Đặt stent mạch vành là thủ thuật can thiệp tim mạch rất hiệu quả để tăng cường máu động mạch vành tới nuôi tim trong những ca nhồi máu cơ tim, đau thắt ngực.  

    Đặt stent mạch vành qua da là thủ thuật can thiệp tim mạch không phải phẫu thuật, stent được chèn vào trong cơ thể nhờ ống thông có bóng ở đầu để mở rộng các động mạch nuôi tim đang bị tắc nghẽn. Nhờ đặt stent mạch vành, mỗi năm hàng triệu người bệnh đã cải thiện lưu lượng máu đến tim, giảm đau thắt ngực, giảm nguy cơ nhồi máu cơ tim, đột tử.

   Bài viết nhằm đưa lại những thông tin quanh thủ thuật đặt stent mạch vành này.

       II. CÁC LOẠI STENT MẠCH VÀNH

   Stent mạch vành là một giá đỡ động mạch vành, có hình dáng như một ống lưới nhỏ, được cấu tạo bằng kim loại hoặc polymer có phủ thuốc hoặc không phủ thuốc. Hiện nay, có 4 loại stent sau:

   1– Stent kim loại trần (Bare metal stent – BMS): là stent mạch vành thế hệ đầu tiên, nó có khả năng làm giảm nguy cơ tái hẹp sau thủ thuật xuống khoảng 20% – 30% trong 12 tháng; khoảng 1/4 người bệnh gặp tình trạng tái tắc hẹp động mạch vành trong vòng 6 tháng.

   2– Stent có phủ thuốc chống tái hẹp (Drug eluting stent – DES): là stent thế hệ mới giúp làm giảm nguy cơ tái hẹp mạch sau thủ thuật hiệu quả hơn, chỉ còn dưới 10% trong 4 – 5 năm theo dõi. Đây là lựa chọn điều trị tốt cho những người bệnh có nguy cơ cao tái tắc nghẽn động mạch vành, nhất là bệnh nhân mắc kèm đái tháo đường.

   3– Stent tự tiêu sinh học (Bioengineered Stent BES): được cấu tạo bằng một khung polyme đặc biệt có thể hòa tan hoàn toàn trong động mạch sau khoảng 3 – 5 năm, sau đó trả lại lòng mạch với đặc tính tự nhiên, cho phép mạch máu khôi phục lại các chức năng và hoạt động như bình thường. Nguy cơ tái hẹp sau khi đặt stent mạch vành tự tiêu là rất nhỏ, chỉ từ 1-2%.

   4– Stent trị liệu kép (Dual Therapy Stent, DTS): Đây là dòng stent mang ưu điểm của stent tự tiêu và stent phủ thuốc. Khi đặt stent mạch vành, stent trị liệu kép được đưa vào mạch máu sẽ khắc phục nhược điểm hình thành cục máu đông và giảm nguy cơ tái tắc hẹp sau nong mạch đặt stent. Loại stent này cũng là dòng có chi phí cao nhất.

   Dù là với loại stent nào, thì yếu tố quan trọng nhất quyết định tuổi thọ của stent chính là việc tuân thủ điều trị và thay đổi lối sống lành mạnh sau đặt stent của người bệnh. Điều này có thể giúp chung sống khỏe mạnh với một stent mạch vành trong nhiều năm mà không cần phải can thiệp lại.

        III. SỰ CẦN THIẾT, CHỈ ĐỊNH, QUY TRÌNH

     1. Vì sao phải đặt stent

   Đặt stent là giải pháp điều trị tối ưu trong việc điều trị các bệnh lý mạch vành. Đặt stent mạch vành cũng giảm thiểu tối đa các triệu chứng và phòng ngừa biến chứng nhồi máu cơ tim, suy tim, rối loạn nhịp tim,..

    Tuy nhiên, vẫn có khả năng hình thành mô sẹo bên trong stent sau thủ thuật đặt stent mạch vành. Tình trạng này có thể xảy ra trong vòng 6 – 12 tháng kể từ khi đặt stent. Lúc này, bác sĩ sẽ tìm hiểu nguyên nhân tái hẹp, sau đó tiến hành nong bóng lại và đặt tiếp một stent khác vào trong lòng stent bị tái hẹp.

     Nếu động mạch được căng ra chỉ bằng một quả bóng (nong mạch mà không có ống đỡ động mạch), động mạch có thể “co lại” và thu hẹp lại sau đó với nguy cơ khoảng 30%. Tuy nhiện, tỷ lệ này có thể giảm xuống khoảng 10–15% nếu thực hiện đặt stent mạch vành. Nếu sử dụng loại stent mạch vành phủ thuốc thì nguy cơ sẽ giảm thêm khoảng 2–3%.

   Ngày nay, đặt stent mạch vành được sử dụng trong tất cả các thủ thuật nong mạch. Trừ khi mạch máu quá nhỏ/ quá lớn để đặt stent hoặc bệnh nhân bị dị ứng với vật liệu trong stent (trường hợp rất hiếm gặp). 

    2. Chỉ định đặt stent

   * Động mạch vành bị thu hẹp từ 70% trở lên 

   * Có các triệu chứng đau thắt ngực không thể khống chế được bằng các biện pháp nội khoa.

   * Nhồi máu cơ tim.

    * Đau thắt ngực xuất hiện sau phẫu thuật.

    * Tái hẹp mạch vành sau khi đã can thiệp.

    3. Quy trình đặt stent 

    Việc đặt stent mạch vành được thực hiện thông qua thủ thuật xâm lấn tối thiểu được gọi là can thiệp mạch vành qua da (PCI) hoặc nong mạch vành (PDF). Trước đó, người bệnh sẽ được gây mê tại chỗ, và theo dõi kĩ các chỉ số sinh tồn như nhịp tim, huyết áp, nhịp thở và nồng độ oxy liên tục bằng điện tâm đồ và hệ thống cảm biến dán trên da.

    Thủ thuật đặt stent mạch vành diễn ra như sau:

  * Đưa ống thông mảnh vào động mạch qua đường cổ tay hoặc bẹn, dưới sự hỗ trợ của màn hình X-quang để đi đến vị trí hẹp.

   * Một ống rỗng dài (ống thông) được đưa vào từ mạch máu cổ tay hoặc háng đến phần động mạch bị tắc. Thông qua tia X, bác sĩ có thể theo dõi kĩ phần mạch bị hẹp, tắc và thực hiện các thủ thuật thông qua sợi dây mảnh được đưa vào lòng mạch máu.

    * Sau khi xác định đúng vị trí đoạn mạch, bác sĩ đưa bóng vào, bơm căng bóng lên để nong rộng đoạn động mạch bị hẹp.

    * Tiến hành đo, chụp lại kết quả sau khi nong động mạch bằng bóng. Khi xác định rằng động mạch đã được mở đủ rộng. 

   * Đưa stent vào vị trí mạch cần can thiệp, bơm bóng để stent bung ra, cố định tại lòng mạch.

    * Chụp lại kết quả sau khi đặt stent mạch vành thành công và kết thúc thủ thuật 

        IV. NHỮNG LƯU Ý

    1. Đặt stent tó nguy hiểm không?

    Đặt stent mạch vành là phương pháp can thiệp tim mạch được sử dụng rất phổ biến hiện nay và không gây nguy hiểm nên bệnh nhân không cần quá lo lắng. Quá trình đặt stent mạch vành thường chỉ diễn ra trong vòng 60 phút. Bệnh nhân thường phục hồi rất nhanh sau khi thực hiện thủ thuật. Bệnh nhân sẽ nằm viện theo dõi sau 4 – 6 giờ nếu đặt stent qua háng để kiểm tra tình trạng chảy máu và đi lại, hoạt động bình thường nếu thực hiện qua cổ tay.

   Tình hình sức khỏe sẽ ổn định hơn sau 24h nhưng cần hạn chế các hoạt động nặng và nghỉ ngơi, thư giãn trong vài tuần đầu. Với một số trường hợp đặt stent mạch vành để điều trị đau tim, bệnh nhân cần mất nhiều thời gian hồi phục hơn.

     2. Người được đặt stent sống bao lâu?

    Tuổi thọ của bệnh nhân sau khi đặt stent mạch vành còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như: Biến chứng sau điều trị, giới tính, tuổi tác, tình trạng sức khỏe và lối sống

     Một nghiên cứu được tiến hành >226 bệnh nhân (trong đó có 209 nam và 17 nữ, độ tuổi trung bình 56 ± 9 tuổi) sau khi đặt stent mạch vành thành công, cho thấy:

   – Tỷ lệ sống sau 1 năm là 99,5% và sau 5 năm là 97,4%.

   – Tỷ lệ bệnh nhân sống không có biến chứng là 84,6% sau 1 năm và sau 5 năm còn 65,9%.

    – Tỷ lệ bệnh nhân sống đi kèm tình trạng thiếu máu cục bộ là 84,6% sau 1 năm và sau 5 năm là 44,8%. 

    3. Rủi ro sau điều trị và mức độ tổn thương tim

    Người đặt stent mạch vành sống được bao lâu còn phụ thuộc vào biến chứng sau điều trị và mức độ tổn thương tim. Bệnh nhân sống khỏe mạnh sau 1 năm không có biến chứng là 75,6% (có tổn thương phức tạp) và 81,1% với trường hợp có tổn thương nhẹ.

    Tỷ lệ bệnh nhân không thể kéo dài tuổi thọ sau khi đặt stent chủ yếu là do biến chứng tái hẹp. Một nghiên cứu khác trên 2944 bệnh nhân đặt stent mạch vành cho thấy, tỷ lệ tái hẹp là khoảng 33,2% (tổn thương nặng) và 24,9% (tổn thương nhẹ). Các trường hợp tổn thương phức tạp thì nguy cơ tái hẹp ngày càng cao.

    Đặt stent mạch vành có hiệu quả cao. Chỉ có 2–3% nguy cơ thu hẹp trở lại và thường xảy ra trong vòng 6–9 tháng đầu sau đặt stent mạch vành. Có thể bị thu hẹp ở các động mạch khác và thường điều trị bằng các stent tiếp theo. Một số biến chứng có thể xảy ra sau khi đặt stent mạch vành:

   – Tái hẹp: thường gặp nhất sau khi đặt stent. Đặc biệt, nguy cơ tái hẹp cao hơn ở những trường hợp thực hiện đặt stent mạch vành bằng kim loại trần, thay vì stent phủ thuốc.

   – Chảy máu tại vị trí da đưa ống vào: chảy máu ở chân hoặc cánh tay nơi đặt ống thông. Tình trạng chảy máu nghiêm trọng có thể xảy ra, thay vì chỉ xuất hiện các vết bầm tím như bình thường, khi đó bệnh nhân cần truyền máu hoặc phẫu thuật.

    – Nhịp tim không đều: nhịp tim có thể đập quá nhanh hoặc quá chậm trong quá trình đặt stent mạch vành. Tuy nhiên tình trạng này chỉ xảy ra trong một khoảng thời gian ngắn.

    – Bị cục máu đông trong vài tháng đầu sau thủ thuật: không hiếm gặp do các cục máu đông hình thành làm tắc nghẽn động mạch và gây ra nhồi máu cơ tim. Do đó, bệnh nhân cần phải sử dụng aspirin và một số loại thuốc khác theo chỉ định để hạn chế nguy cơ này.

   – Vỡ động mạch vành hoặc tắc hoàn toàn động mạch vành: có thể cần phải xử trí bằng cách phẫu thuật bắc cầu động mạch khẩn cấp.

   – Đột quỵ: ít gặp nhưng rất nguy hiểm trong quá trình đặt stent mạch vành. Vì vậy, bác sĩ sẽ chỉ định sử dụng thuốc đông máu để ngăn ngừa nguy cơ này.

   – Nhồi máu cơ tim: Biến chứng này cũng có thể xảy ra trong suốt quá trình đặt stent mạch vành.

    – Ngoài ra, bệnh nhân có thể gặp phải biến chứng tổn thương thận do dị ứng với thuốc cản quang và nhiễm trùng tại vị trí đặt ống thông.

  V. THAM KHẢO

[Video 1] Stent là gì? Đặt stent mạch vành được bao lâu?

