Chỉnh sửa gene bằng base editing là một công nghệ chỉnh sửa bộ gene cho phép thay đổi trực tiếp một cặp base (nucleotide) trong DNA mà không cần cắt đứt cả hai mạch DNA, giúp giảm nguy cơ tạo ra các đột biến ngoài ý muốn so với CRISPR-Cas9 truyền thống.

         II. BASE EDITING HOẠT ĐỘNG THẾ NÀO ?

   DNA được cấu tạo từ bốn loại base: Adenine (A); Thymine (T), Cytosine (C), Guanine (G)

   Base editing sử dụng:

    * Một phiên bản Cas9 đã được biến đổi (chỉ bám hoặc cắt một mạch DNA thay vì cắt đứt hoàn toàn).

    * Một enzyme có khả năng chuyển đổi hóa học giữa các base. Nhờ đó, hệ thống có thể thay đổi chính xác:

     * C → T (hoặc G → A trên mạch bổ sung).

     * A → G (hoặc T → C trên mạch bổ sung).

     Hiện nay có hai loại chính:

    * Cytosine Base Editor (CBE): Chuyển Cytosine (C) thành Thymine (T).

    * Adenine Base Editor (ABE): Chuyển Adenine (A) thành Guanine (G).

      III. SO SÁNH BASE EDITING VỚI CRISPR-Ca9

       IV. ƯU ĐIỂM VÀ HẠN CHẾ  

    1. Ưu điểm

    – Độ chính xác cao.

    – Không tạo đứt gãy kép DNA nên giảm nguy cơ mất đoạn hoặc tái sắp xếp nhiễm sắc thể.

    – Hiệu quả tốt với các đột biến chỉ liên quan đến một nucleotide.

    – Có thể chỉnh sửa trên nhiều loại tế bào khác nhau.  

     2. Hạn chế

    – Chỉ chỉnh sửa được một số kiểu chuyển đổi base nhất định.

     – Không thể chèn hoặc xóa đoạn DNA dài.

    – Có thể vẫn xuất hiện các chỉnh sửa ngoài mục tiêu (off-target), dù thường ít hơn CRISPR-Cas9 truyền thống.

    – Hiệu quả phụ thuộc vào vị trí của nucleotide cần chỉnh sửa. 

         V. ỨNG DỤNG 

   Base editing đang được nghiên cứu và ứng dụng trong nhiều lĩnh vực:

    1. Điều trị bệnh di truyền: sửa các đột biến gây bệnh như thiếu máu hồng cầu hình liềm, β-thalassemia hoặc một số bệnh về mắt.

    2. Nghiên cứu sinh học: tạo mô hình bệnh hoặc tìm hiểu chức năng của gene.

    3. Nông nghiệp: tạo giống cây trồng có khả năng chống sâu bệnh, chịu hạn hoặc cải thiện năng suất.

    4. Chăn nuôi: phát triển vật nuôi có khả năng kháng bệnh hoặc mang các đặc tính mong muốn.

     VI. PRIME EDITING: BƯỚC TIẾP CỦA BASE EDITING

   Sau base editing, các nhà khoa học đã phát triển prime editing, một kỹ thuật linh hoạt hơn vì có thể:

    – Thay thế nhiều loại base,

     – Chèn thêm đoạn DNA,

      – Xóa đoạn DNA nhỏ,

      – Đồng thời vẫn hạn chế việc tạo đứt gãy kép DNA.

    Nhờ khả năng sửa chính xác các đột biến đơn nucleotide, base editing được xem là một trong những công nghệ hứa hẹn nhất trong y học chính xác, đặc biệt đối với các bệnh di truyền do đột biến ở một vị trí duy nhất trong bộ gene.

VII. THAM KHẢO

[1] A Better Understanding of How Gene Editing Tools Work

https://today.ucsd.edu/story/how-gene-editing-tools-work

[2] What is Base Editing?

https://www.azolifesciences.com/article/What-is-Base-Editing.aspx

 [3] Base editing: advances and therapeutic opportunities

https://www.nature.com/articles/s41573-020-0084-6

[4] CRISPR/Cas system-mediated base editing in crops: recent developments and future prospects

https://link.springer.com/article/10.1007/s00299-024-03346-0

[5] Base Editing vs. Prime Editing

https://www.medreport.foundation/post/base-editing-vs-prime-editing

           TS.BS Trần Bá Thoại

   Ủy viên BCH Hội NỘI TIẾT VIỆT NAM

The post BASE EDITING: CHỈNH SỬA GENE BẰNG THAY ĐỔI CÁC BASE A-G; C-T appeared first on CÔNG TY TNHH MTV TƯ VẤN SỨC KHỎE – BÁC SĨ GIA ĐÌNH PHÚ LỄ NGHĨA.

   Trong thế giới tự nhiên, động vật khi đã trưởng thành sẽ phải rời xa cha mẹ, và tự sinh tồn. Hiện tượng này cũng xảy ra ở con người. Tuy nhiên, tình cảm và sự gắn bó giữa cha mẹ và con cái ở loài người thì sâu sắc hơn rất nhiều so với các loài động vật. Do đó, khi con cái trưởng thành, và rời xa khỏi tổ ấm, không ít bậc cha mẹ sẽ cảm thấy trống trải, hụt hẫng.

   Hội chứng tổ trống (empty nest syndrome) là trạng thái buồn bã, cô đơn hoặc mất phương hướng mà một số cha mẹ hoặc người chăm sóc có thể trải qua khi con cái trưởng thành và rời khỏi nhà để học tập, làm việc hoặc lập gia đình. Đây không phải là một rối loạn tâm thần được chẩn đoán chính thức, mà là một phản ứng cảm xúc trước sự thay đổi lớn trong cuộc sống.

  Thời gian chịu tổ trống khác biệt nhau, người chỉ hụt hẫng trong vài tuần đầu, người lại rắc rối trong vài tháng, cho đến cả năm, người mắc kẹt trong sự chán nản, buồn bã, sự cô đơn, tủi thân, trống rỗng, thậm chí dẫn đến trầm cảm…Nhưng một số khảo sát cho thấy, khoản ba tháng là khoảng thời gian trung bình để cha mẹ làm quen với một ngôi nhà trống trải, không có sự hiện diện của con cái mà không cần điều trị gì.

     II. NHỮNG DẤU HIỆU THƯỜNG GẶP

   Mức độ biểu hiện khác nhau ở mỗi người, nhưng có thể bao gồm:

   – Cảm thấy trống trải hoặc cô đơn khi nhà vắng con.

   – Buồn, dễ xúc động hoặc khóc nhiều.

   – Mất đi cảm giác mục đích, đặc biệt nếu phần lớn thời gian trước đây dành để chăm sóc con.

   – Lo lắng quá mức về cuộc sống, sức khỏe hoặc sự an toàn của con.

   – Giảm hứng thú với các hoạt động từng yêu thích.

   – Khó ngủ hoặc thay đổi thói quen ăn uống.

  – Trong một số trường hợp, các triệu chứng có thể giống trầm cảm hoặc lo âu.

       III. NGUYÊN NHÂN

   Hội chứng này thường xuất hiện khi:

  – Con vào đại học, đi làm xa hoặc kết hôn.

  – Vai trò làm cha mẹ thay đổi đột ngột.

  – Người chăm sóc từng đặt phần lớn bản sắc cá nhân vào việc nuôi dạy con.

  – Có các thay đổi khác như nghỉ hưu, mất người thân hoặc vấn đề sức khỏe.

         IV. AI DỄ BỊ “TỔ TRỐNG”

   Bất kỳ ai cũng có thể trải qua hội chứng này, bất kể giới tính hay hoàn cảnh. Nguy cơ có thể cao hơn ở những người:

   – Có mối gắn bó rất chặt với con.

   – Có ít hoạt động xã hội hoặc sở thích riêng.

   – Đang trải qua nhiều biến cố cùng lúc.

   – Từng có tiền sử lo âu hoặc trầm cảm.

        V. CÁCH THÍCH NGHI

   Nhiều người dần thích nghi theo thời gian. Một số cách có thể hữu ích giúp thích nghi nhanh hơn:

  – Duy trì liên lạc với con theo cách phù hợp, đồng thời tôn trọng sự độc lập của con.

  – Khôi phục hoặc bắt đầu những sở thích, mục tiêu cá nhân.

  – Dành thời gian cho bạn bè, gia đình hoặc các hoạt động cộng đồng.

   – Chăm sóc sức khỏe thể chất: ngủ đủ, vận động đều đặn và ăn uống cân bằng.

  – Nếu sống cùng bạn đời, dành thời gian xây dựng lại mối quan hệ và cùng khám phá những hoạt động mới.

   – Chấp nhận rằng cảm giác buồn trong giai đoạn chuyển tiếp là điều có thể xảy ra, nhưng cũng tạo cơ hội để phát triển những vai trò mới trong cuộc sống.

      VI. KHI NÀO NÊN TÌM HỖ TRỢ

   Nên cân nhắc gặp chuyên gia tâm lý hoặc bác sĩ nếu:

  – Cảm giác buồn hoặc lo âu kéo dài nhiều tuần và không cải thiện.

  – Các triệu chứng ảnh hưởng đáng kể đến công việc, sinh hoạt hoặc các mối quan hệ.

   – Mất hứng thú với hầu hết mọi hoạt động.

   – Có cảm giác tuyệt vọng hoặc xuất hiện ý nghĩ làm hại bản thân.

   Trong những trường hợp này, việc được đánh giá sẽ giúp xác định liệu đó chỉ là phản ứng thích nghi hay có tình trạng như trầm cảm hoặc rối loạn lo âu cần điều trị.

   Điều quan trọng là hội chứng tổ trống không chỉ là “mất mát”, mà cũng có thể trở thành giai đoạn chuyển tiếp sang một chương mới của cuộc sống, khi cha mẹ có thêm thời gian để phát triển bản thân, các mối quan hệ và những mục tiêu riêng.

