Hiện nay, nhịn ăn gián đoạn là một trào lưu ẩm thực đang được truyền bá, sử dụng, rộng rãi nhằm để giảm cân, ngừa béo phì, phục hồi vóc dáng, thải độc và phòng ngừa bệnh tật….

    Nguyên lý của nhịn ăn gián đoạn là “bỏ đói cơ thể để khơi dậy lợi ích tiềm năng” qua trung gian quá trình tự thực, tự ăn, tự tiêu hóa các thành phần tế bào, autophagy, khi cơ thể bị bỏ đói.

    Khi nhịn ăn gián đoạn, vì cơ thể thiếu năng lượng đầu vào sẽ tăng cường tự thực, tự chuyển hóa các sinh chất để bù trừ số năng lượng thiếu hụt, vô hình trung giúp cơ thể giảm cân, giảm béo phì, giảm mỡ nội tạng…Nhưng về lâu về dài, nếu không điều chỉnh thích hợp sẽ gây nhiều tác hại.

   II. CÁC KIỂU NHỊN ĂN GIÁN ĐOẠN                              

      Sáu phương pháp nhịn ăn gián đoạn phổ biến gồm:

      1 Nhịn ăn 16/8, giao thức Leangains, bỏ bữa sáng và ăn uống trong 8 giờ, nhịn ăn 16 giờ còn lại trong ngày.

      2 Ăn-dừng-ăn (Eat-Stop-Eat): nhịn ăn trong 24 giờ, một hoặc hai lần một tuần.

      3  Chế độ ăn 5: 2,  Fast diet, ăn kiểu Michael Mosley., ăn bình thường 5 ngày và chỉ tiêu thụ 500–600 calo vào 2 ngày không liên tiếp trong tuần.

       4  Chế độ ăn Warrior, được chuyên gia thể dục Ori Hofmekler phổ biến: ăn một lượng nhỏ trái cây và rau sống vào ban ngày và ăn một bữa ăn lớn vào ban đêm với thực phẩm nguyên chất, chưa qua chế biến.

      5 Nhịn ăn tự phát không tuân theo một kế hoạch nhịn ăn gián đoạn nhất định, thỉnh thoảng có thể bỏ bữa ăn, như khi không cảm thấy đói hoặc quá bận rộn để chuẩn bị bữa ăn và ăn.

    .6 Ăn một bữa mỗi ngày (one meal a day diet, OMAD) chỉ ăn một bữa trong ngày.

    Chế độ ăn này buộc thực khách phải nhịn ăn quá lâu dễ dẫn đến cảm giác cực kỳ đói và thèm ăn không kiểm soát được, và không tốt cho sức khỏe và khó áp dụng lâu dài.

    III. HIỆN TƯỢNG TỰ THỰC (autophagy)

    1. Tự thực là gì ?

   Tự thực, tự ăn, tự tiêu hóa, (autophagy, autophagocytosis ), từ tiếng Hy Lạp auto – “tự”, và phagein – “ăn”. Như vậy, autophagy có nghĩa là “tự ăn” chính mình.

    Khái niệm tự thực xuất hiện từ những năm 1960, khi các nhà nghiên cứu quan sát thấy tế bào có thể tự tiêu hủy các sinh chất thành phần của mình bằng cách bọc sinh chất vào trong một màng mỏng thành những nang túi vận chuyển đến một khoang tiêu thể (lysosome) để giáng hóa (tiêu hóa, thoái hóa) lấy năng lượng và sản phẩm nhỏ bé, thấp cấp hơn.

     Nhà khoa học Bỉ Christian de Duve, Nobel Sinh lý học và Y học năm 1974 về khám phá thể lysosome, đã dùng thuật ngữ autophagy (tự thực) để mô tả quá trình thoái hóa trong các tiêu thể lysosome này và những túi mới được đặt tên là autophagosome (thể tự thực).

    Vào những năm 1990, nhà khoa học Nhật Bản, GS Yoshinori Ohsumi đã sử dụng nấm men bánh mì để xác định những gen thiết yếu cho quá trình tự thực. Sau đó ông đã làm sáng tỏ các cơ chế của tự thực ở nấm men và chứng tỏ rằng cỗ máy tinh vi tương tự cũng được sử dụng trong các tế bào của người. Nhờ công trình này, Viện Karolinska, Thụy Điển đã trao giải Nobel về Sinh Y học năm 2016 cho ông. 