[Video 2] Không phải cứ hẹp động mạch vành là phải đặt stent | Video AloBacsi

[Video 3] Giải mã 10 câu hỏi thường gặp về stent mạch vành | PGS.TS.BS Trần Hoà

[1] Stent mạch vành: Thủ thuật, quy trình và chỉ định

https://hongngochospital.vn/vi/stent-mach-vanh

[2] Khi nào cần đặt stent mạch vành, đặt rồi có khỏi bệnh không?

https://suckhoedoisong.vn/khi-nao-can-dat-stent-mach-vanh-dat-roi-co-khoi-benh-khong-169167278.htm

[3] Đặt stent mạch vành được bao lâu? – Cách bảo quản stent lâu dài

https://chuadautim.com/bai-viet/thong-tin-benh/dat-stent-dong-mach-vanh-hieu-qua-trong-bao-lau.html

[4] Đặt stent mạch vành và những điều bạn cần lưu ý

https://www.vinmec.com/vie/bai-viet/dat-stent-mach-vanh-va-nhung-dieu-ban-can-luu-y-vi

[5] Nong mạch vành và đặt stent: Chỉ định, quy trình thực hiện, biến chứng có thể xảy ra

https://www.vinmec.com/vie/bai-viet/nong-mach-vanh-va-dat-stent-chi-dinh-quy-trinh-thuc-hien-bien-chung-co-xay-ra-vi

[6] Stent mạch vành là gì và quy trình thực hiện

https://benhvienthucuc.vn/song-khoe/benh-tim-mach/stent-mach-vanh-la-gi-va-quy-trinh-thuc-hien

[7] Đặt stent mạch vành – 6 biến chứng người bệnh cần biết và Cách để ngăn ngừa

https://suckhoedoisong.vn/dat-stent-mach-vanh-6-bien-chung-nguoi-benh-can-biet-va-cach-de-ngan-ngua-169163887.htm

        TS.BS Trần Bá Thoại

Ủy viên BCH Hội NỘI TIẾT VIỆT NAM

The post ĐẶT STENT MẠCH VÀNH: THỦ THUẬT, QUY TRÌNH, CHỈ ĐỊNH… appeared first on CÔNG TY TNHH MTV TƯ VẤN SỨC KHỎE – BÁC SĨ GIA ĐÌNH PHÚ LỄ NGHĨA.

   Quả la hán đã khá quen thuộc với nhiều người Việt chúng ta, nhất là dưới dạng quả khô dùng để hãm trà. Trong những ngày nắng nóng, một cốc nước la hán có vị ngọt thanh, dễ uống thường được nhiều gia đình lựa chọn để giải khát.

    Không chỉ xuất hiện trong thói quen ăn uống thường ngày, quả la hán còn được nhắc đến trong một số bài thuốc dân gian liên quan đến đường hô hấp và tiêu hóa.

   Gần đây, loại quả này tiếp tục thu hút sự chú ý khi được xem là một chất tạo ngọt tự nhiên có độ ngọt rất cao nhưng không cung cấp năng lượng, không làm tăng glucose máu theo cách giống đường bột thông thường.

        II. TỔNG QUAN VỀ QUẢ LA HÁN

    Quả la hán hay còn được gọi là la hán quả hay giả khổ qua, quang quả mộc miết, có tên khoa học là Momordica grosvenori Swingle thuộc họ Bí. Cây la hán là loại cây đặc sản của vùng Quảng Tây, Quế Lâm, Trung Quốc. Đây là một cây mọc leo được trồng lấy quả và sử dụng chế biến thành các loại nước giải khát rất tốt. Quả la hán có vỏ cứng nhỏ với đường kính khoảng 4 – 6 cm, có hình cầu hoặc hình hơi trái xoan.

      1⚖️Thành phần hóa học

       *. Mogroside (chất tạo ngọt tự nhiên)

     Là hoạt chất chính tạo vị ngọt (mogroside V có độ ngọt rất cao gấp 300 lần saccharose và mogroside VI cao gấp 126 lần saccharose đường mía). Không làm tăng đường huyết → phù hợp cho người tiểu đường. Có đặc tính chống oxy hóa mạnh.

       *. Vitamin

  Chứa một lượng nhỏ vitamin như: Vitamin C ; Một số vitamin nhóm B

      *. Khoáng chất

   Kali; Canxi; Magie; Một lượng vi khoáng khác

The post LA HÁN: QUẢ RẤT NGỌT, KHÔNG CALO, CẦN CHO NGƯỜI ĐÁI THÁO ĐƯỜNG ! appeared first on CÔNG TY TNHH MTV TƯ VẤN SỨC KHỎE – BÁC SĨ GIA ĐÌNH PHÚ LỄ NGHĨA.

   Chăm sóc sức khỏe, bình thường hay khi có bệnh, đều dựa vào “kiềng ba chân”: dinh dưỡng, vận động và thuốc men. Trong đó, chế độ dinh dưỡng là hàng đầu, quan trọng nhất.

  Trong thời đại công nghệ 4.0, thực khách “hoa mắt” vì quá nhiều chế độ, kiểu cách, trào lưu ăn uống tràn lan trên mạng internet. Trong đó, phương pháp “Đĩa ăn lành mạnh” được đánh giá là một công cụ dễ hiểu và dễ áp dụng cho mọi người.

       III. DĨA ĂN LÀNH MẠNH LÀ GÌ ?

    Phương phá Dĩa ăn lành mạnh (Healthy Eating Plate) do các chuyên gia dinh dưỡng tại Trường Y tế Công cộng Harvard phát triển và được các tổ chức y tế uy tín trên thế giới (WHO) cũng như Bộ Y tế Việt Nam ủng hộ.

    Cơ sở của Dĩa ăn lành mạnh nằm ở việc tối ưu hóa sự đa dạng các thành phần thực phẩm trong bữa ăn ưu tiên các loại ngũ cốc nguyên hạt, các loại rau củ quả đa sắc màu, các loại protein lành mạnh như cá, gia cầm, đậu hoặc các loại hạt, dùng dầu thực vật., uống nước sach, trà, cà phê, giảm bia rượu và các thức uống có đường..

         III. CÁCH CHUẨN BỊ DĨA ĂN LÀNH MẠNH

   Dĩa ăn thông thường có đường kính khoảng 20 – 25cm, gồm các phần sau:

     A:   1/2 đĩa – Rau củ và trái cây (ưu tiên rau nhiều hơn)

    Đây là phần quan trọng nhất nhưng thường bị chúng ta bỏ quên trong một bữa ăn. Hãy chọn rau củ quả theo nguyên tắc càng đa dạng màu sắc càng tốt: màu xanh của rau cải, màu đỏ của cà chua, màu cam của cà rốt…

    Càng đa dạng thực phẩm với nhiều màu sắc khác nhau, bạn càng nhận được nhiều nhóm vitamin, khoáng chất và các chất chống oxy hóa.

     Rau củ và trái cây này là nguồn chất xơ khổng lồ, mang lại rất nhiều lợi ích sức khỏe cho cơ thể.

    Lưu ý: Các loại khoai củ, ngô, bí đỏ không được xếp vào phần rau củ mà thuộc nhóm tinh bột.

     B:  1/4 đĩa – Ngũ cốc nguyên cám (tinh bột hấp thu chậm)

     Ưu tiên lựa chọn các loại thực phẩm là nguồn tinh bột hấp thu chậm như gạo lứt, yến mạch, bánh mì nguyên cám, hạt quinoa, ngô, khoai lang luộc…

     Những thực phẩm này giữ lại được lớp vỏ cám giàu vitamin nhóm B và chất xơ, giúp bạn no lâu hơn, kiểm soát đường huyết và hạn chế tích tụ chất béo.

    C:  1/4 đĩa – Chất đạm lành mạnh

    Đạm là nguồn cung cấp nguyên liệu có vai trò vô cùng quan trọng trong cấu tạo nên các tế bào, tham gia vào các loại hormone, giúp xây dựng cơ thể. Khi lựa chọn nguồn đạm, nên cân bằng hai nhóm đạm động vật – đạm thực vật và đa dạng nguồn thực phẩm.

    Nên ưu tiên các loại đạm từ cá, thịt gia cầm (bỏ da), trứng, sữa, các loại hạt (đậu đỗ, hạt vừng, lạc, óc chó, hạt điều, hạnh nhân…), các loại nấm…

    Thịt đỏ (thịt bò, thịt heo) nên ăn ở mức vừa phải. Hạn chế tối đa các loại thịt chế biến sẵn như xúc xích, thịt xông khói, lạp xưởng vì chúng chứa nhiều muối và chất bảo quản.

   D: Chất béo lành mạnh và đồ uống

   Chất béo: Ưu tiên sử dụng dầu thực vật (dầu ô liu, dầu đậu nành, dầu hướng dương) để chế biến. Hạn chế các loại chất béo bão hòa và chất béo chuyển hóa (có trong đồ chiên rán nhiều lần, các loại đồ ăn nhanh).

    Đồ uống: Nước lọc là ưu tiên số một. Bạn có thể dùng thêm trà hoặc cà phê (ít đường hoặc không đường). Hạn chế tối đa nước ngọt có gas và các loại nước trái cây đóng chai. Lượng nước uống mỗi ngày trung bình khoảng 35 – 40ml/kg với người trưởng thành.

    Lượng nước có thể thay đổi tùy theo mùa, mức độ vận động, tình trạng sinh lý (ví dụ người có sốt, tiêu chảy… có thể cần bù lượng nước lớn hơn).

        IV. NHỮNG LƯU Ý

    Để phương pháp Dĩa ăn lành mạn này phát huy hiệu quả tối đa, cần lưu ý 

     1- Lắng nghe cơ thể: Hãy dừng ăn khi cảm thấy vừa đủ (khoảng 80% sức chứa của dạ dày), không ăn quá no, ăn chậm nhai kỹ, tránh vừa ăn vừa xem điện thoại, máy tính. Điều này giúp kiểm soát lượng ăn vào, tránh ăn quá nhiều.

    2- Cắt giảm muối, mỡ và đường: Thói quen ăn mặn và ăn nhiều đường, đồ ngọt dẫn đến nhiều mối nguy cho sức khỏe. Do đó hãy kiểm soát lượng gia vị cho vào đồ ăn, cũng như hạn chế tối đa ăn các loại thực phẩm tinh chế, đồ ăn nhanh.

   3- Cách chế biến ưu tiên: Hãy ưu tiên các phương pháp nấu nướng đơn giản giúp giữ tối đa chất dinh dưỡng và vị ngon ngọt tự nhiên của thực phẩm như luộc, hấp, xào nhỏ lửa, áp chảo… Hạn chế các món chiên ngập dầu hoặc nướng ở nhiệt độ cao.

   4- Kết hợp vận động: Trong mô hình đĩa ăn lành mạnh cũng nhấn mạnh vai trò của lối sống năng động, vận động thường xuyên. Kết hợp với dinh dưỡng cân bằng sẽ giúp bạn duy trì được sức khỏe tốt, vóc dáng cân đối.

   5- Càn linh hoạt: Đừng quá khắt khe với bản thân. Nếu có ngày bạn lỡ ăn hơi quá đà ở một bữa tiệc, hãy cân bằng lại vào bữa ăn tiếp theo theo phương pháp này.

         V. PHÂN BIỆT HEALHY EATING PLATE VỚI MY PLATE

    Mặc dù cả Healthy Eating Plate của ĐH Harvard và My Plate của USDA đều ủng hộ những ý tưởng tương tự, điểm khác biệt chính là Chế độ ăn Harvard phân biệt giữa các loại thực phẩm lành mạnh hơn những loại khác.

   Ví dụ, Trong khi cả hai biểu đồ đều khuyến khích ăn rau, chế độ ăn Harvard lại không khuyến khích ăn khoai tây. Phần protein của USDA có thể được lấy từ xúc xích hoặc bánh mì kẹp thịt, nhưng chế độ ăn Harvard lại khuyến khích các loại protein lành mạnh hơn như cá, gia cầm, đậu hoặc các loại hạt. Healthy Eating Plate cũng khuyến khích nấu ăn bằng các loại dầu lành mạnh hơn và hạn chế lượng sữa – trong khi MyPlate của USDA lại khuyến khích ăn sữa trong mỗi bữa ăn.