      VII. THAM KHẢO

[VIDEO 1] Hội chứng tổ ấm trống trải (Empty Nest Syndrome)

[1] Empty nest syndrome

https://en.wikipedia.org/wiki/Empty_nest_syndrome

[2] Hội chứng tổ trống: Nỗi cô đơn của cha mẹ khi con trưởng thành

Hội chứng tổ trống: Nỗi cô đơn của cha mẹ khi con trưởng thành

[3] Tìm hiểu về hội chứng “tổ rỗng ” ở cha mẹ khi phải rời xa con cái

https://tramcam.org/tim-hieu-ve-hoi-chung-to-rong-o-cha-me-khi-phai-roi-xa-con-cai

[4] 4 Tips to Overcome the Empty Nest Syndrome

https://www.touch.org.sg/get-assistance/tips-and-articles/4-tips-to-overcome-the-empty-nest-syndrome.html

[5] Hội chứng tổ trống: Giai đoạn chuyển tiếp của cha mẹ làm nổi bật sự cô đơn và mất mát khi trẻ em được chuyển đi

https://www.bangkokhospital.com/vn/bangkok/content/empty-nest-syndrome

[6] How to Adjust to Becoming an Empty Nester

How to Adjust to Becoming an Empty Nester

[7] How to Survive the Empty Nest Syndrome

How to Survive the Empty Nest Syndrome

           TS.BS Trần Bá Thoại 

   Ủy viên BCH Hội NỘI TIẾT VIỆT NAM 

The post HỘI CHỨNG CHIẾC TỔ TRỐNG (Empty nest syndrome) appeared first on CÔNG TY TNHH MTV TƯ VẤN SỨC KHỎE – BÁC SĨ GIA ĐÌNH PHÚ LỄ NGHĨA.

   Một phương pháp điều trị ung thư mới mang tính cách mạng có tên Histotripsy cho thấy triển vọng đáng kinh ngạc bằng cách làm tan vỡ tế bào khối u bằng sóng siêu âm cao độ tập trung. Đây là cách điều trị không xâm lấn, không cần phẫu thuật.

    Histotripsy Tiến sĩ Zhen Xu và cố Tiến sĩ Charles Cain tại Đại học Michigan phát triển. Công nghệ đã được FDA phê duyệt và hiện đang được sử dụng tại các bệnh viện hàng đầu như Johns Hopkins và Cleveland Clinic.

        II. HISTOTRIPSY LÀ GÌ ?

    Histotripsy là một công nghệ điều trị không xâm lấn sử dụng sóng siêu âm hội tụ cường độ cao để tạo ra các vi bọt khí (cavitation) bên trong khối u. Khi các bọt khí này vỡ, chúng phá hủy mô ung thư về mặt cơ học, thay vì dùng nhiệt như nhiều kỹ thuật đốt u truyền thống.

   Có thể coi histotripsy là cách cắt khối u bằng siêu âm mà không cần mổ (ultrasound operation without incision}

       III. HISTOTRIPSY HOẠT ĐỘNG THẾ NÀO?

     Quá trình điều trị gồm 4 bước chính:

    1. Thiết bị (cánh tay robot) truyền sóng siêu âm cường độ cao chính xác trực tiếp vào khối u.  

    2. Chùm sóng siêu âm này tạo ra hàng triệu bong bóng khí nhỏ bên trong tế bào ung thư, khiến chúng nhanh chóng giãn nở to, vỡ tung ra rồi xẹp xuống.  

    3. Sự bùng nổ các bọt khí  tạo lực cơ học phá hủy các tế bào khối u, biến khối u thành các mảnh vụn lỏng mà cơ thể tự nhiên loại bỏ.  

    4. Kích thích hệ thống miễn dịch để nhận biết và tấn công các tế bào ung thư còn lại tốt hơn.    .

    Histotripsy dựa vào sự phá vỡ cơ học chứ không phải nhiệt hoặc bức xạ, nên nó bảo tồn các mô khỏe mạnh xung quanh.Và vì không cần rạch da hay đưa kim vào khối u nên Histotripsy là phương pháp không xâm lấn.

       IV. HISTOTRIPSY CÓ THỂ ÁP DỤNG CHO CÁC UNG THƯ NÀO ?

    Hiện nay, Histotripsy chủ yếu được nghiên cứu và áp dụng cho:

    1. Ung thư gan (đã được chấp thuận tại Hoa Kỳ cho một số chỉ định nhất định).

    2. Đang được nghiên cứu trên: 

      * Ung thư thận

      * Ung thư tụy

      * Ung thư tuyến tiền liệt

      * Một số khối u di căn

    Mức độ hiệu quả còn phụ thuộc vào vị trí, kích thước khối u và giai đoạn bệnh.

         V. ƯU ĐIỂM VÀ HẠN CHẾ

      1. Ưu điểm

       – Không cần phẫu thuật.

        – Không dùng bức xạ ion hóa.

        – Giảm nguy cơ chảy máu và nhiễm trùng.

        – Có thể bảo tồn mô lành xung quanh nhờ khả năng định vị chính xác.

       – Một số nghiên cứu trên động vật và giai đoạn đầu ở người cho thấy việc phá hủy khối u bằng Histotripsy có thể kích thích đáp ứng miễn dịch chống ung thư, nhưng điều này vẫn đang được nghiên cứu thêm.

         2. Hạn chế

    – Chưa phù hợp với mọi loại ung thư.

    – Chưa có dữ liệu dài hạn cho nhiều chỉ định.

    – Không phải mọi bệnh viện đều có thiết bị.

    – Với ung thư lan rộng hoặc có nhiều ổ di căn, Histotripsy thường chỉ là một phần trong kế hoạch điều trị, kết hợp với phẫu thuật, hóa trị, xạ trị hoặc liệu pháp miễn dịch.

       VI. HIỆU QUẢ HIỆN NAY

    Các nghiên cứu lâm sàng ban đầu cho thấy Histotripsy có thể phá hủy phần lớn hoặc toàn bộ khối u được nhắm mục tiêu ở nhiều bệnh nhân ung thư gan với tỷ lệ biến chứng thấp. Tuy nhiên, đây vẫn là công nghệ tương đối mới và đang tiếp tục được đánh giá để xác định:

    – Hiệu quả lâu dài.

    – Tỷ lệ tái phát.

    – Khả năng cải thiện thời gian sống.

    – Vai trò khi phối hợp với các phương pháp điều trị khác.

      VII, THAM KHẢO

  [1] Histotripsy Procedure

The Procedure

[2] UM Health-West introduces histotripsy, cutting-edge ultrasonic cancer treatment

https://uofmhealthwest.org/news/um-health-west-introduces-histotripsy-cutting-edge-ultrasonic-cancer-treatment/

[3] Histotripsy – hype or hope? Review of innovation and future implications

https://www.jogs.org/article/S1091-255X(24)00492-X/fulltext

[4] Introduction to Histotripsy | Minneapolis, MN

Introduction to Histotripsy | Minneapolis, MN

[5] Histotripsy: Recent Advances, Clinical Applications, and Future Prospects

https://www.mdpi.com/2072-6694/17/18/3072

[6] Histotripsy

https://www.cuhkmc.hk/hospital-service/specialty-services/specialist-outpatient-centre/histotripsy

[7] Histotripsy for liver cancer: Innovative cancer treatment at Saint John’s Health Center

Histotripsy for liver cancer: Innovative cancer treatment at Saint John’s Health Center

[7] Histotripsy: A potential approach to stroke treatment

https://bme.umich.edu/2019/06/28/histotripsy-a-potential-approach-to-stroke-treatment/

[8] Histotripsy stimulates the immune system to attack cancer cells outside the liver

https://www.uofmhealth.org/health-lab/histotripsy-stimulates-immune-system-attack-cancer-cells-outside-liver

[9] No Scalpels. No Radiation. Just Sound Waves: Meet Histotripsy

No Scalpels. No Radiation. Just Sound Waves: Meet Histotripsy

[10] Histotripsy methods in mechanical disintegration of tissue: Towards clinical applications

https://www.tandfonline.com/doi/full/10.3109/02656736.2015.1007538

             TS.BS Trần Bá Thoại

Ủy viên BCH Hội NỘI TIẾT VIỆT NAM

The post HISTOTRIPSY: PHƯƠNG PHÁP ĐIỀU TRỊ UNG THƯ MỚI appeared first on CÔNG TY TNHH MTV TƯ VẤN SỨC KHỎE – BÁC SĨ GIA ĐÌNH PHÚ LỄ NGHĨA.

   Có những món ăn không cần nguyên liệu đắt tiền nhưng chỉ cần nếm một lần là đủ để nhớ rất lâu. Với người Đà Nẵng, canh cá de nấu măng le là một món như thế.

               Nguyên liệu chính để nấu canh cá de và măng le

   Bát canh trong veo, vị ngọt của cá de hòa cùng cái chua dịu của măng le muối, thoảng hương rau răm và ngò rí, vừa mộc mạc vừa đủ sức níu chân những ai từng thưởng thức.

   Ngày còn nhỏ, mỗi lần hè về, tôi thường theo mẹ ra chợ từ lúc trời còn lấp lánh ánh bình minh. Ở khu bán hải sản, những mẹt cá de vừa được đưa từ thuyền lên vẫn còn ánh bạc. Người bán chỉ cần hất nhẹ chiếc rổ tre, từng con cá nhỏ xíu đã lấp lánh như những sợi chỉ bạc dưới nắng sớm. 

     Thanh mát, dễ ăn mà vẫn đủ chất

   Cá de, hay còn gọi là cá ve, là loài cá quen thuộc của vùng biển Đà Nẵng. Thân cá chỉ bằng ngón tay út, dáng gần giống cá cơm nhưng mình dày hơn. 

   Mùa cá kéo dài từ khoảng tháng 4 đến tháng 8. Đây cũng là thời điểm các chợ ven biển như Nam Ô, Nại Hiên Đông, Đống Đa, Cẩm Lệ hay Túy Loan luôn đầy ắp những rổ cá tươi với mức giá khá bình dân, chỉ khoảng 40.000 – 50.000 đồng mỗi kilogram.

   Từ loại cá nhỏ bé ấy, người dân miền biển chế biến thành nhiều món ngon. Cá de kho tiêu đậm đà, cá chiên giòn, cá hấp, cá nấu mắm… món nào cũng mang hương vị riêng. 

   Thế nhưng, vào những ngày hè oi ả, khi cái nắng miền Trung như đổ lửa, nhiều gia đình vẫn chọn nấu một nồi canh cá de với măng le muối chua. Bữa cơm vì thế trở nên thanh mát, dễ ăn mà vẫn đủ chất.

   Cá de tuy nhỏ nhưng lại giàu đạm và canxi. Thịt cá mềm, ngọt tự nhiên, xương nhỏ nên khi nấu chín gần như mềm hẳn. Chính vì vậy, đây là món ăn quen thuộc trong nhiều gia đình ven biển, từ người già đến trẻ nhỏ đều có thể thưởng thức.

                Măng le lại đem đến hơi thở của đại ngàn.

