BÀN LUẬN

   Tập thể dục quá sức thường gặp ở những người mới bắt đầu từ hoàn toàn không tập thể dục đến cố gắng quá mức để nhanh chóng có vóc dáng hoặc giảm cân. Vì thế, những người này thường chọn tập quá nặng và quá nhanh thông qua tập luyện quá sức hoặc tập thể dục bắt buộc.

   Rất may, những tác hại do tập thể dục quá mức có thể hồi phục trong khoảng 1 đến 2 tuần ngưng tập, thả lỏng và nghỉ ngơi.

   Trong y khoa, “thái quá sinh bất cập”, thừa hay thiếu đều gây ra bệnh, ví như: ăn thừa gây bội thực, thừa cân, béo phì nhưng ăn thiếu sẽ đói ăn, suy dinh dưỡng.

    Do đó, tập thể dục cũng phải theo đúng lộ trình theo quy định y học và thích ứng cá nhân, vì “cố quá sẽ thành quá cố”  .

  VIII. THAM KHẢO

[Video 1] Thể dục quá sức sẽ ảnh hưởng đến cơ quan nào của cơ thể?

[Video 2] Luyện Tập Thể Thao Theo Cách Này Có Thể Gây Tổn Hại Sức Khỏe Thậm Chí Mất Mạng | SKĐS

[Video 3] Vì sao vận động mạnh, cường độ cao dễ bị tiêu cơ vân? | Video AloBacsi

[Video 4] Vì sao chạy bộ quá sức có thể bị suy thận? | Video Alobacsi

[Video 5] 5 dấu hiệu cảnh báo cơ thể cần nghỉ tập thể dục

[Video 6] THỂ DỤC, THỂ THAO KHÔNG ĐÚNG CÁCH: LỢI BẤT CẬP HẠI

[1] Are You Exercising Too Much? Here’s How to Tell (and Why It Can Be Risky)

https://www.everydayhealth.com/fitness/are-you-exercising-too-much-heres-how-to-tell-and-why-it-can-be-risky/

[2] Don’t Overdo It: Why Too Much Exercise May Be a Bad Thing

https://www.healthline.com/health-news/why-too-much-exercise-can-be-bad-042514

[3] How Much Exercise Is Too Much Exercise?

https://www.byrdie.com/over-exercising-5097906

[4] 13 Signs of Overtraining and What to Do About It

https://www.healthline.com/health/signs-of-overtraining

[5] How Much Exercise Is Too Much?

https://www.shape.com/fitness/tips/how-much-exercise-is-too-much-over-training

[6] Can over-exercising lead to heart attacks? Key tips to keep your heart safe

https://www.msn.com/en-in/news/other/can-over-exercising-lead-to-heart-attacks-key-tips-to-keep-your-heart-safe/ar-AA1kmxol

[7] Dấu hiệu cảnh báo cần ngừng tập gym

https://thanhnien.vn/dau-hieu-canh-bao-can-ngung-tap-gym-185231201122921263.htm

[8] What Too Much Exercise Does To Your Body And Brain

https://www.youtube.com/watch?v=jfrlygii0Vw

[9] Exercising too much can have effects on your body and health

https://www.businessinsider.com/what-over-exercise-does-body-brain-health-2018-4

                         TS.BS Trần Bá Thoại

             Ủy viên BCH Hội NỘI TIẾT VIỆT NAM

The post THỂ DỤC QUÁ MỨC, SỨC KHOẺ CŨNG “ĐỨT” ! appeared first on CÔNG TY TNHH MTV TƯ VẤN SỨC KHỎE – BÁC SĨ GIA ĐÌNH PHÚ LỄ NGHĨA.