VI. THAM KHẢO

[1] Healthy Eating Plate

Healthy Eating Plate

[2] What Is the Harvard Diet?

https://www.thehealthy.com/nutrition/harvard-diet/

[3] Healthy meals: 3 easy steps to success

https://www.health.harvard.edu/blog/healthy-meals-3-easy-steps-to-success-2019060616753

[4] A More Detailed Plate: Harvard’s Healthy Eating Plate

A More Detailed Plate: Harvard’s Healthy Eating Plate

[5] A Guide to Healthy Eating

https://www.health.harvard.edu/diet-and-nutrition/a-guide-to-healthy-eating-strategies-tips-and-recipes-to-help-you-make-better-food-choices

 TS.BS Trần Bá Thoại

Ủy viên BCH Hội NỘI TIẾT VIỆT NAM

The post DĨA ĂN LÀNH MẠNH: ĐƠN GIẢN, TIỆN LƠI, DINH DƯỠNG CAO ! appeared first on CÔNG TY TNHH MTV TƯ VẤN SỨC KHỎE – BÁC SĨ GIA ĐÌNH PHÚ LỄ NGHĨA.

     Ít ai ngờ rằng, đằng sau những bài báo sắc sảo, những cuốn sách uyên bác và những giờ giảng, tư vấn sức khỏe say mê của ông là một cuộc trường chinh kéo dài hơn hai thập kỷ chống lại căn bệnh xơ cứng bên teo cơ (Amyotrophic Lateral Sclerosis ALS).

      CUỘC “GIAO TRANH” HƠN HAI THẬP KỶ VỚI ĐỊNH MỆNH

   Sinh năm 1954, tốt nghiệp Đại học Y Hà Nội khóa 1972 – 1979 với tấm bằng đỏ, Bác sĩ Trần Bá Thoại nhận công tác tại Đại học Y khoa – Viện Đại học Huế năm 1979 (nay là trường Đại học Y Dược – Đại học Huế). Từ năm 1985, do yêu cầu của ngành nên ông đã được luân chuyển công tác ở nhiều vị trí, đơn vị, địa phương khác nhau. Đến nay, ông cũng đã có gần 50 năm cống hiến cho y khoa nước nhà.

   Ngoài việc là bác sĩ sinh hóa đầu tiên của Đại học Y khoa – Viện Đại học Huế và được trao tặng nhiều bằng khen, giải thưởng của Bộ, ngành, địa phương, Tiến sĩ Trần Bá Thoại còn có nhiều đề tài nghiên cứu khoa học được công bố trên các tạp chí chuyên ngành. Ông đã xuất bản gần 10 cuốn sách về y học như: Nuôi con bằng sữa mẹ (Nhà xuất bản Đà Nẵng, 1987); Cẩm nang bệnh nội tiết và chuyển hóa (Nhà xuất bản Thuận Hóa, 2008); Nuôi con khỏe, phụ huynh cần lưu ý (Nhà xuất bản Đà Nẵng, 2013)…

   Đáng chú ý, năm 2004, khi đang ở độ chín của sự nghiệp và tài năng, Tiến sĩ Trần Bá Thoại nhận được một chẩn đoán làm thay đổi hoàn toàn cuộc đời ông: Xơ cứng teo cơ một bên (ALS). Với y học thế giới, ALS là một trong những căn bệnh tàn khốc nhất, nơi các tế bào thần kinh vận động dần chết đi, khiến cơ bắp héo mòn, cơ thể dần bị khóa chặt trong sự bất động trong khi trí tuệ vẫn hoàn toàn tỉnh táo.

   Thông thường, quỹ thời gian của một bệnh nhân ALS chỉ tính bằng vài năm ngắn ngủi nhưng với bác sĩ Thoại, năm 2004 không phải là điểm kết thúc, mà là điểm khởi đầu cho một giai đoạn mới đầy nghị lực.

     NGƯỜI THẦY THUỐC KHÔNG CÓ KHÁI NIỆM “NGHỈ HƯU”

   Như đã nói ở trên, kể từ năm 2004, khi “cơn gió độc” mang tên ALS ập đến, người thầy thuốc ấy chưa một ngày ngừng bước, vẫn miệt mài “ngược gió” để dâng hiến trọn vẹn tinh hoa cho đời.

   25 năm sống chung với ALS, hình dáng Tiến sĩ Trần Bá Thoại có thể gầy guộc đi, bước chân có thể chậm lại, nhưng tầm vóc trí tuệ của ông thì ngày càng vươn cao. Hiện ông vẫn là Ủy viên Ban chấp hành Hội Nội tiết – Đái tháo đường Việt Nam, Hội Nội tiết Miền Trung… Ông không chỉ đóng góp cho sự phát triển của chuyên ngành này tại Việt Nam mà còn là “linh hồn” của nhiều hoạt động y khoa tại Miền Trung.

   Từ Bệnh viện Đà Nẵng đến vai trò Trưởng Khoa Quốc tế – Bệnh viện Hoàn Mỹ (Đà Nẵng) và sau này là chuyên gia cố vấn tại Bệnh viện 199 (Bộ Công an), dấu chân của ông in đậm trên những hành lang bệnh viện, nơi ông đã giành giật sự sống cho hàng vạn bệnh nhân đái tháo đường.

   Tôi vẫn nhớ như in hình ảnh vị bác sĩ già, dù mệt mỏi sau ca làm việc, vẫn nhẫn nại ngồi livestream, tư vấn sức khỏe cho cộng đồng, người bệnh. Ông không quản ngại giải đáp từng thắc mắc nhỏ nhất về chế độ dinh dưỡng, cách dùng thuốc, cách sống khoa học… Với ông, truyền thông giáo dục sức khỏe là một nhiệm vụ thiêng liêng, bởi “phòng bệnh hơn chữa bệnh”.

   Còn trên bục giảng của các trường đại học lớn như Trường Đại học Y Dược Huế, Đại học Duy Tân, Đại học Đà Nẵng… người thầy ấy đã truyền lửa cho biết bao thế hệ bác sĩ trẻ. Sinh viên, học viên nhìn ông không phải để thương hại cho một người bệnh, mà để ngưỡng mộ một pho từ điển sống. Ông truyền dạy cho lớp lớp sinh viên rằng: “Bác sĩ có thể yếu đi về thể lực nhưng không bao giờ được phép yếu đi về ý chí và lòng trắc ẩn”. Chính sự hiện diện của ông suốt 25 năm qua là bài học y đức lớn nhất, không cần đến một lời giáo điều nào.

   Vì thế, trong tâm thức của những người từng được ông cứu chữa và những học trò từng được ông chỉ dạy, Tiến sĩ Trần Bá Thoại không chỉ là một chuyên gia y tế mà còn là một “người thầy thuốc của tâm hồn”. Như lời bác sĩ trẻ Đỗ Văn Tá (Đơn vị Cấp cứu Bệnh viện 199) từng nói với người viết: “Sự tử tế không nằm ở những lời hoa mỹ, mà ở hành động”.

    CHIẾN ĐẤU BẰNG NGÒI BÚT VÀ NHỮNG TRANG SÁCH

   Khi đôi tay không còn đủ sức thực hiện những thao tác lâm sàng phức tạp, Tiến sĩ Trần Bá Thoại đã chọn “vũ khí” mới là ngòi bút! Ông trở thành một trong những bác sĩ viết báo, nghiên cứu khoa học bền bỉ và có sức ảnh hưởng nhất định trong giới y khoa. Những bài viết tư vấn sức khỏe của ông trên báo Thanh Niên, Dân Trí, Tuổi Trẻ, Người Lao Động… luôn mang một phong cách độc đáo: Khoa học nhưng đầy tính nhân văn, y học nhưng đậm đà bản sắc văn hóa.

   Đầu năm 2025 ông cho ra đời cuốn sách “Ăn chay dưới góc nhìn: Tôn giáo, Sức khỏe, Môi trường”. Đây là kết tinh của một trí tuệ vẫn đang cuộn chảy mãnh liệt dù cơ thể đang dần bất động. Những công trình nghiên cứu của ông về dinh dưỡng, nội tiết, về món ăn Việt Nam đã vượt ra khỏi phạm vi y tế thuần túy, trở thành những tài liệu văn hóa – y học quý giá cho cộng đồng.

   Có lần, khi được hỏi điều gì khiến Tiến sĩ vẫn làm việc miệt mài khi cơ thể đã mệt mỏi, ông mỉm cười đôn hậu, nói: “Tôi là bác sĩ, mà bác sĩ thì không có khái niệm nghỉ hưu với nỗi đau của con người. Chừng nào cái đầu tôi còn suy nghĩ được, đôi tay còn gõ được, tôi vẫn sẽ viết. Đó là cách tôi chữa bệnh cho chính mình và cho đời”.

   Chân dung Tiến sĩ Trần Bá Thoại hiện lên như một ngọn hải đăng giữa vùng biển đầy giông bão. Sự tận hiến của ông không chỉ là chữa bệnh cho người khác, mà là truyền đi niềm tin sắt đá vào sức mạnh của con người. 25 năm chiến đấu với ALS, ông đã chứng minh rằng: Một khi trái tim còn đập vì cộng đồng, một khi khối óc còn đau đáu với y đạo, thì không có căn bệnh nào có thể dập tắt được sự sống.

   Tinh thần ấy của ông đã nhắc nhở chúng ta rằng: Giá trị của một người thầy thuốc không đo bằng số năm công tác, mà đo bằng những giá trị họ để lại cho xã hội. Dù căn bệnh ALS có thể làm héo mòn thể xác, nhưng nó hoàn toàn bất lực trước ý chí sắt đá và tâm hồn lộng gió của ông.

   Có thể nói, viết về Tiến sĩ Trần Bá Thoại là viết về một huyền thoại của nghị lực và lòng yêu nghề. 47 năm dấn thân cho lĩnh vực y khoa, trong đó có 25 năm “ngược gió”, ông đã viết nên một bài ca hy vọng cho tất cả những ai đang gặp nghịch cảnh. Ông không chỉ là niềm tự hào của ngành y, mà còn là một sự hy sinh thầm lặng – một ngọn nến biểu tượng của sự tử tế và tinh thần tận hiến cho đến giọt sáp cuối cùng. Cầu chúc cho “ngọn nến” ấy mãi cháy sáng, để soi đường cho những thế hệ y bác sĩ trẻ bước tiếp trên con đường y đạo gian khó nhưng đầy vinh quang.

     Tác giả: Sông Hàn

    Bệnh viện 199 Bộ Công an Đà Nẵng

The post TS.BS TRẦN BÁ THOẠI: “NGƯỢC GIÓ” MÀ ĐI, TẬN HIẾN CHO ĐỜI appeared first on CÔNG TY TNHH MTV TƯ VẤN SỨC KHỎE – BÁC SĨ GIA ĐÌNH PHÚ LỄ NGHĨA.

      Tập thể dục, vận động thể lực, chơi thể thao…được khoa học chứng minh là rất tốt, rất cần thiết để báo vệ sức khỏe. Vận động thể lực đứng thứ hai trong chế độ điều trị “kiềng 3 hân” : ăn uống, vận động và thuốc men.

      Trong thực tế cuộc sống, nhiều người nhìn bằng mắt có vẻ trẻ trung, bình thường, khỏe mạnh, lại bất ngờ gặp những biến cố ngừng tim, ngừng thở khi thể dục cường độ cao, trên sân bóng, đường chạy…Những thông tin về các ca đột tử khi chạy bộ, chơi tennis hay đá bóng này đã khiến nhiều người lo lắng.

    Các chuyên gia tim mạch, thể dục thể thao khuyến cáo cần khám sàng lọc tim mạch đúng cách có thể giúp phát hiện sớm nguy cơ và đảm bảo người chơi thể thao vận động an toàn.

  II. HAI NHÓM NGUYÊN NHÂN ĐỘT TỬ THỂ THAO

    Theo lứa tuổi, nguyên nhân gây đột tử ở người chơi thể thao cường độ cao được chia làm 2 nhóm:

    1. Nhóm dưới 35 tuổi

   Chủ yếu do bệnh cơ tim phì đại (hypertrophic cardiomyopathy HCM), loạn sản thất phải, rối loạn nhịp do hội chứng QT kéo dài, hội chứng Brugada… Ngoài ra có thể gặp: hẹp van động mạch chủ, viêm cơ tim, bệnh cơ tim giãn ( dilated cardiomyopathy DCM), tăng áp động mạch phổi…

    Các thăm dò cần thực hiện ở nhóm bệnh nhân này bao gồm: điện tâm đồ khi nghỉ ngơi là xét nghiệm bắt buộc phải làm. Nếu hoàn toàn không có triệu chứng gì, điện tâm đồ có kết quả bình thường là đủ loại trừ nguy cơ đột tử do tim khi chơi thể thao. Tần suất làm lại điện tâm đồ cho nhóm này là 3 năm/lần cho đến năm 20 tuổi, sau đó là 5 năm một lần cho đến 35 tuổi.