    Măng le là loại măng của cây le, thuộc họ tre nứa. Cây không có gai, thân thanh mảnh, mọc thành từng rừng rộng ở Tây Nguyên và một số tỉnh Đông Nam Bộ. Mỗi năm, từ khoảng tháng 8 đến tháng 10, những búp măng non nhú lên sau các cơn mưa đầu mùa. Thương lái thu mua rồi đưa về các chợ đầu mối, trong đó có chợ Hòa Cường ở Đà Nẵng.

    Không giống nhiều loại măng khác, măng le có vị ngọt thanh, ít xơ, không đắng, không chát. Vì vậy, nó được nhiều bà nội trợ yêu thích để nấu bún măng, kho thịt, hầm vịt, xào hay nấu với nhiều loại thực phẩm khác.

    Riêng với người Đà Nẵng, măng le muối chua mới thật sự là “linh hồn” của món canh cá de.

   Măng sau khi bóc vỏ được rửa sạch, luộc chín rồi thái lát mỏng. Người ta ngâm măng với nước muối khoảng ba đến năm ngày. Đến khi măng vừa đạt độ chua nhẹ, vẫn giữ được độ giòn và mùi thơm đặc trưng là có thể đem chế biến. Chính vị chua thanh ấy giúp bát canh trở nên dịu mát hơn giữa những ngày nắng gắt.

                 Sơ chế măng le

     Vị ngọt của cá de, cái chua dịu của măng

   Mẹ tôi thường bảo, nấu món này không khó nhưng phải chọn cá thật tươi. Cá chỉ cần rửa sạch, để ráo rồi ướp với nước mắm, tiêu, hành tím giã nhuyễn, vài trái ớt xanh đập dập, chút bột ngọt và ít dầu ăn. Ướp chừng mươi phút để gia vị ngấm vào từng thớ thịt.

   Nồi nước sôi, măng le muối chua được cho vào trước để dậy vị. Khi nước sôi trở lại mới nhẹ tay thả cá vào. Người nấu chỉ để lửa vừa, tránh khuấy mạnh để cá không bị nát. Trước khi nhấc xuống, thêm vài lát khế chín, chút rau răm, ngò rí và ít tiêu xay là nồi canh đã thơm lừng cả gian bếp.

   Điều thú vị là bát canh không có quá nhiều gia vị cầu kỳ. Vị ngọt của cá, cái chua dịu của măng, chút cay của ớt xanh, mùi thơm của rau hòa quyện rất tự nhiên. 

   Mỗi thìa nước canh mang theo cả vị biển lẫn hương rừng, tạo nên sự kết hợp tưởng chừng đơn giản nhưng lại rất hài hòa.

   Ngày nay, nhiều món ăn hiện đại xuất hiện trên mâm cơm, nhưng canh cá de nấu măng le vẫn giữ được chỗ đứng riêng. Đó không chỉ là món ăn giải nhiệt mà còn là ký ức của nhiều thế hệ người Đà Nẵng.

   Tôi vẫn nhớ những buổi trưa hè, cả nhà quây quần bên mâm cơm. Nồi canh vừa bắc xuống còn bốc khói nghi ngút. Chị gái tôi vừa múc canh vừa cười, cất giọng hát vui:

        “Cá de nấu với măng le,

        Anh ăn một chén khỏe re trong người…”

   Câu hát mộc mạc ấy chẳng biết có từ bao giờ, nhưng theo năm tháng đã trở thành một phần ký ức của tuổi thơ. Mỗi lần nghe lại, tôi như thấy mùi thơm của nồi canh năm cũ đang lan khắp căn bếp nhỏ, thấy tiếng sóng biển Đà Nẵng vọng về trong gió và cả hương rừng Tây Nguyên theo những lát măng le chua dịu.

    Có lẽ, sức hấp dẫn của món canh này không chỉ nằm ở vị ngon hay giá trị dinh dưỡng. Điều làm người ta nhớ mãi chính là sự gặp gỡ đầy duyên giữa sản vật của biển và của núi rừng. 

    Một bên là cá de mặn mòi từ những chuyến biển sớm, một bên là măng le thanh ngọt từ đại ngàn. Khi hòa chung trong một nồi canh dân dã, chúng tạo nên hương vị rất riêng của Đà Nẵng – bình dị mà đậm đà, khiến ai từng thưởng thức cũng khó lòng quên được.

  Tiên Sa

The post CANH CÁ DE NẤU VỚI MĂNG LE: ĐẶC SẢN QUẢNG ĐÀ ! appeared first on CÔNG TY TNHH MTV TƯ VẤN SỨC KHỎE – BÁC SĨ GIA ĐÌNH PHÚ LỄ NGHĨA.

   Quả sim tím không chỉ là loại quả hoang dã quen thuộc trong cuộc sống hằng ngày của người dân Việt Nam, mà còn là một vị thuốc quý trong Đông y. Với nhiều tác dụng tích cực đối với sức khỏe, quả sim rừng ngày càng được ưa chuộng.

   Quả sim chín có màu tím sẫm, vị ngọt thanh pha chút chát nhẹ, rất đa năng trong đời sống ẩm thực. Ngoài việc ăn tươi trực tiếp, người dân còn có thể chế biến sim thành mứt, siro, nước giải khát thanh mát cho mùa hè hoặc đem ngâm rượu.

   Từ việc khai thác quả tươi, chế biến đặc sản đến phát triển du lịch, cây sim rừng đang mở ra mô hình sim rừng kiếm tiền bền vững cho người dân vùng đồi núi. Không chỉ là cây mọc hoang, sim rừng còn mang lại giá trị kinh tế sim rừng rất lớn nếu được khai thác đúng cách.

   Bài viết cung cấp chi tiết về lợi ích và cách sử dụng quả sim tím đúng cách để đạt hiệu quả tối ưu.

     II. TỔNG QUAN VỀ CÂY VÀ QUẢ SIM

    Cây sim (Rhodomyrtus tomentosa Wight) là loại cây bụi thuộc họ Sim, thường mọc ở đồi, núi hoặc ven sông, suối tại nhiều khu vực ở Việt Nam. Cây có nhiều cành nhánh, lá mọc đối nhau, hình trứng, với ba gân chính và lông tơ ở mặt dưới. Hoa sim màu tím hồng, mọc đơn lẻ hoặc thành chùm ở kẽ lá.

   Quả sim là quả mọng, khi chín có màu tím đậm, vị ngọt và chứa nhiều hạt nhỏ. Quả sim có tính bình, vị ngọt chát, được sử dụng trong Đông y để chữa nhiều chứng bệnh như thổ huyết, huyết hư, chảy máu mũi và tiểu tiện ra máu. Quả sim có thể thu hoạch vào mùa thu, sử dụng trực tiếp hoặc phơi khô để làm thuốc.

  Nhiều nghiên cứu đã chứng minh ngoài hàm lượng cao anthocyanin, nhóm sắc tố tự nhiên tạo nên màu tím đặc trưng, quả sim còn giàu các hợp chất chống oxy hóa mạnh mẽ khác như flavonoid, polyphenol, vitamin C, riboflavin, thiamin và acid nicotinic. Quả sim còn chứa hàm lượng chất xơ cao, lên đến 70%, giúp cải thiện triệu chứng táo bón và nhuận tràng. Chất xơ trong quả sim cũng có tác dụng làm sạch mạch máu, ngăn ngừa các bệnh về tim mạch. Đặc biệt, lá cây sim còn chứa rhodomyrton, một hợp chất quý có tính kháng khuẩn cực mạnh, đặc biệt hiệu quả đối với một số vi khuẩn gram dương, điển hình là tụ cầu vàng Staphylococcus aureus.

   Ngoài quả sim, lá, thân và nụ cây sim cũng chứa nhiều hoạt chất có lợi, giúp giải độc gan và bảo vệ hệ tiêu hóa khỏi sự xâm nhập của vi khuẩn có hại. Những công dụng này khiến cây sim trở thành một loại thảo dược quý giá trong việc duy trì sức khỏe.

    III. NHỮNG LỢI ÍCH SỨC KHỎE

   Theo Đông y, quả sim rất tốt cho sức khỏe nếu sử dụng đúng cách. Có thể kể đến một số lợi ích khi sử dụng quả sim như sau:

    1* Giải nhiệt và thanh lọc cơ thể

   Quả sim tím có khả năng giải nhiệt rất tốt, đặc biệt trong những ngày nắng nóng hoặc khi tham gia các hoạt động thể lực mạnh. Nước từ quả sim tím không chỉ giúp làm mát cơ thể mà còn có tác dụng thanh lọc, giúp cơ thể loại bỏ độc tố. Điều này mang lại cảm giác thoải mái, khỏe khoắn và tươi mới, đặc biệt là trong những ngày hè oi ả.

   2* Tốt cho sức khỏe tim mạch

Quả sim tím giúp cải thiện sức khỏe tim mạch bằng cách làm sạch mạch máu và giảm mảng bám ở thành mạch. Điều này giúp ngăn ngừa xơ vữa động mạch, từ đó giảm nguy cơ mắc các bệnh về tim mạch.

    Hơn nữa, quả sim tím còn hỗ trợ tăng cường cholesterol có lợi cho cơ thể, giúp cải thiện tuần hoàn máu và giảm nguy cơ hình thành các cục máu đông. Việc sử dụng quả sim tím thường xuyên có thể giúp duy trì một trái tim khỏe mạnh và phòng ngừa các vấn đề tim mạch.

    * Cải thiện chức năng tiêu hóa

Quả sim tím có tác dụng kích thích hệ tiêu hóa hoạt động hiệu quả hơn. Nó giúp giảm các triệu chứng khó tiêu, đầy bụng và hỗ trợ cơ thể hấp thụ dinh dưỡng tốt hơn. Rượu sim tím sau quá trình lên men còn có tác dụng tăng cường vị giác, giúp bạn cảm thấy ăn ngon miệng hơn. Vì vậy, quả sim tím rất hữu ích cho những ai có vấn đề về tiêu hóa hoặc cần cải thiện cảm giác thèm ăn.

    3* Hỗ trợ cải thiện sinh lý

   Quả sim tím là một nguồn thực phẩm tuyệt vời giúp cải thiện sức khỏe sinh lý, đặc biệt đối với nam giới. Nó có tác dụng bổ thận, tráng dương, giúp tăng cường sinh lực và hỗ trợ điều trị các vấn đề sinh lý. Việc sử dụng quả sim tím đều đặn giúp nam giới duy trì sức khỏe sinh lý ổn định, bổ sung khí huyết và mang lại sự dẻo dai.