    Ngoài ra, chỉ làm thêm các xét nghiệm khác khi có dấu hiệu bất thường trên điện tâm đồ và/hoặc có triệu chứng cơ năng, tiền sử gia đình có người đột tử hay bệnh cơ tim phì đại…

   Các xét nghiệm cần làm lúc này là siêu âm tim (loại trừ các bất thường cấu trúc như hẹp van, phì đại cơ tim…). MRI/CT tim khi nghi ngờ có bất thường trên siêu âm nhưng chưa khẳng định được. Holter điện tâm đồ 24h nếu có rối loạn nhịp tim hoặc tiền sử gia đình nặng nề.

     Thăm dò điện sinh lý có thể chỉ định nếu vẫn nghi ngờ có rối loạn nhịp tim nặng, nguy cơ đột tử như hội chứng QT kéo dài, hội chứng Brugada…

    2. Nhóm trên 35 tuổi

   Nguyên nhân đột tử chủ yếu do bệnh mạch vành (xơ vữa, hẹp động mạch vành), ngoài ra có thể gặp tăng huyết áp gây tách động mạch chủ, rối loạn nhịp do hạ kali máu…

    Các bước tiếp cận sàng lọc ở nhóm này bao gồm: đánh giá yếu tố nguy cơ tim mạch như hút thuốc lá, rối loạn mỡ máu, tăng huyết áp, đái tháo đường, tiền sử gia đình có người nhồi máu cơ tim… và có hay không có cơn đau ngực trên lâm sàng; điện tâm đồ lúc nghỉ; siêu âm tim.

     Nghiệm pháp gắng sức trên thảm chạy hoặc siêu âm gắng sức. Nếu kết quả bình thường có thể tiếp tục chơi thể thao cường độ mạnh; CT scanner (chụp cắt lớp) chỉ thực hiện khi các thăm dò trên nghi ngờ bệnh lý hẹp động mạch vành.

    Cần lưu ý CT scanner chỉ thấy hình ảnh giải phẫu không đánh giá được chức năng. Nhiều khi kết luận hẹp nhẹ động mạch vành khiến hết sức lo lắng, ảnh hưởng lớn đến vận động viên, đặc biệt vận động viên chuyên nghiệp thi đấu cường độ cao.

    Ngược lại, nhiều tổn thương do hoại tử hay tách lỗ vào động mạch vành (có thể do chấn thương) lại không thấy được trên phim CT scanner.

     “Việc làm sàng lọc, định kỳ và đọc kết quả chính xác điện tâm đồ rất cần thiết để loại trừ nguyên nhân đột tử do tim ở người chơi thể thao cường độ cao. Không lạm dụng cận lâm sàng, đặc biệt là chụp cắt lớp khi không có chỉ định rõ ràng.

    Rất chú ý khai thác tiền sử bản thân (triệu chứng, bệnh có trong hiện tại và quá khứ) cũng như gia đình (đột tử, bệnh cơ tim…) đối với những người hoạt động thể thao cường độ cao.

     Cần loại bỏ các yếu tố nguy cơ tim mạch như hút thuốc lá, sử dụng rượu bia, chất kích thích… ở nhóm người này.

        III. HAI NHÓM SÀNG LỌC TRƯỚC KHI CHƠI THỂ THAO

  Chơi thể thao rất nên được khuyến khích nhưng để có thể yên tâm vận động với cường độ cao mà không có bất cứ điều đáng tiếc nào xảy ra, cần lưu ý khám sàng lọc:

   * Những bệnh lý bẩm sinh (nhóm trước 35 tuổi) và

   * Những bệnh tim mắc phải (sau 35 tuổi)

       IV. THAM KHẢO

[Video 1] Đột quỵ khi đang tập thể thao, chuyên gia hướng dẫn xử trí nhanh | SKĐS

[Video 2] Tư vấn trực tuyến: “Bệnh cơ tim phì đại: dấu hiệu cảnh báo & nguy cơ đột tử”

[Video 3]  Bệnh cơ tim phì đại, PGS TS Phạm Nguyễn Vinh

[Video 4] Bệnh cơ tim giãn nở: Nguyên nhân, dấu hiệu và cách điều trị | ThS.BS Huỳnh Thanh Kiều | Tâm Anh

[Video 5] BỆNH CƠ TIM GIÃN LÀ GÌ? | UMC | Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM

[1] PGS.TS Nguyễn Lân Hiếu: Hai nhóm người cần kiểm tra tim mạch khi chơi thể thao

https://tuoitre.vn/pgs-ts-nguyen-lan-hieu-hai-nhom-nguoi-can-kiem-tra-tim-mach-khi-choi-the-thao-20260306112306074.htm

[2] Bệnh cơ tim phì đại: Những điều cần biết

https://www.vinmec.com/vie/bai-viet/benh-co-tim-phi-dai-nhung-dieu-can-biet-vi

[3] Bệnh cơ tim giãn: biểu hiện, nguyên nhân và cách điều trị

https://www.vinmec.com/vie/bai-viet/benh-co-tim-gian-bieu-hien-nguyen-nhan-va-cach-dieu-tri-vi

        TS.BS Trần Bá Thoại

Ủ viên BCH Hội NỘI TIẾT VIỆT NAM 

The post THỂ DỤC MẠNH, CHƠI THỂ THAO CẦN LƯU Ý ! appeared first on CÔNG TY TNHH MTV TƯ VẤN SỨC KHỎE – BÁC SĨ GIA ĐÌNH PHÚ LỄ NGHĨA.

    Khiêu vũ cũng là một hoạt động thể chất và do đó mang lại lợi ích cho sức khỏe như một hình thức tập thể dục thông thường. Đặc biệt, hiện nay chuyên gia đã phát triển nhiều loại hình khiêu vũ thể thao để vừa vui chơi, giải trí vừa rèn luyện sức khỏe.  

    Tuy nhiên, các chuyên gia với nhiều nghiên cứu khoa học cho thấy, khiêu vũ cũng có một số đặc điểm đặc biệt….

      II. NHỮNG LỢI ÍCH SỨC KHỎE

    1. Cải thiện thể chất (improve physical fitness)

   Khiêu vũ là một hình thức tập thể dục và do đó rất tốt cho việc cải thiện thể chất. Tuy nhiên, một số loại hình khiêu vũ lại hiệu quả hơn những loại khác trong việc nâng cao thể lực.

   Trong một nghiên cứu quy mô nhỏ năm 2010, Tiến sĩ Paul Dougall tại Đại học Strathclyde đã phát hiện ra rằng những người tham gia khiêu vũ nhanh nhẹn hơn, có đôi chân khỏe hơn và có thể đi bộ nhanh hơn những người cùng độ tuổi tham gia các bài tập như bơi lội, đi bộ, chơi golf và các lớp thể dục giữ dáng.

   Một nghiên cứu nhỏ do Hội đồng Thể dục Hoa Kỳ ủy nhiệm đã kết luận rằng Zumba là “một bài tập aerobic cường độ cao rất hiệu quả” cho mọi người.

    2. Giúp ngăn ngừa béo phì

   Theo trang web “huấn luyện chế độ ăn kiêng” fatburn.com, một số điệu nhảy đốt cháy nhiều calo hơn những điệu nhảy khác. Trang web này đưa ra các số liệu trung bình cho một người nặng 68kg (150 pound) nhảy trong nửa giờ như sau:

    Mặc dù tác dụng của khiêu vũ đối với cân nặng dường như chưa được nghiên cứu nhiều, nhưng việc đốt cháy calo như vậy chắc chắn sẽ giúp kiểm soát cân nặng.

   3. Ngừa chống bệnh tật

  Các buổi tập khiêu vũ thường xuyên cũng đã được chứng minh giúp ngừa chống:

   * Giảm mức chất béo và cholesterol trong máu ở bệnh nhân mắc bệnh chuyển hóa (theo các nghiên cứu khoa học đã được công bố).

   * Cải thiện sức khỏe tim mạch cho bệnh nhân mắc bệnh tim mãn tính – theo các nghiên cứu kéo dài đã được công bố.
   * Cải thiện khả năng giữ thăng bằng, kỹ năng vận động và chất lượng cuộc sống chủ quan ở bệnh nhân Parkinson.

   * Giảm khả năng nhiễm trùng ở người mắc bệnh đái tháo đường loại 2 bằng cách giảm viêm và tăng mức bạch cầu trung tính để chống nhiễm trùng và chữa lành các mô bị tổn thương.

    * Nhiều nghiên cứu phát hiện, khiêu vũ có thể giúp bảo vệ chống lại các biến chứng và khuyết tật liên quan đến nhiều bệnh mãn tính khác nhau.

   4. Giúp lão hóa một cách khỏe mạnh

   Vào tháng 4 năm 2016, chương trình “Làm thế nào để trẻ mãi” của đài BBC1 đã đưa tin về một nghiên cứu ở Đức cho thấy khiêu vũ hiệu quả hơn trong việc làm chậm quá trình lão hóa so với việc đến phòng tập thể dục.

   Khiêu vũ cũng được chứng minh là làm giảm các tác động về thể chất và tâm lý của lão hóa, từ việc giúp giảm các triệu chứng khó chịu của thời kỳ mãn kinh đến việc cải thiện dáng đi ở người cao tuổi.

   Một nghiên cứu năm 2015 đã đề xuất một cơ chế sinh lý khả thi mà khiêu vũ đạt được những hiệu quả này: Khiêu vũ thường xuyên được phát hiện làm giảm mức độ của ít nhất hai chỉ số viêm trong máu. Kết quả này phù hợp với những phát hiện trước đó từ nghiên cứu khoa học thần kinh mô tả cách các chuyển động nhịp nhàng có tác dụng làm dịu hệ thống miễn dịch, từ đó làm chậm tốc độ lão hóa của chúng ta.

      5. Ngừa, chậm mất trí nhớ

   Năm 2003, tạp chí y khoa danh tiếng New England Journal of Medicine đã công bố một nghiên cứu kéo dài 21 năm trên 469 người từ 75 tuổi trở lên ở Hoa Kỳ. Nghiên cứu này cho thấy khiêu vũ là hoạt động thể chất độc đáo giúp giảm nguy cơ mắc chứng mất trí nhớ, có thể lên đến 76%. Mức giảm này thậm chí còn cao hơn so với đọc sách, chơi trò chơi trên bàn cờ, giải ô chữ và các cách khác để duy trì hoạt động nhận thức.

    Hai nghiên cứu nhỏ kéo dài 18 tháng được công bố vào năm 2017: Một nghiên cứu cho thấy khiêu vũ hiệu quả hơn tập luyện thể dục trong việc tác động lên hồi hải mã, phần não quan trọng cho việc củng cố trí nhớ và học tập. Một nghiên cứu khác cho thấy đối với người lớn tuổi, tham gia chương trình khiêu vũ dài hạn tốt hơn so với tập thể dục lặp đi lặp lại trong việc cải thiện khả năng dẻo dai của thần kinh (khả năng của não bộ bù đắp cho chấn thương và bệnh tật, cũng như thích nghi với các tình huống mới hoặc thay đổi môi trường).

      6. Giảm stress và trầm cảm

   Khiêu vũ thường xuyên đã được chứng minh là làm giảm các triệu chứng trầm cảm ở người cao tuổi trong viện dưỡng lão. Người ta cho rằng khiêu vũ giúp cải thiện thể chất, từ đó giúp mọi người cảm thấy độc lập hơn và tận hưởng chất lượng cuộc sống tốt hơn.

   Ngay việc thường xuyên tiếp xúc với âm nhạc vui tươi trong khiêu vũ cũng làm tăng cơ hội giao lưu và vui chơi, điều này có thể giúp giảm các triệu chứng trầm cảm.

    Một nghiên cứu công bố năm 2016, mô tả kết quả tương tự ở những người trẻ tuổi hơn. Phân tích máu thường xuyên cho thấy việc giảm các triệu chứng trầm cảm đã cải thiện tâm trạng và giảm căng thẳng, đồng thời đi kèm với sự gia tăng serotonin trong máu (hormone hạnh phúc), tăng endorphin (chịu trách nhiệm cho cảm giác hưng phấn khi chạy bộ) và giảm mức cortisol (hormone gây căng thẳng).

    Một đánh giá năm 2019 về tám nghiên cứu đã được công bố cũng cho thấy khiêu vũ là một biện pháp can thiệp hiệu quả trong điều trị trầm cảm ở người lớn. 

   7. Tạo cảm giác tốt đẹp (feel-good factor)

   Khiêu vũ có thể giúp co người cảm thấy tự tin hơn về bản thân! Một nghiên cứu năm 2014 đã xem xét tác động của khiêu vũ đối với 283 bé gái trước và trong độ tuổi vị thành niên. Những bé gái tham gia các hoạt động khiêu vũ thường xuyên trong 12 tháng trở lên có hình ảnh cơ thể tích cực hơn so với những bạn cùng trang lứa không khiêu vũ. Họ cũng có lòng tự trọng cao hơn.

    Kết luận

   1* Khiêu vũ cung cấp hoạt động thể chất, hoạt động nhận thức và phản ứng nhịp điệu với âm nhạc, thường trong bối cảnh xã hội.

   2* Khiêu vũ kết hợp mạnh mẽ cho cả sức khỏe thể chất và tinh thần của chúng ta, đồng thời giúp làm chậm quá trình lão hóa.

   3* Nhiều loại hình khiêu vũ để lựa chọn, để thử, bất kể tuổi tác và ngay cả khi vụng về trong việc nhảy múa.

    III. NHỮNG LƯU Ý

   Các hoạt động dựa trên khiêu vũ rất phổ biến. Khiêu vũ không yêu cầu kinh nghiệm trước đó, không cần thiết bị đặc biệt, ít chuẩn bị, thậm chí không cần nhảy đẹp, và có thể được thực hiện tại nhà bằng cách xem DVD.

   Có rất nhiều loại hình khiêu vũ khác nhau, mỗi người chắc chắn sẽ tìm được một loại phù hợp với mình: từ khiêu vũ giao tiếp đến Bollywood, khiêu vũ theo hàng đến disco, múa Morris đến múa bụng và nhiều hơn nữa ! Một nghiên cứu nhỏ do Hội đồng Thể dục Hoa Kỳ ủy nhiệm đã kết luận rằng Zumba là “một bài tập aerobic cường độ cao rất hiệu quả” cho mọi người.

   Các chuyên gia cho rằng, ngay cả khi nghĩ mình không giỏi nhảy, cũng vẫn có thể tham gia khiêu vũ theo di chuyển theo tốc độ của riêng mình và vẫn gặt hái được nhiều lợi ích sức khỏe.

    IV. THAM KHẢO

[Video 1] Khiêu vũ: vui khỏe cho mọi người 

[Video 2] Những lợi ích sức khỏe từ khiêu vũ thể thao 

[1] Benefits of dancing

https://www.richmondballroom.com/benefits-of-dancing

[2] Can we dance our way to health?

https://www.agewatch.net/fitness/dance-and-lifelong-well-being/ 

[3] Why preschooler need dance every day ?

Why Preschoolers Need to Dance Every Day (and How to Make It Happen at Home) 

[4] Amazing Benefits Of Dance For Mental Health

Amazing Benefits Of Dance For Mental Health

[5] Health Benefits of Dancing

Dancing is good for you!

[6] Khiêu vũ và những lợi ích không ngờ khi học

https://cali.vn/blog/khieu-vu-va-nhung-loi-ich-khong-ngo-khi-hoc

[7] Các lợi ích về sức khỏe của liệu pháp khiêu vũ

https://suckhoedoisong.vn/cac-loi-ich-ve-suc-khoe-cua-lieu-phap-khieu-vu-169240708193924011.htm

         TS.BS Trần Bá Thoại

Ủy viên BCH Hội NỘI TIẾT VIỆT NAM

The post KHIÊU VŨ CÓ NHIỀU LỢI ÍCH SỨC KHỎE ! appeared first on CÔNG TY TNHH MTV TƯ VẤN SỨC KHỎE – BÁC SĨ GIA ĐÌNH PHÚ LỄ NGHĨA.

    Mọi người, đặc biệt phụ nữ, ai cũng muốn mình đẹp trong mắt mọi người. Vì vậy, xu hướng làm đẹp của chị em cũng thay đổi theo nhiều năm. Theo các bác sĩ da liễu – thẩm mỹ, xu hướng những năm gần đây là hướng tới một vẻ đẹp tự nhiên nhất.

   Ngoài nhiều loại mỹ phẩm làm đẹp da mặt có trên thị trường, không ít chị em vẫn thích các biện pháp làm đẹp đơn giản bằng cách sử dụng các loại rau quả, thảo dược… thông dụng hàng ngày.

  Bên cạnh đó, ngành da liễu thẩm mỹ đã phát triển nhiều phương pháp làm đẹp không cần phẫu thuật, những phương pháp làm đẹp không có sự can thiệp của dao kéo, không cần rạch da và không gây xâm lấn sâu vào cấu trúc cơ thể, hạn chế tối đa những tác động gây tổn thương hay chảy máu..

       II. CÁC PHƯƠNG CÁCH TỰ NHIÊN

    1. CHĂM SÓC DA TỪ BÊN TRONG 

      * Duy trì chế độ ăn uống lành mạnh

    Chế độ ăn uống lành mạnh không chỉ làm tăng cường sức khỏe tổng thể mà còn ảnh hưởng lớn đến cách làm đẹp da mặt tự nhiên. Ăn uống giàu chất chống oxy hóa và dưỡng chất giúp da trở nên mềm mại, đàn hồi và giảm thiểu vết nám.

    * Thực phẩm tốt cho da

Đối với cách làm đẹp da tự nhiên, việc tiêu thụ rất nhiều rau củ, trái cây, hạt ngũ cốc nguyên hạt và các nguồn protein là quan trọng. Omega-3 từ cá hồi, hạt lanh cũng là những thành phần hữu ích.

     * Sử dụng vitamin và khoáng chất

    – Vitamin A giúp tái tạo tế bào da, vitamin C có tác dụng chống oxi hóa và làm tăng collagen, trong khi vitamin E giúp giảm tình trạng viêm nhiễm và ngăn chặn tác động của tia UV là một trong nhiều bí kíp làm đẹp da mặt hiện nay.

    – Khoáng chất như Zinc và Selenium này đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm soát sự sản xuất dầu, giảm mụn và cũng là cách làm đẹp làn da và bảo vệ làn da khỏi tác động của tác nhân gây hại từ môi trường.

   * Uống nước đầy đủ

   Việc duy trì sự cân bằng nước trong cơ thể giúp da giữ được độ ẩm, làm cho làn da trở nên tươi tắn và giảm nguy cơ mụn cũng là cách làm đẹp da mặt tự nhiên và không tốn chi phí.

     2. CHĂM SÓC DA BÊN NGOÀI

      * Sử dụng mặt nạ

     Sử dụng mặt nạ, cách làm đẹp da mặt tự nhiên từ các nguyên liệu như mật ong, nha đam, trà xanh để dưỡng ẩm và tái tạo làn da.

    Mặt nạ tự nhiên giúp làm dịu nhẹ và là bí kíp làm đẹp da mặt tự nhiên bạn có thể hoàn toàn tự làm ở nhà.

      * Kem dưỡng da 

   Lựa chọn kem dưỡng da chứa thành phần tự nhiên như chiết xuất từ trà, dầu hạt lanh, và vitamin C cũng là cách làm đẹp da tự nhiên đón Tết mà bạn cần lưu ý. Kem dưỡng da tự nhiên giúp tái tạo da, làm mềm mại và giảm nếp nhăn.

    * Massage kích thích tuần hoàn máu

   Massage cải thiện tuần hoàn máu là cách làm đẹp da mặt tự nhiên chuyên sâu và bền vững: Massage cũng là một trong bí kíp làm đẹp da mặt tự nhiên và hoàn toàn không tốn kém 

      III. LÀM ĐẸP DA KHÔNG CẦN PHẪU THUẬT

    Các phương pháp làm đẹp không cần phẫu thuật (thẩm mỹ không phẫu thuật) bao gồm các phương pháp thẩm mỹ không xâm lấn hoặc xâm lấn tối thiểu như căng chỉ, tiêm chất làm đầy filler, tiêm botulinum toxin, lột da hóa chất, liệu pháp meso, lăn kim, các trị liệu ánh sáng IPL, laser, sử dụng huyết tương giàu tiều cầu (PRP), sóng cao tần (radiofrequency/thermage),…

    1. CĂNG CHỈ

   Đưa các sợi chỉ sinh học đặc biệt vào dưới da, tạo khung nâng đỡ và kích thích tăng sinh collegen, sợi chun và tế bào xơ non giúp cải thiện tình trạng chảy xệ, nếp nhăn.

    Căng chỉ phù hợp với những khách hàng có dấu hiệu hiệu lão hóa nhẹ và trung bình, bắt đầu có sự chảy xệ vùng dưới mắt, cạnh hàm to bè, phần giữa khuôn mặt chảy xệ, da quanh cổ chùng nhão.

   2. TIÊM BOTULINUM TOXIN BOTOX

    Botulinum toxin được tinh chế từ chất dịch của vi khuẩn, có khả năng làm gián đoạn sự dẫn truyền xung thần kinh co cơ, giúp cơ được thư giãn, xóa các nếp nhăn động (nếp nhăn hình thành khi cử động như cười…) và ngăn ngừa hình thành các nếp nhăn mới trên khuôn mặt.

   Tiêm botulinum toxin là thủ thuật thẩm mỹ được sử dụng nhiều nhất. Trong thầm mỹ thì tiêm botulinum toxin được chỉ định cho điều trị các nếp nhăn động vùng mặt như nếp nhăn trán, đuôi mắt, cau mày…, và trong tạo hình khuôn dáng cho mặt (thon gọn hàm, nọng cằm, cười hở lợi…), cơ thể (thon gọn bắp chân, thon gọn vai bắp tay, đùi….

     Các chỉ định khác ngoài thẩm mỹ bao gồm: tăng tiết mồ hôi tay, chân, nách, giảm đau sau zona, sẹo lồi…

    3. TIÊM CHẤT LÀM ĐẦY FILLER

   Chất làm đầy là thủ thuật thẩm mỹ đứng hàng thứ hai sau tiêm botulinum toxin. Thủ thuật thẩm mỹ này dùng giúp trẻ hóa, điều trị các khiếm khuyết thiếu hụt mô tổ chức của cơ thể, tạo hình đường nét cơ thể. Chất được sử dụng nhiều nhất hiện nay là axit hyaluronic vì sự tương thích với cơ thể, an toàn, không tồn tại trong cơ thể dài ngày thường là 6 đến 18 tháng và có thuốc giải khi không đạt kết quả mong muốn hoặc có tai biến.

    Chỉ định thường gặp là bổ sung cho các mô bị thiếu hụt ở rãnh lệ, trũng quanh ổ mắt, dưới má, hóp thái dương giúp khuôn mặt trở nên đầy đặn, trẻ trung và đỡ mệt mỏi hơn.

    Ngoài ra tiêm filler được chỉ định cho tạo hình khuôn mặt như tạo hình cằm, môi hay là làm đầy vùng ngoài mặt như làm đầy trẻ hóa bàn tay, mông…. Những nếp nhăn tĩnh cũng có thể được giải quyết bằng chất làm đầy axit hyaluronic giúp da trở nên căng bóng, mịn màng.

     4. LIỆU PHÁP MESOTHẺAPY

    Liệu pháp meso là phương pháp giúp đưa các hoạt chất điều trị trực tiếp vào lớp trung bì hoặc hạ bì của da nên có tác động nhanh và hiệu quả tức thì. Các hoạt chất này giúp làm trẻ hóa làn da, sáng da, thu nhỏ lỗ chân lông, giảm mỡ thừa như ở nọng cằm, cánh tay hoặc có vai trò kích thích mọc tóc. Đây là thủ thuật xâm lấn tối thiểu, ít thời gian nghỉ dưỡng, ít đau, an toàn có nguồn gốc từ Pháp.

    Hiện nay, có nhiều bác sĩ trên toàn thế giới sử dụng biện pháp này và những năm gần đây ở Việt Nam biện pháp meso cũng tạo thành trào lưu rất mạnh mẽ với hàng chục hàng trăm sản phẩm được quảng cáo là có tác dụng thần kì.

    Chính vì thế các bác sĩ cũng như những người làm đẹp phải hết sức thận trọng và cẩn thận khi sử dụng dịch vụ này ở những nơi làm đẹp không do bác sĩ thực hiện hoặc sản phẩm không rõ nguồn gốc và quảng cáo quá sự thật.