     4* Điều hòa kinh nguyệt

   Quả sim tím cũng rất có lợi cho phụ nữ, nhất là trong việc điều hòa chu kỳ kinh nguyệt. Đối với những người có chu kỳ kinh nguyệt không đều hoặc bị các triệu chứng như kinh nguyệt kéo dài, quả sim tím có tác dụng cải thiện và làm cân bằng chu kỳ. Ngoài ra, quả sim tím còn giúp làm giảm các triệu chứng khó chịu trong thời kỳ kinh nguyệt, hỗ trợ sức khỏe sinh sản cho phụ nữ.

     5* Cầm máu hiệu quả

   Một công dụng nổi bật của quả sim tím là khả năng cầm máu. Trong Đông y, quả sim tím được sử dụng để điều trị các tình trạng xuất huyết, chẳng hạn như chảy máu cam, ho ra máu, đi ngoài ra máu và băng huyết sau sinh. Nhờ tính năng cầm máu này, quả sim tím được coi là một phương thuốc tự nhiên hiệu quả trong việc hỗ trợ điều trị các bệnh lý liên quan đến sự chảy máu trong cơ thể.

   IV. MỘT SỐ CÁCH SỬ DỤNG PHỔ BIẾN

   1. Ăn tươi, uống nước ép

   Để có được ly nước ép sim thơm ngon, khâu chọn nguyên liệu đóng vai trò rất quan trọng. Quả sim rừng thường được thu hoạch vào mùa hè, từ tháng 5 đến tháng 7 âm lịch. Khi đi mua, nên chọn những quả có màu tím sẫm hoặc đen, căng mọng, không bị dập nát hay héo úa. Tránh chọn quả còn xanh vì sẽ có vị chát gắt và độ ngọt thấp. Nên cầm quả sim lên và cảm nhận độ mềm vừa phải, không quá cứng cũng không quá nhũn. Một mẹo nhỏ là hãy ngửi thử mùi hương của sim. Quả sim chín có mùi thơm nhẹ, dễ chịu, không có mùi lạ.

    2. Dùng để chữa bệnh

 Với những tác dụng quý giá trong y học cổ truyền, quả sim tím không chỉ là một loại quả thơm ngon mà còn được sử dụng để chữa bệnh và cải thiện sức khỏe.

• Bổ máu, cải thiện chứng hoa mắt, chóng mặt: Quả sim tím giúp bổ máu, giảm hoa mắt và chóng mặt, đặc biệt tốt cho người suy nhược. Dùng 15g sim tím khô và 15g long nhãn, nấu với nước. Thêm 20g đường phèn, khuấy đều và uống hằng ngày. Bài thuốc này giúp cải thiện tuần hoàn máu, ổn định sức khỏe và giảm mệt mỏi.
• Cải thiện sức khỏe sinh lý ở nam giới: Kết hợp sim tím, rượu trắng, đường phèn, trứng gà và nước lọc, đun đến khi còn khoảng 300ml. Uống trước khi đi ngủ để đạt hiệu quả tốt nhất. Phương pháp này cải thiện chức năng sinh lý và sức khỏe sinh lý cho nam giới.
• Phục hồi sức khỏe: Quả sim tím giúp phục hồi sức khỏe sau ốm hoặc khi cơ thể suy yếu. Đun một nắm sim tím với nước lọc, chia thành ba lần uống trong ngày. Phương pháp này cung cấp năng lượng và tăng cường sức dẻo dai tự nhiên.

   3. Dùng quả sim tím ngâm rượu

   Ngâm rượu quả sim tím là một phương pháp phổ biến và dễ dàng để tận dụng các lợi ích của loại quả này. Quá trình ngâm rượu giúp chiết xuất các dưỡng chất có trong quả sim, tạo ra một loại rượu không chỉ thơm ngon mà còn rất tốt cho sức khỏe.

   Ngày nay, rượu sim không còn là thức uống tự phát mà đã trở thành một loại đặc sản nổi tiếng, mang thương hiệu đặc trưng của nhiều địa phương như Phú Quốc (Kiên Giang), Quảng Ninh hay các tỉnh trung du, núi rừng miền Trung, được du khách ưa chuộng.

• Nguyên liệu: Chuẩn bị 1kg quả sim tím khô (hoặc 2kg quả sim tươi) và 2 lít rượu nếp có nồng độ trên 35 độ C.
• Cách thực hiện: Đối với quả sim khô, bạn cho chúng vào bình và đổ ngập rượu vào. Đậy nắp kín và để nơi thoáng mát. Nếu sử dụng sim tươi, bạn nên phơi qua 1 – 2 nắng để quả hơi quắt lại rồi mới ngâm. Quá trình ngâm rượu sim tím thường kéo dài khoảng một tháng, khi đó rượu sẽ có màu tím sẫm đặc trưng và vị hơi chua, ngọt, với chút đắng nhẹ nơi đầu lưỡi.
• Tác dụng: Rượu sim tím có tác dụng rất tốt trong việc cải thiện chức năng sinh lý và hỗ trợ hệ tiêu hóa. Đặc biệt, nam giới yếu sinh lý hoặc những người có thể trạng yếu muốn cải thiện sức khỏe có thể sử dụng rượu sim tím để hỗ trợ điều trị. Ngoài ra, việc uống rượu sim tím còn giúp giải độc, tăng cường sức khỏe tổng thể.

   V. Những điều lưu ý 

   * Chỉ ăn quả chín, không ăn khi đói do quả sim chứa nhiều chất tanin, nếu ăn quá nhiều vào lúc đói có thể gây ra cảm giác chát miệng, cồn cào ruột hoặc khó chịu cho hệ tiêu hóa ở một số người nhạy cảm.

   * Mặc dù quả sim tím có nhiều lợi ích cho sức khỏe nhưng không phải ai cũng phù hợp với các bài thuốc từ loại quả này. Khi sử dụng quả sim tím để chữa bệnh, người dùng cần lưu ý một số điều quan trọng để đảm bảo hiệu quả và an toàn như sau:

• Nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi áp dụng bất kỳ bài thuốc nào từ quả sim tím vì không phải ai cũng phù hợp với dược liệu tự nhiên này.
• Trong quá trình sử dụng, nếu gặp bất kỳ triệu chứng bất thường nào, cần ngừng ngay và liên hệ với bác sĩ để được tư vấn.

  VI. Tham khảo

[VIDEO 1] Dược thiện từ nước ép quả sim

[VIDEO 2] Sim rừng mọc hoang nhưng lại mang về tiền triệu mỗi mùa

[1] Sim (thực vật)

https://vi.wikipedia.org/wiki/Sim_(th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt)

[2] Quả sim tím có lợi gì cho sức khỏe?

https://fptshop.com.vn/tin-tuc/dien-may/qua-sim-tim-164951

[3] Công dụng ít biết của quả sim

https://vietnamnet.vn/cong-dung-it-biet-cua-loai-qua-dai-gan-lien-tuoi-tho-7x-8x-2535649.html

[4] Quả sim rừng: Tác dụng dược lý vượt trội và hướng dẫn sử dụng an toàn

https://hellobacsi.com/an-uong-lanh-manh/thong-tin-dinh-duong/qua-sim-rung/

[5] Quả sim tím bổ thận tráng dương, ngâm rượu cực ngon

https://caythuoc.org/product/qua-sim

   TS.BS Trần Bá Thoai

Ủy viên BCH Hội NỘI TIẾT VIỆT NAM

The post QUẢ SIM RỪNG: MÓN ĂN, VỊ THUỐC appeared first on CÔNG TY TNHH MTV TƯ VẤN SỨC KHỎE – BÁC SĨ GIA ĐÌNH PHÚ LỄ NGHĨA.

   Âm vật là cơ quan đóng vai trò quan trọng trong cảm nhận khoái cảm tình dục ở phụ nữ. Tuy nhiên, trong nhiều thế kỷ, bộ phận này gần như bị bỏ qua trong các nghiên cứu giải phẫu. Một phần nguyên nhân đến từ những rào cản văn hóa và định kiến xã hội, khiến việc nghiên cứu gặp nhiều hạn chế.

   Mới đây, các nhà khoa học đã chụp tia X độ phân giải cao lần đầu tiên lập bản đồ tất cả các dây thần kinh của âm vật, một bước tiến đáng chú ý trong lĩnh vực y sinh dục học.

      HỆ THẦN KINH ÂM VẬT QUA HÌNH ẢNH 3 CHIỀU

   Trong những năm gần đây, các nghiên cứu sử dụng chụp cộng hưởng từ đã bắt đầu mô tả cấu trúc tổng thể của âm vật. Tuy vậy, việc quan sát chi tiết các dây thần kinh vẫn là thách thức lớn do kích thước rất nhỏ và vị trí phức tạp của cơ quan này trong vùng chậu.

   Nghiên cứu mới đã vượt qua rào cản đó nhờ sử dụng nguồn tia X đặc biệt từ máy gia tốc đồng bộ. Công nghệ này cho phép tạo ra hình ảnh 3 chiều với độ phân giải ở mức micromet, giúp quan sát rõ các cấu trúc thần kinh cực nhỏ.

   Nhóm nghiên cứu do tiến sĩ Ju Young Lee tại Trung tâm Y tế Đại học Amsterdam dẫn đầu đã sử dụng 2 mẫu xương chậu hiến tặng sau khi qua đời để tiến hành phân tích. 

   Kết quả cho thấy dây thần kinh lưng của âm vật đóng vai trò trung tâm trong việc truyền tín hiệu cảm giác. Trái với nhận định trước đây rằng dây thần kinh này thu hẹp dần khi tiến về phía đầu âm vật, hình ảnh mới cho thấy nó phân nhánh rõ ràng và lan rộng vào nhiều khu vực khác nhau.   Các nhánh thần kinh không chỉ tập trung ở đầu âm vật mà còn lan tới vùng gò mu và bao âm vật.

     HỖ TRỢ ĐIỀU TRỊ BỆNH NHÂN BỊ CẮT ÂM VẬT

   Phát hiện mới được đánh giá có thể mang lại lợi ích thiết thực trong y học, đặc biệt là trong lĩnh vực phẫu thuật. Việc hiểu rõ hơn về hệ thần kinh giúp bác sĩ có thể hạn chế tối đa nguy cơ làm tổn thương dây thần kinh trong các can thiệp vùng chậu.