     5. HÚT MỠ VỚI CÔNG NGHỆ MICROAIR

    Hút mỡ thừa là một thủ thuật đã được thực nhiều năm nay sử dụng cannula kết nối với hệ thống hút áp lực hỗ trợ. Công nghệ này được đánh giá là một công nghệ hút mỡ tiên tiến, đạt được độ chính xác cao, tăng sự thoái mái, an toàn, và hồi phục nhanh sau điều trị.

   Phương pháp này được áp dụng cho những người không đáp ứng với các phương pháp giảm béo bằng ăn uống tập luyện thông thường, muốn cải thiện lại vóc dáng nhanh chóng mà an toàn nhất.

      6. LĂN KIM

    Lăn kim là phương pháp xâm lấn da tối thiểu giúp tăng sinh collagen, giúp da săn chắc, trẻ hóa và có hiệu quả cao trong điều trị lão hóa da, sẹo lõm, rụng tóc. Đây là biện pháp dùng các mũi kim siêu nhỏ tạo ra vết thương nhỏ để kích thích mô của cơ thể tái tạo, tăng sinh.

   Biện pháp này có thể sử dụng các con lăn (derma roller), hoặc bút kim (microneedle pen) để thực hiện thủ thuật phối hợp với các thuốc hoặc sản phẩm điều trị.

   7. LASER VÀ IPL (Intense Pulsed Light)

   Laser là phương pháp hiện đại sử dụng các thiết bị máy móc phát ánh sáng đơn sắc có năng lượng cao với các bước sóng khác nhau tác động vào mô đích điều trị. Các laser có mô đích là nước có tác dụng bóc tách bề mặt như laser CO2, laser Erbium 2940nm, laser erbium glass 1540/1550nm… thường dùng để trẻ hóa da, điều trị sẹo lõm…

   Các laser có mô đích là các chất màu như màu đen, màu đỏ, màu vàng melanine, hemoglobin,… như laser Nd: YAG 1064 nm , KTP 532nm, PDL 595 nm, Alexandrite 755 nm… giúp điều trị các thương tổn có màu, xăm mình, bớt sắc tố, bớt máu, triệt lông, dãn mạch, hay trẻ hóa da. Kỹ thuật này tác động vào da nhẹ nhàng, không gây bỏng rát, phồng rộp như sử dụng laser xâm lấn.

    IPL là ánh sáng xung cường độ mạnh với nhiều bước sóng phù hợp để chữa trị nhiều vấn đề như triệt lông, điều trị ban đỏ, sắc tố, trẻ hóa da.

   8. HUYẾT TƯƠNG GIÀU TIỂU CẦU

     Huyết tương giàu tiểu cầu được tách từ máu của chính bệnh nhân, qua hàng loạt các quy trình để thu được một dung dịch giàu tiểu cầu và giải phóng ra các hoạt chất tăng trưởng, sau đó tiêm trực tiếp vào da hoặc sử dụng lăn kim giúp trẻ hóa da, chống nhăn, chảy xệ, kích thích mọc tóc.

   9. LỘT DA BẰNG HÓA CHẤT

   Sử dụng một số hóa chất để tiêu sừng, loại bỏ các tế bào cũ và tế bào chết khỏi lớp da bên ngoài. Tùy vào loại hóa chất, nồng độ, thời gian lưu trên da mà có tác động lột nông, trung bình hay sâu. Trong vài ngày sau sử dụng phương pháp lột da bằng hóa chất tùy vào mức độ da có thể bong tróc, đỏ để tái tạo thành làn da mới hơn, mịn màng hơn. Sau khi được điều trị một vài lộ trình, lột da bằng hóa chất có thể làm giảm các đốm đồi mồi, nếp nhăn, sẹo mụn.

   10. SÓNG CAO TẦN (radiofrequency)

    Phương pháp thẩm mỹ sử dụng sóng cao tần đơn cực như Thermage. Sóng cao tần đa cực giúp trẻ hóa, nâng cơ, săn chắc da hay điều trị sẹo lõm, rạn da… bằng cách chuyển năng lượng của dòng điện thành nhiệt tác động vào các lớp của da giúp tăng sinh collagen và làm săn chắc da.

  11. HIFU (High Intensity Focused Ultrasound)

   HIFU là công nghệ sử dụng năng lượng của sóng siêu âm hội tụ cường độ cao để biến thành nhiệt tác động tập trung vào lớp mô đích để đạt được tác dụng điều trị. Mô đích tác động của HIFU là da, mô mỡ, hệ thống cân cơ nông SMAS giúp săn chắc mô , trẻ hóa, giảm mỡ.

      IV, NHỮNG ĐIỀU LƯU Ý

     1. Duy trì chăm sóc, làm đẹp da mặt hàng ngày  

   Với bước làm sạch, sử dụng toner, serum và kem dưỡng da. Việc này giúp duy trì độ ẩm, đàn hồi và ngăn chặn tình trạng lão hóa.

    Sử dụng kem chống nắng để bảo vệ làn da khỏi tác động của tia UV, giảm nguy cơ sạm và nám, để đảm bảo các cách làm đẹp da mặt tự nhiên ở trên luôn phát huy tác dụng.

     2. Giữ ẩm cho da

   Uống nước đủ lượng, duy trì sự cân bằng nước trong cơ thể giúp giữ ẩm cho làn da, làm cho da trở nên mềm mại và tươi tắn.

    Sử dụng dưỡng ẩm phù hợp: Với cách làm đẹp da mặt tự nhiên, nên sử dụng kem dưỡng ẩm hợp lý để giữ cho da luôn mềm mại và không bị khô nứt.

     3. Hạn chế tiếp xúc với chất gây hại

    Tránh tiếp xúc quá nhiều với ánh nắng mặt trời: Nếu có thể, hạn chế việc ra ngoài vào những khoảng thời gian nắng nóng và sử dụng kem chống nắng khi cần thiết để làm đẹp da..

     4. Tránh các loại thức ăn gây kích ứng

   Ngừng ăn thức ăn chứa nhiều đường và chất béo: Thức ăn không lành mạnh có thể làm tăng cường tình trạng viêm nhiễm và gây mụn trên da là cách làm đẹp da mặt tự nhiên hiệu quả.

      5. Vận động thể chất:

   Tập thể dục giúp cải thiện tuần hoàn máu và kích thích sự sáng bóng và tươi mới của làn da là cách làm đẹp da mặt tự nhiên.

     6. Thư giãn, ngủ đủ, tránh stress

    Ngủ đủ giấc: Thiếu ngủ có thể gây stress và làm mất đi sự tươi trẻ của làn da. Hãy giữ cho giấc ngủ của bạn đủ và chất lượng.

   Thực hiện các kỹ thuật giảm stress: Yoga, thiền. Hoặc đơn giản là việc thư giãn và thả lỏng có thể giúp giảm căng thẳng và duy trì làn da khỏe mạnh.

     7. Thủ thuật làm đẹp phải thực hiện tại cơ sở uy tín

    Tất cả các phương pháp thẩm mỹ không phẫu thuật đều cần thực hiện bởi các bác sĩ được đào tạo chuyên sâu, có chứng chỉ hành nghề và các chứng chỉ liên quan. Các bác sĩ cần nắm rõ cấu trúc giải phẫu, các đặc tính của thuốc, các chỉ định để thực hiện thủ thuật an toàn và có hiệu quả.

    Việc thực hiện các thủ thuật thẩm mỹ không phẫu thuật tại các cơ sở thẩm mỹ viện, không phải do các bác sĩ được đào tạo chuyên sâu sẽ dẫn đến nhiều biến chứng nguy hiểm như phản ứng u hạt, mù mắt, dẫn đến “tiền mất tật mang”.

    Hơn nữa việc giải quyết các biến chứng thẩm mỹ này còn tốn rất nhiều thời gian, tiền bạc, nếu không phát hiện kịp thời có thể dẫn đến các di chứng vĩnh viễn.

     V. THAM KHẢO

[1] Liệu pháp thiên nhiên chống lão hóa làm đẹp da mặt

https://suckhoedoisong.vn/lieu-phap-thien-nhien-chong-lao-hoa-lam-dep-da-mat-169141731.htm

[3] 7 cách làm đẹp da mặt tự nhiên cho vẻ ngoại hình hoàn hảo

7 cách làm đẹp da mặt tự nhiên cho vẻ ngoại hình hoàn hảo trước Tết

[4] 10 phương pháp làm đẹp không cần phẫu thuật và những điều cần biết

https://suckhoedoisong.vn/10-phuong-phap-lam-dep-khong-can-phau-thuat-va-nhung-dieu-can-biet-169230103094331273.htm

[5] Những phương pháp làm đẹp siêu “hot”

https://suckhoedoisong.vn/nhung-phuong-phap-lam-dep-sieu-hot-169167432.htm

[6] Công nghệ HIFU là gì? Có công dụng ra sao? Ưu và nhược điểm

https://tamanhhospital.vn/cong-nghe-hifu/

      TS.BS Trần Bá Thoại

Ủy viên BCH Hội NỘI TIẾT VIỆT NAM

The post LÀM ĐẸP DA, CHỐNG LÃO HÓA: CÁCH TỰ NHIÊN VÀ THỦ THUẬT CAN THIỆP appeared first on CÔNG TY TNHH MTV TƯ VẤN SỨC KHỎE – BÁC SĨ GIA ĐÌNH PHÚ LỄ NGHĨA.

    Sau khi khám bệnh, kiểm tra sức khỏe, người bệnh đều được bác sĩ kê những đơn thuốc phù hợp với căn bệnh hiện tại của mình. Có hai loại đơn thuốc thông dụng:  đơn ngắn ngày cho các bệnh cấp tính, khám lần đâu; và đơn dài ngày cho các bệnh mãn tính, tái khám. Hiện nay, một số bệnh nhân “tái sử dụng” đơn thuốc của mình cho những lần tái phát sau hoặc thậm chí dùng toa của người khác có cùng căn bệnh tương tự.  

   Thông tư 26/2025 mới được Bộ Y tế ban hành là một bước tiến quan trọng trong cải cách hành chính y tế, hướng đến người bệnh. Một trong những nội dung nổi bật của thông tư là cho phép kê đơn thuốc điều trị bệnh mạn tính lên tới 90 ngày, thay vì tối đa 30 ngày như trước đây. Quy định này không chỉ giúp giảm áp lực cho hệ thống y tế mà còn mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho người dân, đặc biệt với người cao tuổi, bệnh nhân có bệnh nền kéo dài.

       II. ĐƠN THUỐC NGẮN NGAY

   Là các đơn thuốc được kê trong các trường hợp bệnh cấp tính hoặc giai đoạn đầu cần theo dõi bệnh và điều chỉnh liều của các căn bệnh mạn tính. Với các trường hợp này, bác sĩ thường kê đơn đủ dùng trong 5 đến 7 ngày, kèm theo lời dặn tái khám để theo dõi tình trạng bệnh.

   Trường hợp không đáp ứng thuốc, như trong các nhiễm khuẩn, bác sĩ tái khám để được chỉ định thuốc mới để bệnh đáp ứng tốt hơn.

   Trường hợp cần điều chỉnh liều thuốc theo giai đoạn, như cấp tính cần kê liều thuốc cao dùng điều trị khởi đầu ngắn ngày, sau đó sẽ giảm liều để điều trị duy trì sau khi bệnh đã biến chuyển tốt. Ngược lại, có bệnh bác sĩ sẽ cho liều khởi đầu thấp, ngắn ngày để theo dõi đáp ứng thuốc hoặc sự dung nạp thuốc của bệnh nhân, sau đó mới tăng liều dần để đạt được hiệu quả mong muốn. 

         III. ĐƠN THUỐC DÀI NGÀY

    Đây là các đơn thuốc được kê trong các bệnh mạn tính, cần điều trị duy trì như tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu, gout….

    Trong trường hợp này cũng cần tái khám nhằm để theo dõi khả năng mắc thêm bệnh mới, hoặc biến chứng của bệnh mãn tính hiện có. Lúc này, sự điều chỉnh đơn thuốc là vô cùng cần thiết, vì có thể những thuốc đang dùng đã không còn phù hợp và có thể làm nặng hơn căn bệnh mới mà bệnh nhân mắc phải.

       IV. ĐÔI ĐIỀU BÀN LUẬN

    1.  Người bệnh nên dùng toa thuốc do bác sĩ đã khám, tái khám, theo dõi mình kê ra và đã hướng dẫn. giải đáp thắc mắc cặn kẻ .

    * Với những căn bệnh cấp tính, nếu điều trị chưa khỏi chưa hài lòng không nên vội vàng tìm thầy thuốc mới, mà nên đến tái khám lại ở thầy thuốc cũ để được tư vấn điều chỉnh toa thuốc cho phù hợp hơn.

    * Với người bệnh mạn tính, cũng nên tái khám theo hẹn hay khi có những biến đổi cơ thể để được bác sĩ phân tích và xử lý kịp thời.

    2.  Cùng căn bệnh tật nhưng diễn biến khác nhau theo từng người, và tác dụng của thuốc cũng có tính “cá nhân hóa”: Cùng triệu chứng nhưng lại xuất phát từ các bệnh khác nhau (đau đầu có thể  do cao huyết áp, viêm não màng não, u não…); Cùng một bệnh, nhưng mỗi người lại có bệnh sử bản thân và gia đình không giống nhau, đáp ứng của cơ thể đối với thuốc cũng khác nhau). Do đó, vì lợi ích sức khỏe của bản thân, người bệnh nhân không dùng lại đơn thuốc cũ, không dùng đơn thuốc  “chuyền tay”, “mách miệng”, “do AI, Google hướng dẫn”, toa  của người khác hay cho người khác mượn đơn thuốc của mình, cũng như không tự ý thêm hay bớt thuốc trong đơn.

   3. Ngoài cẩn trọng khám và kê toa, bác sĩ điều trị cũng nên dành thời gian giải thích kết quả khám, xét nghiêm, diễn biến lâm sàng để bệnh nhân hiểu, tin tưởng, duy trì đơn thuốc cũ và đồng ý tái khám đúng hẹn.

  4. Việc Bộ Y tế cho phép đơn thuốc bệnh mạn tính được cấp thuốc bảo hiểm y tế tối đa 3 tháng đã giúp bệnh nhân rất nhiều. Tỷ lệ đổi thuốc, bỏ thuốc, cũng như tác dụng phụ và biến chứng của bệnh chắc chắn sẽ giảm.

      TS.BS Trần Bá Thoại 

https://bachmai.gov.vn/bai-viet/ke-don-thuoc-man-tinh-toi-da-90-ngay-nhieu-loi-ich-va-nhung-van-de-can-luu-y?id=6c516911-db69-4cda-9a5f-528e32421b54

The post ĐƠN THUỐC: MỚI, CŨ, CẬP NHẬT, MÃN TÍNH, TÁI SỬ DỤNG appeared first on CÔNG TY TNHH MTV TƯ VẤN SỨC KHỎE – BÁC SĨ GIA ĐÌNH PHÚ LỄ NGHĨA.

   Khoa học thể dục thể thao kết luận đi bộ và chạy bộ là hai bài tập cardio phổ biến. Tất cả đều đem lại lợi ích cho sức khỏe cho con người và không có hoạt động nào “tốt hơn” cả.

   Tuy nhiên tùy theo các điều sức khỏe, thời gian, khả năng cùng với mục tiêu, chúng ta nên chọn cách tập phù hợp, cá nhân hóa.

     II. BÀI TẬP CARDIO LÀ GÌ ?

    Cardio là các bài tập nào làm gia tăng nhịp tim của con người. Ví dụ chạy bộ, đạp xe, bơi lội, tennis hoặc pickleball, nhảy múa và chèo thuyền…. Các hoạt động này đều tăng cường sức khỏe, giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh và tử vong.

    Các bài tập cardio cũng giúp kiểm soát lượng mỡ dư thừa và cải thiện nội tiết, hệ miễn dịch, hệ tiêu hóa, hệ cơ, hệ hô hấp và hệ tim mạch….

    Trong khi chạy bộ đốt nhiều calo hơn, đi bộ cũng có ảnh hưởng tốt tới các sức khỏe tim mạch và là một bài tập có cường độ nhẹ hơn.

       III. LỢI ÍCH CỦA ĐI BỘ VÀ CHẠY BỘ

    * Cách khá dễ dàng để kích thích tim mạch. Kích thích các cơ ở tim hoạt động, cải thiện lưu thông và dần dần làm giảm huyết áp. 

   • Hỗ trợ giảm cân. Chạy bộ lẫn đi bộ đều giúp đốt cháy năng lượng, giảm cholesterol trong máu, hỗ trợ duy trì cân nặng ở mức độ khỏe mạnh.

   • Tăng sự dẻo dai. Chạy bộ và đi bộ là bài tập tăng sức bền, sự dẻo dai của cơ thể. Đồng thời hai bài tập này rèn luyện tim và phổi, duy trì nhịp tim ổn định, thúc đẩy tuần hoàn máu và tập khả năng hít thở sâu.

   • Luyện cơ bắp.  Kích thích các sợi cơ chậm sử dụng mỡ làm năng lượng, cải thiện khả năng hoạt động bền bỉ của cơ thể. Khả năng hoạt động bền bỉ là hiệu quả sử dụng oxy của cơ thể trong các hoạt động thể chất. Chạy và di bộ tăng cường sức mạnh của cơ chân, đùi, cơ lưng, bụng, tay, cổ.

  • Tăng cường quá trình trao đổi chất. Các nhà khoa học đã phát hiện rằng tế bào cơ bắp cần nhiều năng lượng hơn để duy trì khi so với tế bào mỡ. Khi cơ thể lão hóa, nếu không luyện tập thì có xu hướng mất đi cơ bắp và tăng cường tế bào mỡ. Việc chạy bộ và đi bộ thường xuyên sẽ giúp hạn chế quá trình lão hóa này. Chạy và đi bộ giúp cơ thể sử dụng glucose hiệu quả. Điều này sẽ giúp cải thiện lượng đường huyết trung bình, ngăn ngừa đái tháo đường. .

  * Cải thiện tâm trạng, giảm lo âu, stress

  * Giúp dễ đi vào giấc ngủ, ngủ sâu hơn

     IV. CÁC NHƯỢC ĐIỂM CỦA ĐI BỘ VÀ CHẠY BỘ
   * Đi bộ dù cũng có tác dụng tốt cho sức khỏe, nhưng vì làmột bài tập có cường độ nhẹ hơn nên không hiệu quả nhanh, nhiều ..

     V. ĐÔI ĐIỀU BÀN LUẬN

    Dù chạy bộ mang lại lợi ích nhanh và hiệu quả, nhưng đi bộ vẫn là hoạt động aerobic phù hợp mà ít gây xung đột với các cá nhân có hạn chế về tuổi tác, sức khỏe. Một nghiên cứu gần đây công bố tại Annals of Internal Medicine theo dõi hơn 33.000 người trưởng thành cho thấy rằng những người đi bộ từ 15 đến 30  phút mỗi lần có tỉ lệ giảm bệnh lý tim mạch và tử vong sớm rõ rệt so với những người chỉ thỉnh thoảng đi bộ. .

   Nhóm nghiên cứu của Tiến sĩ David C. Gaze từ Đại học Westminster (Anh) trên 152 người chạy bộ trong vòng 10 năm đã chứng minh rằng, ngay cả ở cự ly marathon (42 km), việc chạy bộ không gây hại cho tim như lời đồn. Các lời đồn này thường xuất phát từ việc xét nghiệm thấy troponin tăng ở vận động viên ngay sau khi chạy bộ, tình trạng “tim vận động viên” và thỉnh thoảng là các trường hợp đột tử trên đường chạy. Tuy nhiên, các kết quả nghiên cứu vừa công bố trên tạp chí y học uy tín JAMA Cardiology đã đánh bay những nỗi lo đó.

  Chuyên gia khuyến cáo, người đi bộ muốn nâng cấp lên chạy bộ cần lưu ý:

   Bước 1: Tăng dần số bước đi: bắt đầu bằng 3.000 bước mỗi ngày, duy trì ít nhất vài ngày mỗi tuần.

   Bước 2: Dành 10 phút để đi bộ nhanh từ 3-4 lần mỗi tuần. Tăng dần thời lượng cho đến khi có thể đi bộ nhanh trong một giờ.

  Bước 3: Khi cải thiện thể lực, đạt được mức trung bình. xen kẽ các khoảng chạy và đi bộ: Làm nóng cơ thể bằng cách đi bộ nhanh trong 5 phút, sau đó xen kẽ 1 phút chạy bộ với 3 phút đi bộ và lặp lại chu trình từ 3-5 lần.

  Bước 4: Mỗi tuần, hãy tăng dần thời gian chạy và giảm thời gian đi bộ cho đến khi bạn có thể chạy liên tục.

    Tóm lại:

   Đi bộ và chạy bộ là hai phương pháp tuyệt vời để kích thích tim mạch và cải thiện sức khỏe. Tuy rằng chúng không cần phải sử dụng nhiều dụng cụ hỗ trợ, chúng ta nên cân nhắc về việc chọn bài tập nào ảnh hưởng lên cơ thể như thế nào. Khi mới bắt đầu chế độ tập luyện, khởi đầu một cách chậm rãi và từ từ tăng dần độ khó. Các bài tập nhẹ nhàng cũng có thể gây ra chấn thương nếu tập luyện quá vội. Vì vây, hãy bắt đầu với những hoạt động có cường độ nhẹ hơn giới hạn và xem cơ thể phản ứng như thế nào, sau đó hẵng tăng dần lên.

   Nếu trẻ tuổi, cần giảm cân nhanh và thiếu thời gian để rèn luyện hàng ngày, hãy chạy bộ.

    Nếu là người cao tuổi, có bệnh kèm. nên chọn đi bộ, dù chậm nhưng nhẹ nhàng, phù hợp và dễ theo  đuổi lâu dài hơn.

VI. THAM KHẢO
[Video 1] Đi bộ hay chạy bộ tốt hơn?

[Video 2] LỢI ÍCH CỦA VIỆC ĐI BỘ | UMC | Bệnh viện Đại học Y Dược TP. Hồ Chí Minh

[Video 3] Lợi ích của việc đi bộ đối với sức khoẻ người cao tuổi | SKĐS

[Video 4] Đi bộ hay Chạy bộ – Hoạt động nào tốt hơn cho sức khỏe?

[Video 5] Cơ thể bạn sẽ thay đổi như thế nào nếu chạy bộ thường xuyên?| BS Vũ Tú Nam, BV Vinmec Times City

[1] Đi bộ và chạy bộ nên chọn gì?
https://suckhoedoisong.vn/di-bo-va-chay-bo-nen-chon-gi-169241227010558117.htm

[2] Khi nào nên chuyển từ chạy bộ sang đi bộ?

https://tuoitre.vn/khi-nao-nen-chuyen-tu-chay-bo-sang-di-bo-20251230111402018.htm

[3] Nên chọn đi bộ hay chạy bộ? Cái nào tốt hơn?
https://gymstore.vn/nen-chon-di-bo-hay-chay-bo?srsltid=AfmBOoq-tY894zmezS74mje25CXuP_jiTdkTcTrPk3_PgDHUHpHI_5yC
[4] 4 lợi ích của đi bộ đối với sức khỏe tinh thần
https://suckhoedoisong.vn/4-loi-ich-cua-di-bo-doi-voi-suc-khoe-tinh-than-169220914112800611.htm
[5] Đi bộ 45 phút hay chạy bộ tại chỗ 20 phút – Cách nào có nhiều lợi ích và tốt hơn cho đầu gối?
https://suckhoedoisong.vn/di-bo-45-phut-hay-chay-bo-tai-cho-20-phut-cach-nao-co-nhieu-loi-ich-va-tot-hon-cho-dau-goi-169251001172958781.htm
[6] Bạn thích đi bộ mỗi ngày nhưng chắc chắn chưa biết hết những điều làm cho sức khỏe tốt hơn
https://suckhoedoisong.vn/ban-thich-di-bo-moi-ngay-nhung-chac-chan-chua-biet-het-nhung-dieu-lam-cho-suc-khoe-tot-hon-169230807102240185.htm
[7] Đi bộ, chạy bộ quá nhiều, sai cách sẽ làm rút ngắn tuổi thọ
https://suckhoedoisong.vn/di-bo-chay-bo-qua-nhieu-sai-cach-se-lam-rut-ngan-tuoi-tho-169230817104037632.htm
[8] Đi bộ và chạy bộ – Nên chọn hình thức tập luyện nào
https://www.vietnamplus.vn/di-bo-va-chay-bo-nen-chon-hinh-thuc-tap-luyen-nao-de-tang-cuong-suc-khoe-post910600.vnp
[9] Nghiên cứu 10 năm đánh bay nỗi lo lớn của người chạy bộ nghiệp dư
https://nld.com.vn/nghien-cuu-10-nam-danh-bay-noi-lo-lon-cua-nguoi-chay-bo-nghiep-du-196251231105436186.htm
[10] Xây dựng thói quen đi bộ mỗi ngày để tăng cường sức khỏe
https://suckhoedoisong.vn/xay-dung-thoi-quen-di-bo-moi-ngay-de-tang-cuong-suc-khoe-169230926123004326.htm
     TS.BS Trần Bá Thoại
Ủy viên BCH Hội NỘI TIẾT VIỆT NAM

The post ĐI BỘ VÀ CHẠY BỘ: HAI BÀI TẬP CARDIO ĐƠN GIẢN, HỮU ÍCH ! appeared first on CÔNG TY TNHH MTV TƯ VẤN SỨC KHỎE – BÁC SĨ GIA ĐÌNH PHÚ LỄ NGHĨA.