   Điều này đặc biệt quan trọng đối với các ca phẫu thuật tái tạo âm vật cho bệnh nhân từng trải qua cắt bỏ bộ phận sinh dục nữ. Theo Tổ chức Y tế Thế giới, các thủ thuật này có thể gây ra nhiều biến chứng nghiêm trọng và được xem là vi phạm quyền con người.

   Ngoài ra, bản đồ thần kinh chi tiết cũng có thể hỗ trợ các bác sĩ trong nhiều loại phẫu thuật khác liên quan đến vùng âm hộ, giúp bảo tồn chức năng cảm giác và cải thiện chất lượng sống cho người bệnh.

   Tiến sĩ Blair Peters, chuyên gia phẫu thuật tại Đại học Khoa học và Sức khỏe Oregon, cho biết việc tránh tổn thương thần kinh là yếu tố then chốt nhưng vẫn còn nhiều hạn chế trong đào tạo và thực hành. 

    Theo ông, hiện nay sự kết nối giữa chuyên ngành phẫu thuật và điều trị thần kinh ngoại biên vẫn chưa thực sự chặt chẽ.

   Ông cũng nhận định rằng kết quả của nghiên cứu mới phù hợp với những quan sát lâm sàng trước đó, đồng thời bổ sung dữ liệu định lượng còn thiếu trong y văn.

     KHỞI ĐẦU CHO CÁC NGHIÊN CỨU MỚI

   Trong nhiều năm, hệ thần kinh vùng sinh dục được xem như một khu vực chưa được khám phá đầy đủ trong y học. Trong khi các bộ phận khác của cơ thể đã có nhiều phương pháp điều trị thần kinh tiên tiến, thì khu vực này vẫn còn thiếu thông tin và hướng tiếp cận hiệu quả.

   Theo các chuyên gia, sự phát triển của các phẫu thuật liên quan đến chuyển đổi giới tính cũng góp phần thúc đẩy hiểu biết về cấu trúc thần kinh sinh dục. Tuy nhiên, vẫn cần thêm nhiều nghiên cứu để hoàn thiện bức tranh tổng thể.

   Nghiên cứu lần này mới chỉ dựa trên số lượng mẫu hạn chế và chủ yếu từ những người đã mãn kinh. Nhóm tác giả cho biết họ kỳ vọng sẽ mở rộng nghiên cứu trong tương lai với nhiều độ tuổi và đối tượng khác nhau để có cái nhìn toàn diện hơn.

   Tiến sĩ Ju Young Lee cho rằng, công trình này mới chỉ là bước khởi đầu, và bà kỳ vọng những dữ liệu thu được sẽ mở ra hướng nghiên cứu mới và góp phần xây dựng nền tảng khoa học đầy đủ hơn về cơ quan này.

    Sự tiến bộ trong công nghệ hình ảnh và nghiên cứu giải phẫu đang giúp y học từng bước tiếp cận những khu vực trước đây ít được chú ý. Những hiểu biết mới không chỉ có giá trị về mặt khoa học mà còn mang ý nghĩa thiết thực trong chăm sóc sức khỏe và nâng cao chất lượng sống.

ivescience.com/health/anatomy/scientists-mapped-all-the-nerves-of-the-clitoris-for-the-first-time

The post BẢN ĐỒ MẠNG LƯỚI DÂY THẦN KINH ÂM VẬT appeared first on CÔNG TY TNHH MTV TƯ VẤN SỨC KHỎE – BÁC SĨ GIA ĐÌNH PHÚ LỄ NGHĨA.

   Cụm từ “y học bào thai” khiến nhiều người liên tưởng đây là một lĩnh vực rất mới và chuyên sâu. Thực chất, đây là một nhánh trong sản khoa, tập trung nghiên cứu và chăm sóc thai nhi ngay từ khi còn trong bụng mẹ.

     Điểm đặc biệt là y học bào thai xem thai nhi như một bệnh nhân độc lập, có thể được chẩn đoán, theo dõi và thậm chí điều trị trước khi chào đời.

    II. Y HỌC BÀO THAI LÀ GÌ ?

   Y học bào thai, fetal medicine hoặc maternal-fetal medicine, nhấn mạnh vào việc chẩn đoán và điều trị trực tiếp cho thai nhi, mở rộng hơn bao gồm cả sự chăm sóc toàn diện cho mẹ và bé trong suốt thai kỳ.

   Hiện nay, ở nhiều quốc gia, đây đã trở thành một chuyên ngành độc lập, đào tạo bác sĩ chuyên sâu để xử lý các thai kỳ phức tạp và nguy cơ cao.

   III. NGUỒN GỐC HÌNH THÀNH Y HỌC BÀO THAI

   Y học bào thai bắt đầu hình thành rõ rệt từ nửa sau thế kỷ 20. Những năm 1960–1970, cùng với sự phát triển của siêu âm sản khoa và các xét nghiệm di truyền, bác sĩ đã có thể quan sát sự phát triển của thai nhi chi tiết hơn bao giờ hết.

    Đây cũng là giai đoạn các ca truyền máu bào thai trong tử cung lần đầu tiên được thực hiện thành công, mở ra cánh cửa mới cho việc điều trị ngay từ giai đoạn trước sinh.

    Từ đó, chuyên ngành này phát triển nhanh chóng tại các trung tâm y khoa hàng đầu ở châu Âu và Mỹ, sau đó lan rộng ra nhiều quốc gia khác.

     IV. NỘI DUNG CỦA Y HỌC BÀO THAI 

   Y học bào thai bao gồm một chuỗi kỹ thuật từ chẩn đoán đến điều trị.

    1. Chẩn đoán

   1.1 Siêu âm hình thái học và siêu âm 3D/4D

      Giúp phát hiện sớm các bất thường hình thể của thai nhi 

    1.2 Các xét nghiệm sàng lọc trước sinh

   Như Double test, Triple test hay xét nghiệm NIPT cho phép đánh giá nguy cơ rối loạn nhiễm sắc thể. Khi cần thiết, bác sĩ có thể thực hiện chọc ối, sinh thiết gai nhau để phân tích di truyền, hoặc dùng MRI thai nhi để khảo sát các cơ quan phức tạp như não và tim.

     2. Điều trị

   Y học bào thai mở ra những kỹ thuật can thiệp ngay trong tử cung. Có thể kể đến truyền máu bào thai trong trường hợp thiếu máu nặng, phẫu thuật sửa dị tật ống thần kinh (spina bifida), hoặc đặt ống dẫn lưu (shunt) để xử lý các tích tụ dịch nguy hiểm. Những can thiệp này, dù còn nhiều thách thức, đã cứu sống và cải thiện chất lượng cuộc sống cho hàng nghìn em bé trên thế giới.

      V. Y HỌC BÀO THAI DÀNH CHO AI ?

   Y học bào thai không chỉ dành riêng cho những thai kỳ nguy cơ cao, mà thực chất có thể cần thiết cho tất cả phụ nữ mang thai. Với thai kỳ bình thường, việc thăm khám định kỳ bằng siêu âm và sàng lọc trước sinh giúp phát hiện sớm những bất thường tiềm ẩn mà mắt thường khó nhận biết.

     Tuy vậy, nhóm đối tượng đặc biệt cần tiếp cận y học bào thai là những thai phụ có nguy cơ cao, chẳng hạn:

• Gia đình có tiền sử bệnh di truyền hoặc dị tật bẩm sinh.
• Thai phụ từng sinh con mắc dị tật hoặc gặp biến chứng nặng.
• Thai kỳ phát hiện bất thường qua siêu âm hoặc xét nghiệm sàng lọc.
• Mẹ bầu có bệnh nền nghiêm trọng như tiểu đường, tim mạch, cao huyết áp.

    Ở những trường hợp này, y học bào thai đóng vai trò như “lá chắn” quan trọng, giúp bác sĩ theo dõi sát sao, đưa ra chẩn đoán chính xác và có thể can thiệp kịp thời để bảo vệ sức khỏe của cả mẹ và bé.

     VI. VÌ SAO CẦN ĐẦU TƯ PHÁT TRIỂN ?

   Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), khoảng 6% trẻ sơ sinh trên toàn cầu mắc dị tật bẩm sinh mỗi năm. Con số này đồng nghĩa với hàng triệu gia đình phải đối diện với nỗi đau mất mát hoặc gánh nặng chăm sóc suốt đời.

    Đầu tư vào y học bào thai mang lại lợi ích kép. Một mặt, nó giúp phát hiện sớm và can thiệp kịp thời, tăng cơ hội sống khỏe mạnh cho trẻ. Mặt khác, nó giảm đáng kể chi phí y tế và gánh nặng xã hội về lâu dài. Quan trọng hơn cả, đây là lĩnh vực tạo nền tảng cho những bước tiến xa hơn như y học chính xác, nghiên cứu gen và công nghệ tái tạo.

   VII. SỰ PHÁT TRIỂN Y HỌC BÀO THAI

    1. Trên thế giới

    Trên thế giới, y học bào thai đã đạt được nhiều thành tựu ấn tượng. Tại Mỹ, thử nghiệm MOMS đã chứng minh rằng phẫu thuật trước sinh với dị tật tủy sống giúp cải thiện khả năng vận động và giảm nguy cơ biến chứng cho trẻ.

   Ở Anh, các bác sĩ đã thành công trong việc truyền máu bào thai, cứu sống nhiều trường hợp thiếu máu do bất đồng nhóm máu với mẹ. Nhật Bản và Hàn Quốc lại nổi bật với công nghệ siêu âm độ phân giải cao và xét nghiệm di truyền thế hệ mới.

   Trong những năm gần đây, nghiên cứu cũng mở rộng sang các lĩnh vực tiên tiến hơn. Một số nhóm khoa học đã thử nghiệm ứng dụng trí tuệ nhân tạo để phân loại sức khỏe thai với độ chính xác gần như tuyệt đối. Có nhóm khác lại phát triển organoids từ dịch ối – những “mô hình thu nhỏ” của cơ quan thai nhi – nhằm nghiên cứu bệnh bẩm sinh ngay trong phòng thí nghiệm.

    2. Ở Việt Nam

   Tại Việt Nam, y học bào thai đã ghi dấu bằng nhiều kỹ thuật tiên tiến như siêu âm hình thái, sàng lọc gen, truyền máu bào thai hay đặt shunt.

    Đặc biệt, tháng 5/2025, ê-kíp bác sĩ Bệnh viện Từ Dũ và Nhi đồng 1 TP.HCM đã thực hiện thành công ca can thiệp tim bào thai phức tạp cho một sản phụ người Singapore mang thai 22 tuần tuổi. Đây được xem là một trong những ca khó nhất từng tiến hành tại Việt Nam, khi thai nhi chỉ nặng khoảng 600 gram và mắc dị tật tim bẩm sinh nghiêm trọng.

   Ca mổ thành công không chỉ giữ lại sự sống cho em bé mà còn đánh dấu bước tiến quan trọng, khẳng định năng lực y học bào thai của Việt Nam đã tiệm cận chuẩn quốc tế và được khu vực tin tưởng.

VIII. THAM KHẢO

[VIDEO 1] Y học bào thai là gì? Vai trò, Kỹ thuật điều trị nổi bật

[VIDEO 2] TIẾN BỘ TRONG Y HỌC BÀO THAI

[1] Y học bào thai là gì? Vì sao nó có thể thay đổi tương lai trẻ em?

https://doctor247.vn/y-hoc-bao-thai-la-gi-vi-sao-no-co-the-thay-doi-tuong-lai-tre-em-17225.html

[2] Y học bào thai được xác định là chuyên ngành mũi nhọn của y tế Việt Nam

https://baochinhphu.vn/y-hoc-bao-thai-duoc-xac-dinh-la-chuyen-nganh-mui-nhon-cua-y-te-viet-nam-102260529114701504.htm

[3] TS.BS. Nguyễn Thị Sim: Nữ bác sĩ tiên phong cho Y học bào thai Việt Nam

https://suckhoedoisong.vn/tsbs-nguyen-thi-sim-nu-bac-si-tien-phong-cho-y-hoc-bao-thai-viet-nam-16925022517514007.htm

[4] Chủ đề Y học bào thai

https://www.vinmec.com/vie/chu-de/y-hoc-bao-thai/page_2

[5] Y học bào thai – Cứu sống nhiều thai nhi ngay từ trong tử cung

https://baochinhphu.vn/y-hoc-bao-thai-cuu-song-nhieu-thai-nhi-ngay-tu-trong-tu-cung-102250524155613927.htm

        TS.BS Trần Bá Thoại 

Ủy viên BCH Hội NỘI TIẾT VIỆT NAM

The post Y HỌC BÀO THAI (Fetal medicine) appeared first on CÔNG TY TNHH MTV TƯ VẤN SỨC KHỎE – BÁC SĨ GIA ĐÌNH PHÚ LỄ NGHĨA.

    Năm 2014, tại Đại hội đồng Liên hợp quốc lần thứ 69, Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi đã đề xuất ý tưởng lấy ngày 21/6 hàng năm  làm Ngày Quốc tế Yoga. Ngày Quốc tế Yoga được tổ chức lần đầu tiên vào năm 2015 

  Sáng 14/6, tại Công viên Yên Sở (Hà Nội), Liên đoàn Yoga thành phố Hà Nội phối hợp cùng Đại sứ quán Ấn Độ tại Việt Nam tổ chức chương trình chào mừng Ngày Quốc tế Yoga 2026 với chủ đề “Yoga sống khỏe theo năm tháng” và “Yoga kỷ nguyên mới”  

      II. SƠ LƯỢC VỀ YOGA

   Yoga là một hệ thống khoa học về những tập luyện thể chất và tinh thần bắt nguồn từ Ấn Độ hơn 5.000 năm trước.

   Tên “Yoga” bắt nguồn từ tiếng Sanskrit (một ngôn ngữ cổ ở Đông Ấn), có nghĩa là hợp nhất lại tinh thần, thể chất và linh hồn. Do vậy, yoga là một hệ thống của nhiều kỹ thuật giúp thân thể và trí não khỏe mạnh. Các tư thế yoga tạo sức ép từ nhiều phía khác nhau trên các phần của cơ thể con người giống như một loại xoa bóp nhẹ. Khi việc điều tiết hormone trở nên quân bình, nó góp phần cân bằng tinh thần của chúng ta, giúp kiểm soát tốt hơn cơn giận hờn, ghen tị, thèm muốn và sợ hãi.

  Vì thế, Yoga không chỉ là hoạt động thể chất mà còn mang ý nghĩa tinh thần và tâm linh, bao gồm sự giác ngộ, thiền định, kiểm soát hơi thở và chánh niệm. Thực hiện các tư thế trong yoga mang lại nhiều lợi ích đối với sức khỏe tổng thể và hỗ trợ chữa bệnh.

     III. NHỮNG LỢI ÍCH SỨC KHỎE

   1. Giúp cơ thể dẻo dai, linh hoạt

   Yoga tăng cường sức khỏe thể chất tổng thể của bạn. Các tư thế yoga giúp bôi trơn các cơ và khớp, cơ thể trở nên dẻo dai linh hoạt và năng động hơn.

   Những người tập yoga thường cải thiện sức khỏe đáng kể, cơ thể dẻo dai và rất linh hoạt. Yoga giúp bạn giảm cân, cơ thể thon gọn nên thường người tập yoga có vóc dáng cân đối và hoạt bát.

      2. Giảm cân, giảm mỡ thừa

    Cũng giống như các bài tập thể dục nói chung, yoga kết hợp với chế độ ăn uống lành mạnh giúp bạn duy trì vóc dáng thon gọn, khỏe đẹp.

Yoga góp phần đốt cháy calo và đốt cháy mỡ thừa ở vùng bụng, cho bạn vòng eo thon, đôi chân thon thả và cơ thể săn chắc. Những người tập yoga thường có vóc dáng khá đẹp. Yoga cũng là bộ môn yêu thích của các hoa hậu, người mẫu và người đẹp trên thế giới.

        Nhờ tăng cường lưu thông máu, yoga cũng giúp làn da tươi sáng, hồng hào và rạng rỡ hơn.

  3. Cải thiện chức năng hô hấp 

      4. Tăng cường sức khỏe hô hấp, tim mạch

    Yoga giúp tim bóp điều hòa, máu lưu thông tốt hơn, giảm nguy cơ các bệnh tim mach…

       5. Giúp xương khớp chắc khỏe

       Theo thời gian, các xương và khớp của bạn trở nên yếu đi. Các động tác Yoga rèn luyện xương khớp, tăng cường độ dẻo dai của cơ thể, bôi trơn các khớp, làm cho xương khớp của bạn khỏe manh hơn

     6. Tăng cường miễn dịch

    Yoga giúp tăng cường hệ miễn dịch, giúp tăng cường đề kháng cơ thể, kiểm soát nhiễm trùng hơi thở tốt hơn và góp phần 

   Yoga giúp bạn kiểm soát hơi thở tốt hơn và góp phần cải thiện sức khỏe tinh thần. Theo nhiều nghiên cứu, yoga giúp giải tỏa stress, phấn chấn và vui vẻ hơn.

   Đặc biệt, một số tư thế yoga xua tan mọi lo âu, căng thẳng, nhờ đó mà hệ miễn dịch bạn cũng được cải thiện, chống lại bệnh tật.

     8. Giúp tĩnh tâm. giảm lo âu, stress, ngủ ngon hơn

   Yoga tập trung vào hơi thở, thiền định trong yoga được coi là liệu pháp tinh thần để đưa tâm trí của bạn đạt tới trạng thái cực lạc, an yên. Nhờ đó, giúp quên hết mọi ưu tư phiền muộn trong cuộc sống, vui tươi và yêu đời hơn.  Người tập yoga thường có suy nghĩ rất tích cực và lạc quan.

The post YOGA VÀ SỨC KHỎE appeared first on CÔNG TY TNHH MTV TƯ VẤN SỨC KHỎE – BÁC SĨ GIA ĐÌNH PHÚ LỄ NGHĨA.

   Cắm ghép Implant là phương pháp phục hình răng hiện đại, trong đó trụ titanium được đặt vào xương hàm để thay thế chân răng đã mất, giúp giữ vững mão răng phía trên.

   Đây là giải pháp thay thế tối ưu về cả thẩm mỹ lẫn chức năng nhai.

   II. TỔNG QUAN VỀ CẤY GHÉP IMPLANT  

   1. Cắm ghép implant là gì ?

    Implant là phương pháp cấy ghép chân răng nhân tạo bằng titan vào trong xương và làm chụp lên trên chân răng nhân tạo đó để thay thế răng đã mất.

   Phương pháp này cho phép thay thế một hoặc nhiều răng đã mất mà không làm ảnh hưởng đến các răng bên cạnh. Nhờ đó bệnh nhân sẽ có răng giả cố định và tiện dụng.

    Chỉ một chiếc răng bị mất cũng có thể ảnh hưởng không tốt tới cả hàm răng. Nếu không được thay thế, đây sẽ là bước đầu tiên dẫn tới một chuỗi những bất ổn như tụt lợi hay mất răng liên tiếp.

   2. Trồng răng khi nào?

   Chân răng implant có thể được cấy ngay sau khi nhổ răng hoặc sau khi xương và lợi tại vị trí răng bị nhổ hồi phục.

   Thủ thuật này thường đơn giản, ít gây đau và thường được thực hiện dưới gây tê tại chỗ giống như điều trị răng sâu.

    Phần răng giả cố định sẽ được làm sau thời gian chờ xương tích hợp quanh chân răng trồng từ 2 đến 6 tháng. Trong một số trường hợp, nha sĩ có thể gắn răng tạm ngay sau khi cấy implant.

    3. Chỉ định và chống chỉ định

    Để cấy được implant, thể tích và chất lượng xương cần phải đủ. Các thông số này thường được đánh giá qua phim chụp cắt lớp. Tuy vậy, thể tích xương cũng có thể được cải thiện nhờ ghép xương. Các răng và lợi quanh vị trí cần cấy ghép implant cũng cần phải ở trong tình trạng khỏe mạnh.

    Một số câu hỏi về y tế sẽ giúp sàng lọc những trường hợp chống chỉ định trồng răng như bệnh nhân đang xạ trị ở vùng mặt, bệnh nhân có nguy cơ cao về nhiễm trùng màng trong tim (nhiễm trùng van tim do vi khuẩn từ miệng).

    Những trường hợp chống chỉ định tương đối thường là : vệ sinh răng miệng kém, hút thuốc lá, bệnh đái tháo đường không được kiểm soát, đang dùng thuốc chống đông…

   Phẫu thuật cấy ghép implant vào xương nghe có vẻ phức tạp. Tuy vậy, đây lại là một phẫu thuật không tốn nhiều thời gian và trong phần lớn các trường hợp, quá trình hồi phục sau phẫu thuật rất thuận lợi.