    Trong cuộc sống hiện đại. khi về hưu, con cái đã lập gia đình ở riêng, rất nhiều người cao tuổi đã lập và thường xuyên lên facebook cá nhân. Do đó, facebook và các mạng xã hội khác không còn là sân chơi riêng cho giới trẻ.

  Ở góc độ tích cực, mạng xã hội đã giúp người cao tuổi có thêm kênh giao tiếp, đỡ nhàm chán, giải trí, theo dõi thông tin….nói chung là nhìn ra xã hội rộng lớn hơn. Thế nhưng, nếu không sử dụng đúng, có chọn lọc, mạng xã hội có thể là “cái bẫy” của lừa đảo hoặc chuốc vào mình những ưu phiền, rắc rối. 

     II. NHỮNG LỢI ÍCH

      1. Giao tiếp (tìm người)

    Có thể nói sử dụng facebook để tìm kiếm lại bạn bè, đồng nghiệp cũ là một việc làm rất dễ dàng và nhanh chóng. Chỉ cần một ít thông tin của người dùng, bạn có thể hoàn toàn có khả năng tìm ra được trang cá nhân của họ.

   Thực tế đã có khoảng một nửa số người dùng ở độ tuổi 55 trở lên đã liên lạc với người thân quen trước đây thông qua mạng xã hội và hiệu quả nhất là facebook. Và khi mọi người nghỉ hưu hoặc thay đổi nghề nghiệp, mạng xã hội chính là cách tốt nhất để giữ liên lạc hoặc nhận hỗ trợ. Với ưu điểm tuyệt vời này, mạng xã hội và facebook ngày càng được mọi người yêu thích và tin tưởng sử dụng.

      2. Nâng cao kiến thức, tiếp cận thông tin

    Người cao tuổi thường mắc bệnh mãn tính không lây nhiễm kèm, nên có xu hướng tìm trên Internet tới các trang blog hoặc tham gia vào các buổi thảo luận trực tuyến. Đây chính là lý do khiến ngày càng nhiều người cao tuổi có nhu cầu lập facebook hay tìm đến mạng xã hội nhiều hơn. Họ tìm đến mạng xã hội vừa để tiếp nhận thông tin, vừa để nghe những chia sẻ, kinh nghiệm của những người bệnh khác. Đồng thời, các trang thông tin này còn là nơi để các cá nhân tìm được sự đồng cảm trong tâm hồn, trong bệnh tật và những vấn đề khác. Đây cũng là nơi tạo ra được nhiều mối quan hệ thú vị cho mỗi người. 

  Ngoài ra, facebook chứa rất nhiều thông tin từ chính trị, văn hóa, xã hội và cả giải trí. Người dùng có thể tùy chọn những thông tin bổ ích và phù hợp với nhu cầu của bản thân.

     3. Giảm sự cô đơn, trầm cảm, cải thiện sức khỏe tâm thần

   Người cao tuổi tích cực tham gia mạng xã hội thường xuyên cho biết tâm trạng của họ tốt hơn. Giữ liên lạc với gia đình, bạn bè và tích cực tham gia vào các hoạt động trong cuộc sống là một cách hiệu quả để chống lại trầm cảm.

    Một nghiên cứu gần đây của Hiệp hội Tâm lý học Hoa Kỳ cho thấy người cao tuổi sử dụng mạng xã hội có nhiều khả năng tham gia vào các hoạt động giúp cải thiện sức khỏe tổng thể.

  Người cao tuổi thường xuyên sử dụng mạng xã hội có thể hoạt động trí tuệ tốt. Vì mạng xã hội giúp thỏa mãn nhu cầu xã hội, nó trở thành một chất kích thích tinh thần, giúp kiểm soát sức khỏe tinh thần nói chung.

     4. Rút ngắn khoảng cách thế hệ

   Người cao tuổi có thể sử dụng mạng xã hội để kết nối với con cháu của mình, mặc dù đôi khi có một chút khó khăn trong cách sử dụng. Người ở xa cũng có thể trao đổi, nhìn thấy mặt nhau, nhắn tin qua lại.

   Yếu tố giao tiếp mang tính cộng đồng và hiện đại như smart phone, facebook là cách ngắn nhất để hai tầng lớp người cao tuổi và giới trẻ bỏ qua được rào cản ngại ngùng, kết nối với nhau dễ dàng hơn.

      5. Giải trí

    Smart phone, facebook không chỉ đơn thuần là phương tiện trò chuyện với người thân mà ở đó còn là một xã hội thu nhỏ. Người cao tuổi có thể dễ dàng theo dõi được tình hình sức khỏe, công việc, tình cảm… của những người họ quan tâm.

    III. NHỮNG NGUY CƠ, LƯU Ý

    Mạng xã hội mang lại một số lợi ích quan trọng cho người cao tuổi, nhưng nó cũng cũng có một số nhược điểm, nguy cơ, cần lưu ý.

     1. Gian lận

    Gian lận là một trong những tội phạm mạng phổ biến nhất trên thế giới. Gian lận lan tràn ngay cả trong cộng đồng người dùng mạng xã hội. Người cao tuổi thường là mục tiêu của những kẻ lừa đảo và tin tặc. Những kẻ lừa đảo sử dụng nhiều chương trình, kỹ thuật và thiết bị khác nhau để lan truyền hành vi gian lận đến người cao tuổi. 

     2. Quyền riêng tư

    Trong những năm qua, các vấn đề liên quan đến quyền riêng tư đã được bàn luận và chỉ trích. Mặc dù các nền tảng mạng xã hội như facebook đã thực hiện một số thay đổi về cách xử lý quyền riêng tư, nhưng họ có thể làm nhiều hơn nữa để bảo vệ người dùng. Họ cung cấp nhiều cài đặt quyền riêng tư để bảo vệ người dùng, tuy nhiên, cần phải tìm hiểu kỹ để tìm và thay đổi những cài đặt này, và đó có thể là điều mà người cao tuổi thậm chí không nghĩ đến hoặc không biết rằng họ có quyền kiểm soát. 

     3. Quấy rối và bắt nạt

     Đây là một tác động đáng tiếc khác của mạng xã hội đối với người cao tuổi. Những tội ác như thế này xảy ra với những người cao tuổi không hề hay biết và thường do những kẻ tàn nhẫn đăng tải những bình luận ác ý về người cao tuổi. Những người phá rối này cố gắng cho người cao tuổi thấy rằng họ đã qua thời đại mạng xã hội và họ không thuộc về nơi đó. Những hình thức bắt nạt này làm phiền người cao tuổi và ảnh hưởng đến tâm lý của họ.

     4. Thông tin sai lệch và tin giả

   Thật không may, đây là một vấn đề dai dẳng và một số nội dung được chia sẻ có thể đáng sợ, tàn nhẫn hoặc hoàn toàn sai sự thật. Người cao tuổi nên được nhắc nhở rằng việc một người họ biết và yêu quý chia sẻ điều gì đó trên mạng xã hội không có nghĩa là điều đó đúng.

Việc kiểm tra thông tin thực tế và đặt câu hỏi về bất cứ điều gì có vẻ hơi đáng ngờ hoặc khó hiểu luôn là điều quan trọng. Việc chia sẻ kiến ​​thức về mạng xã hội là rất quan trọng để đảm bảo những người thân yêu cao tuổi của bạn biết những trò lừa đảo và cạm bẫy nào cần đề phòng, đồng thời thường xuyên cập nhật thông tin để đảm bảo họ không vô tình kết nối với những người không nên kết nối.

     IV. ĐÔI ĐIỀU BÀN LUẬN

     Mạng xã hội và đặc biệt là facebook chính là phát minh thú vị, và là một công cụ tuyệt vời cho người cao tuổi, mở ra cho họ một cách mới tiện lợi để kết nối với bạn bè, gia đình, cộng đồng. và cũng là công cụ giúp người cao tuổi nâng cao kiến thức, thu thập thông tin, đặc biệt là những hiểu biết, hướng dẫn, lời khuyên chăm sóc sức khỏe.

   Người cao tuổi sử dụng Facebook sẽ khiến họ quan tâm tới xã hội hơn khi cập nhật được tình hình thế giới xung quanh, bớt cô đơn khi có bất cứ điều gì cũng có thể chia sẻ với nhiều người. Cùng với đó, tham gia nhiều hơn vào các hoạt động xã hội khiến bản thân người cao tuổi cảm thấy có ích cho xã hội và sống vui vẻ hơn.

  Về y tế, các nhà khoa học chứng minh việc sử dụng mạng xã hội giúp người cao tuổi bớt cô đơn, giao tiếp cộng đồng tốt hơn, từ đó giảm Alzheimer, sa sút trí tuệ.  Các nhà khoa học ở Đại học Arizona (Mỹ) đã tiến hành kiểm nghiệm về tác động của facebook đối với những người có độ tuổi từ 60-91. Kết quả cho thấy, người cao tuổi sử dụng facebook hoàn thành bài kiểm tra về khả năng quan sát, ghi nhớ tốt hơn 25% so với những người không dùng facebook.

    Giáo sư Wohltmann khẳng định: “Có 2 lợi ích của việc sử dụng Facebook với người cao tuổi: Thứ nhất: Não bộ của họ hoạt động nhạy bén hơn do học hỏi những kỹ năng mới khiến họ trở nên năng động và giúp khả năng nhận thức được cải thiện. và Thứ hai: Họ quan tâm tới xã hội hơn khi cập nhật được tình hình thế giới xung quanh, bớt cô đơn khi có bất cứ điều gì cũng có thể chia sẻ với nhiều người, cùng với đó, họ tham gia nhiều hơn vào các hoạt động xã hội khiến mình vẫn cảm thấy có ích cho xã hội.”

   Tuy nhiên, cần hết sức lưu ý đến các nguy cơ: gian lận, quyền riêng tư, quấy rối đe dọa, đặc biệt nạn tin giả vốn đầy dẫy trên mạng xã hội.

     V. THAM KHẢO
[Video 1] Khi người cao tuổi tham gia mạng xã hội 

[Video 2] Nơi người cao tuổi không già | VTV24

[1] Is Social Media Good or Bad for Seniors?
https://www.canes.on.ca/blog/social-media-good-or-bad-seniors
[2] Older adults’ exposure to and posting of health-related messages on Facebook by chronic health condition status
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10559694/
[3] The Impact of Facebook on the Quality of Life of Senior Citizens in Cape Town
https://inria.hal.science/hal-01650091/document
[4] Khi người già ‘chơi’ Facebook
https://baodongnai.com.vn/bandoc/202206/khi-nguoi-gia-choi-facebook-3120609/
[5] Người già chơi mạng xã hội – được và mất
https://vov2.vov.vn/nguoi-cao-tuoi/nguoi-gia-choi-mang-xa-hoi-duoc-va-mat-23939.vov2
[6] Khi người già dùng facebook và mua hàng online
https://cafef.vn/khi-nguoi-gia-dung-facebook-va-mua-hang-online-20201223160655576.chn
[7] Lợi ích và nhược điểm của mạng xã hội mang lại cho con người 

7 lợi ích của mạng xã hội mang lại cho con người 

[8] Khi người già “nghiện” mạng xã hội
https://nld.com.vn/gia-dinh/khi-nguoi-gia-nghien-mang-xa-hoi-20230805204040778.htm
      TS.BS Trần Bá Thoại
Ủy viên BCH Hội NỘI TIẾT VIỆT NAM 

The post MẠNG XÃ HỘI VÀ NGƯỜI CAO TUỔI ? appeared first on CÔNG TY TNHH MTV TƯ VẤN SỨC KHỎE – BÁC SĨ GIA ĐÌNH PHÚ LỄ NGHĨA.