   III. KỸ THUẬT CẤY GHÉP IMPLANT

    Việc cấy implant đòi hỏi phải được thực hiện trong phòng vô trùng – một phòng phẫu thuật chỉ dành riêng cho cấy ghép implant.

   1. Kế hoạch điều trị

   Mục đích tiên quyết của trồng implant là để tạo bệ đỡ cho răng giả phía trên nhằm tái lập lại thẩm mỹ và chức năng nhai. Do vậy, chính những dự kiến cho phuc hình răng giả trong tương lai sẽ định hướng cho vi trí trồng implant.

   Với những ca đơn giản như trồng 1-2 răng thì kế hoạch điều trị khá dễ dàng. Tuy nhiên, với những trường hợp mất răng phức tạp, nha sĩ cần phải phân tích sâu, lên mẫu nhiều lần hoặc làm máng định vị nhằm dự kiến trước vị trí răng giả tương lai trên miệng hoặc trên mẫu.

   Trong một số trường hợp, nha sĩ có thể sử dụng phần mềm chuyên dụng để lập kế hoạch điều trị.

   Bên cạnh đó, nha sĩ sẽ khám lâm sàng nhằm đánh giá tình trạng vị trí cần trồng răng cũng như tìm và điều trị đồng thời các vấn đề viêm lợi hay sâu răng liên quan tới khoảng mất răng.

   2. Kế hoạch phẫu thuật

   Nếu bệnh nhân đồng ý với kế hoạch điều trị, nha sĩ sẽ cân nhắc các hướng phẫu thuật phù hợp.

   Thể tích xương sẽ được nha sĩ phân tích nhằm xác định liệu có cần thiết phải ghép xương hay không. Các phẫu thuật tiền implant ngày càng tân tiến giúp tái tạo lại thể tích xương trước khi trồng implant như:

   * Phẫu thuật mở rộng mào xương hoặc ghép xương khối nhằm làm tăng độ dày, thể tích và chỉnh sửa đường viền của mào xương đã bị tiêu.

   * Phẫu thuật ghép xoang làm tăng độ cao của xương giúp trồng răng được thuận lợi.

   Chiều dài và đường kính của chân răng implant sẽ được quyết định trong giai đoạn này.

    Kế hoạch phục hình phù hợp cùng việc chuẩn bị kỹ càng cho cuộc can thiệp phẫu là những yếu tố đảm bảo giúp đạt được kết quả tốt về thẩm mỹ và chức năng.

    3. Cấy ghép implant

   Phẫu thuật được thực hiện dưới gây tê tại chỗ. Nha sĩ rạch và tách lợi để tiếp cận tới vị trí xương sẽ trồng implant. Sau đó, bằng các mũi khoan có đường kính từ nhỏ tới lớn, nha sĩ tạo lỗ trong xương và cấy ghép implant vào đó.

    Bước cuối cùng, nha sĩ vặn vít phủ implant và khâu đóng lợi.

   4. Khâu đóng vị trí phẫu thuật

   Sau khi implant đã được cấy vào trong xương, vùng phẫu thuật cần phải được khâu đóng cẩn thận để đảm bảo các điều kiện tốt nhất giúp xương có thể tích hợp hoàn toàn quanh implant.

    Có hai cách khâu:

    Cách 1: Implant được vùi hoàn toàn dưới lợi

   Lợi được khâu kín lại như ban đầu. Với cách này, implant được bảo vệ hoàn toàn bên dưới lợi. Sau 2 đến 6 tháng, đầu implant ở dưới lợi sẽ được bộc lộ để làm phục hình răng giả.

    Cách 2: Không vùi hoàn toàn implant dưới lợi

    Lợi được khâu lại nhưng để hở đầu implant trên mặt lợi. Lợi sẽ liền xung quanh implant. Kỹ thuật này giúp bỏ qua được bước can thiệp bộc lộ đầu implant, tuy nhiên implant lại không được bảo vệ tốt trong quá trình xương tích hợp. Chỉ trong những trường hợp thuận lợi nha sỹ mới lựa chọn cách này. 

    5. Thời hạn chờ làm răng giả trên implant

   Thông thường sau thời gian chờ tầm từ 2 đến 6 tháng để xương tích hợp tốt quanh implant, nha sĩ sẽ tiến hành làm răng giả trên implant.

   Thời gian chờ ngày càng được rút ngắn nhờ vào sự phát triển của kỹ thuật cấy ghép implant. Trong một vài trường hợp, nha sĩ có thể làm răng tạm trên implant ngay sau khi trồng. Điều này cho phép đảm bảo tính thẩm mỹ cho bệnh nhân, nhất là trong các trường hợp trồng răng cửa.

   Để làm chụp vĩnh viễn trên implant, nha sĩ sẽ phải lấy mẫu, thử chụp trên miệng và cuối cùng là bắt vít hoặc gắn chụp lên chân implant.

   6. Biến chứng của cấy ghép implant

    * Nhiễm trùng: giống răng thật, xương và lợi quanh răng implant cũng có thể bị tiêu đi. Hiện tượng nhiễm trùng quanh implant này thường do vệ sinh không tốt.

    * Biến chứng cơ học: implant hoặc vít nối giữa chụp với implant có thể bị gẫy vỡ. Biến chứng này thường ít xảy ra.

     IV. BẢO TRÌ IMPLANT

   Nhiều người hư, mất implant không phải vì bác sĩ cấy ghép sai kỹ thuật, mà vì quên bảo trì đúng mực. Phân tích các trường hợp implant ổn định suốt 15-20 năm, các nhà nghiên cứu nhận thấy những người này duy trì được ba thói quen bảo trì implant đơn giản

     1. Vệ sinh răng miệng thật kỹ

   Đặc biệt phần tiếp giáp giữa lợi và implant bằng bàn chải thường và các dụng cụ chăm sóc kẽ răng (chỉ nha khoa hoặc bàn chải kẽ) kết hợp với làm sạch răng một hoặc nhiều lần một năm tại phòng khám nha theo chỉ định của bác sỹ.

     2. Phòng ngừa biến chứng cơ học

  Bằng cách kiểm tra khớp cắn thường xuyên, nha sỹ sẽ mài nhẹ chụp trên implant hoặc các răng liên quan trong trường hợp cần thiết.

     3. Loại bỏ những “kẻ phá hoại thầm lặng”

    Có những yếu tố âm thầm làm giảm tuổi thọ của implant  thầm lặng nhiều người không để ý, trong đó thuốc lá là yếu tố nguy hiểm nhất. Bên cạnh đó còn có các yếu tố như đái tháo đường kiểm soát kém, tiền sử viêm nha chu, nghiến răng, bỏ tái khám trong thời gian dài. Mỗi yếu tố riêng lẻ có thể chưa gây hậu quả ngay lập tức, nhưng khi cộng dồn theo thời gian, chúng trở thành nguyên nhân khiến implant thất bại.

 V. THAM KHẢO

[Video 1] Chi Tiết Quá Trình Lắp Răng Implant

[Video 2] Trồng Răng Implant: Lợi Hay Hại? Đừng Trồng Răng Implant Trước Khi Biết Điều Này!

[Video 3] CẬN CẢNH CẤY IMPLANT VÀ HƯỚNG DẪN CHĂM SÓC TẠI NHÀ SAU TRỒNG RĂNG NHÂN TẠO

[1] Cắm ghép Implant là gì? Khi nào có thể trồng răng?

Cắm ghép Implant là gì? Khi nào có thể trồng răng?

[2] Phương pháp cấy ghép (implant) nha khoa

https://benhvien108.vn/phuong-phap-cay-ghep-implant-nha-khoa-tuc-thi-cho-rang-ham.htm

[3] Làm thế nào để răng implant bền vững lâu dài?

https://tuoitre.vn/lam-the-nao-de-rang-implant-ben-vung-lau-dai-100260621144451681.htm

[4] Nên trồng răng bằng cầu răng hay cấy ghép implant

https://www.vinmec.com/vie/bai-viet/nen-trong-rang-bang-cau-rang-hay-cay-ghep-implant-vi

[5] Phương pháp cấy ghép (implant) nha khoa

https://bvranghammat.com/tin-tuc-thong-bao/trong-rang-implant-la-gi-chi-phi-lam-rang-implant-bao-nhieu/

       TS.BS Trần Bá Thoại

Ủy viên BCH Hội NỘI TIẾT VIỆT NAM

The post CẤY GHÉP IMPLANT RĂNG: NHỮNG ĐIỀU CẦN BIẾT appeared first on CÔNG TY TNHH MTV TƯ VẤN SỨC KHỎE – BÁC SĨ GIA ĐÌNH PHÚ LỄ NGHĨA.

    Mùa hè đi bơi là một thú vui, có sức cuốn hút mọi người, đặc biệt với trẻ con và thanh thiếu niên. Bơi lặn cũng là môn thể thao tăng cường sức khỏe rất hiệu quả cho con người.

   Các nhà khoa học thể dục cho rằng, bơi lội là một “thủy liệu pháp” (dùng nước chữa bệnh) và tập thể dục nhịp điệu trong nước giúp cải thiện nhiều chức năn sinh học trong cơ thể. Nhà sinh lý học vĩ đại Pavlov (Nga) đã theo dõi quá trình hưng phấn của thần kinh trong khi tắm và bơi, thấy nó có tác dụng kích thích vỏ bán cầu đại não và vì thế thúc đẩy tính tích cực, tinh thần sảng khoái và gợi cảm của các giác quan.

      II. NHỮNG LỢI ÍCH CỦA BƠI LỘI

     1. Giúp cơ thể săn chắc, mạnh mẽ 

Bơi lội là bí quyết giúp mọi chàng trai, cô gái duy trì cơ thể săn chắc, đầy đặn, dẻo dai. Khi bơi, hầu hết các nhóm cơ đều sẽ hoạt động nhiều hơn, lượng mỡ thừa trong cơ thể được đốt cháy. Nhờ vậy, cơ thể sẽ trở nên săn chắc, khỏe khoắn hơn nhiều.

    2. Hỗ trợ cơ thể phát triển toàn diện

Khi bơi, cơ thể chúng ta buộc phải vận động toàn thân, giúp thúc đẩy tuần hoàn máu, tiêu hóa lượng mỡ thừa và thúc đẩy sự phát triển của cơ bắp, chân tay… Ngoài ra, khi bơi, cơ thể luôn vươn về phía trước rất tốt cho nhu cầu muốn tăng trưởng nhanh về chiều cao. Mặt khác, các động tác bơi lội cũng giúp phòng chống các biểu hiện cong vẹo cột sống do ít vận động hoặc thường xuyên ngồi một chỗ.

   3 Giúp tăng chiều cao cho mọi độ tuổi

  Quá trình bơi lội cần tay và chân hoạt động đồng bộ, thở đều đặn. Các kỹ thuật bơi cũng cần rướn người, vươn người về phía trước rất nhiều. Vậy nên, các nhóm cơ trên cơ thể đều được tác động, giúp kéo giãn xương khớp tối đa nhất. Bên cạnh đó, bơi lội còn giúp tuyến yên tiết ra hormone tăng trưởng, giúp cải thiện chiều cao hữu hiệu.

   4. Giúp kiểm soát cân nặng, giảm cân

   Thống kê cho, mỗi tiếng bơi, người ta có thể đốt cháy (tiêu hao) 423 calo, cao hơn so với chạy bộ và tập yoga. Với mức tiêu hao năng lượng như vậy, bơi lội được xem là phương thức hỗ trợ giảm cân an toàn và hiệu quả. Cho nên, nếu muốn cải thiện cân nặng của mình thì không nên bỏ qua bộ môn tập luyện này.

  Với những người mập, béo phì, bơi lội là một phương pháp tuyệt vời: Nhờ lực cản và tính chất dẫn nhiệt của nước lớn nên tiêu hao năng lượng khá cao (gấp khoảng 4 lần so với đi bộ cùng tốc độ) nên nó cũng có tác dụng tốt giảm trọng lượng thừa của cơ thể, chống béo phì.  

    5. Tốt cho hệ tim mạch

   Khi vận động trong nước, cơ thể sẽ được massage nhẹ nhàng, máu huyết lưu thông. Đồng thời, hệ cơ tim cũng được kích thích để hoạt động tốt hơn. Nhờ vậy, bơi lội giúp hệ tim mạch khỏe mạnh và phòng tránh các bệnh lý liên quan đến tim mạch.

   Ngoài ra, khi bởi, các tĩnh mạch sẽ được “xoa bóp” giúp thúc đẩy huyết dịch hoạt động. Máu sẽ không bị ứ đọng, bít tắc trong cơ thể, giúp hỗ trợ cải thiện tình trạng giãn tĩnh mạch hữu hiệu.

   Bác sĩ  Jousselin,  Giám đốc Viện Nghiên cứu Quốc gia về thể dục (Pháp) cho biết, khi bơi cơ thể nằm thẳng dưới nước sẽ làm cho máu từ chân về tim, não tốt hơn, vì thế bơi lội giúp tránh được các bệnh tim mạch. Còn bác sĩ De Montherla cho biết, mùa hè số người đi bơi tăng, thì số người khám hoặc cấp cứu vì bệnh tim mạch giảm hẳn đi.

   6. Tốt cho hệ cơ xương khớp

Bơi lội hỗ trợ xương khớp hoạt động bền bỉ và linh hoạt hơn. Hỗ trợ người tập phòng và điều trị các bệnh viêm khớp mãn tính. Khi bơi, lưng luôn phải duy trì ở tư thế thẳng, giúp phòng và điều trị triệu chứng cong vẹo cột sống, cong lưng từ sớm. Không chỉ có vậy, nó còn giúp người tập giảm đau lưng, đau cơ hiệu quả.

   7. Cải thiện chức năng phổi

Để luyện bơi thành thục, người tập phải học cách hít thở đúng nhịp. Nhờ vậy mà dung dích phổi cũng được cải thiện đáng kể. Đó chính là lý do mà các vận động viên bơi lội thường có dung tích phổi lớn, lên tới 1.5 đến 2 lít khí thở. Dung tích phổi càng lớn thì sức bền của cơ thể cũng được nâng cao rõ rệt. Điều này giúp tăng sức bền khi làm việc hay tập luyện các bộ môn thể thao khác.

    8. Thư giãn hiệu quả, giấc ngủ ngon hơn

   Bơi lội là bài tập giúp giảm căng thẳng, xả stress, mệt mỏi hữu hiệu. Khi bơi, cơ thể sản sinh ra chất endorphin và hormone hạnh phúc, giúp tăng khoái cảm, vui vẻ và dễ chịu. Người bơi sẽ cảm thấy thoải mái, hưng phấn hơn sau khi tung tăng trong làn nước mát.

Một số nghiên cứu trước đây đã cho thấy, có đến hơn 75% người thường xuyên bơi lội cảm nhận sự thay đổi trong cảm xúc của họ. Mọi mệt mỏi, áp lực đều được giải tỏa nhanh chóng.

    9. Hỗ trợ người bệnh đa xơ cứng

    Người mắc bệnh đa xơ cứng nếu thực hành bơi lội thường xuyên sẽ giúp giảm đau hiệu quả. Không những thế, việc tập luyện còn giúp họ cảm thấy khỏe khoắn, đỡ mệt mỏi hơn rất nhiều.

    Đồng thời, bơi dưới nước giúp hạn chế ít nhất khả năng bị chấn thương. Điều này sẽ khó để có được nếu tập các bài tập thông thường khác trên cạn.

     10. Bơi lội là bộ môn tốt cho phụ nữ mang thai

    Bơi lội có tác dụng rất tốt đối với phụ nữ mang thai, hỗ trợ giảm phù nề, giảm đau thần kinh tọa hiệu quả. Nước có tác dụng tăng lưu thông máu, giúp giảm tình trạng phù nề, tay chân.

     Đồng thời, bơi lội còn giúp cơ thể mẹ giảm đau nhức, đặc biệt là phần lưng, hông. Điều này đặc biệt quan trọng, nhất là vào những tháng cuối thai kỳ.

     III. NHỮNG ĐIỀU LƯU Ý

    Bơi lội tuy rất tốt cho sức khỏe, nhưng để an toàn cũng phải lưu ý một số vấn đề sau:

     1. Học bơi lội giúp phòng chống đuối nước

   Bên cạnh tác dụng về sức khỏe và vóc dáng, học bơi lội còn giúp phòng tránh tai nạn đuối nước ở mọi độ tuổi, đặc biệt là trẻ em. Ngày nay, việc tập bơi từ sớm cũng đã được phụ huynh và các cấp quan tâm và chỉ đạo sát sao. Nhờ vậy mà trẻ em cũng giảm thiểu được nguy cơ tai nạn đuối nước rõ rệt.

   2. Người cao tuổi, có bệnh nền, tăng huyết áp

   Vẫn có thể bơi lội, nhưng chỉ bơi nhẹ nhàng, nước hồ hơi mát, không quá lạnh để tránh co mạch ngoại vi đột ngột làm tăng huyết áp. Không bơi lội quá kéo dài.

   Với một số trường hợp bệnh nặng, cần phải được khám bệnh và có sự theo dõi, hướng dẫn chu đáo của thầy thuốc trước khi luyện tập bằng bơi lội.

   3. Sau khi lao động mồ hôi đang ra nhiều

   4. Người yếu không nên bơi lội lúc đói

   Thời gian tắm và bơi lâu hay mau là tùy theo sức khỏe từng người. Nhưng nói chung không nên bơi, tắm đến lúc cảm thấy mệt mỏi hoặc người nổi gai ốc vì lạnh.

   5. Để  tránh chuột rút (vọp bẻ)

  Không nên bơi quá lâu, vận động quá sức, quá mạnh, chân đạp nước quá nhiều, đề phòng cơ bắp dễ bị co cứng (chuột rút) đột ngột.

  Tóm lại, để việc bơi lội có hiệu quả chữa bệnh và tăng cường sức khỏe, tập luyện phải thường xuyên, liên tục, ít nhất là 3 buổi/tuần. Cần lượng sức mình, không nôn nóng, nâng dần thời gian mỗi buổi tập cho phù hợp với sức khỏe.  Trong những ngày hè,  tắm, bơi  ở sông, biển đều rất tốt. Nhưng cần phải tự lượng sức mình, không bơi quá xa nhất là chỗ nước sâu, nước chảy xiết, hoặc có sóng lớn, đề phòng đuối nước. 

IV. THAM KHẢO

[Video 1] Bơi lội có lợi ích gì cho sức khỏe? | MasterCare

https://www.youtube.com/watch?v=TZ-lAbPY2gY

https://www.youtube.com/watch?v=TZ-lAbPY2gY

[1] ‘Swimming is an inclusive activity that supports health and happiness’

‘Swimming is an inclusive activity that supports health and happiness’

[2] 8 Health Benefits of Swimming

https://www.everydayhealth.com/fitness/health-benefits-of-swimming/

[3] What Are the Health Benefits of Swimming

https://www.freedomhealthinsurance.co.uk/blog/what-are-the-health-benefits-of-swimming

[4] NHS England launch eLearning resource on aquatic activity and swimming for health

NHS England launch eLearning resource on aquatic activity and swimming for health

[5] 5 lợi ích sức khỏe tuyệt vời từ bơi lội

https://suckhoedoisong.vn/5-loi-ich-suc-khoe-tuyet-voi-tu-boi-loi-169114885.htm

[6] 6 Benefits of Aquatic Exercise on Your Mental Health

https://plungesandiego.com/how-swimming-improve-mental-health-reduce-stress/

[7] Bơi lội có bao nhiêu lợi ích tác dụng đối với cơ thể con người?

https://hellobacsi.com/community/suc-khoe-phu-nu/boi-loi-co-bao-nhieu-loi-ich-tac-dung-doi-voi-co-the-con-nguoi/

[8] Bơi lội có tác dụng gì cho sức khỏe?

https://www.vinmec.com/vie/bai-viet/boi-loi-co-tac-dung-gi-cho-suc-khoe-vi

[9] 12 lợi ích của bơi lội bạn nên thực hiện ngay

https://www.vinmec.com/vie/bai-viet/12-loi-ich-cua-boi-loi-ban-nen-thuc-hien-ngay-vi

[10] 2 lợi ích của bơi lội cho sức khỏe

https://kh.dai-ichi-life.com.vn/song-vui-khoe/bi-quyet/thoi-quen-song-khoe/suc-khoe-the-chat/12-loi-ich-cua-boi-loi-voi-suc-khoe

         TS,BS Trần Bá Thoại

Ủy viên BCH Hội NỘI TIẾT VIỆT NAM

The post BƠI LỘI VÀ SỨC KHỎE appeared first on CÔNG TY TNHH MTV TƯ VẤN SỨC KHỎE – BÁC SĨ GIA ĐÌNH PHÚ LỄ NGHĨA.