   2. Tự thực trong nhịn ăn gián đoạn (autophagy in intermittent fasting)

   Nếu ngày nào cũng ăn dư thừa hơn nhu cầu, năng lượng thừa sẽ được lưu trữ lại dưới dạng chất béo ở dưới da, trong cơ, nội tạng  hậu quả là thừa cân, béo phì, và nhiều hệ lụy…

   Ngược lại, khi bỏ bữa không ăn uống gì, cơ thể sẽ chuyển hóa ngược, sẽ sử dụng các chất dự trữ trong cơ thể qua con đường tự thực để chuyển hóa thành năng lượng cho cơ thể sử dụng. Hệ quả là sẽ giảm được cân, giảm mỡ gan, béo phì…

    Theo giáo sư Yoshinori Oshumi, cơ chế “tự thực” của tế bào là cách thích nghi của cơ thể với cơn đói hoặc phản ứng của cơ thể khi bị viêm nhiễm. Cơ thể “tự tiêu hóa các phần tử thừa, yếu kém trong tế bào” có thể sản sinh đến khoảng 60-70% nhu cầu năng lượng cơ thể. 

    IV. ĐÔI ĐIỀU BÀN LUẬN

   Khoa học chỉ rõ, nguyên lý của nhịn ăn gián đoạn là áp dụng cơ chế tự thực sử dụng các chất dự trữ trong cơ thể chuyển hóa thành năng lượng với hệ quả là giảm được cân trọng, giảm mỡ gan, béo phì…

   Nhưng nhịn ăn gián đoạn chỉ áp dụng nhất thời cho những ai ăn dư thừa, và không thể máy móc áp dụng đại trà cho tất cả mọi người, đặc biệt trẻ đang lớn, người đang thiểu dưỡng (malnourished). Một người bị bỏ đói, không ăn, cơ thể sẽ chuyển hóa ngược, tự thực ăn chinh sinh chất của cơ thể mình để chuyển hóa thành năng lượng. Hậu quả của rối loạn chuyển hóa ngược sẽ gây ra nhiều biến chứng như bệnh tim, đột quỵ, tiểu đường, cao huyết áp…

  Hội nghị khoa học của Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ AHA ở Chicago đầu năm 2024 này, các báo cáo cho thấy những người nhịn ăn gián đoạn dưới 8 giờ mỗi ngày có nguy cơ mắc bệnh tim mạch gây tử vong cao hơn 91% so với những người ăn uống bình thường; và những người đã có bệnh tim mạch nếu nhịn ăn ngắt quãn 8 – 10 giờ mỗi ngày cũng có nguy cơ tử vong do tim và đột quỵ cao hơn 66%.

  Vì thế, muốn thực hiện nhịn ăn gián đoạn, cần có bác sĩ đánh giá thực trạng sức khỏe chung và luôn theo nguyên tắc từ tốn không đột ngột: kéo dài từ 1 – 2 tháng, thậm chí tới 6 tháng để cơ thể thích nghi rồi cho trở về ngưỡng ăn uống cân bằng bình thường. Kéo dài nhịn ăn gián đoạn sẽ gây sốc thể trạng và dinh dưỡng, nguy hiểm tới sức khỏe, tính mạng.

   Các chuyên gia chỉ ra một số trường hợp không được thực hiện phương pháp này gồm: (1) Có tiền sử bị rối loạn ăn uống; (2) Đái tháo đường thể1; (3) Người đang mang thai và cho con bú; (4) Trẻ dưới 18 tuổi, (5) Bệnh nhân đang trong giai đoạn hồi phục sau phẫu thuật; (6) Những người sức khỏe yếu hoặc mắc các bệnh lý mạn tính; (7) Người gặp phải các vấn đề về dạ dày.

 V. THAM KHẢO

[1] Autophagy

https://en.wikipedia.org/wiki/Autophagy

[2] Nobel y học 2016 vinh danh nhà khoa học Nhật Bản Yoshinori Ohsumi

https://tuoitre.vn/giai-nobel-y-hoc-2016-trao-cho-ohsumi-1181895.htm

https://khoahoc.tv/nobel-y-sinh-vinh-danh-nghien-cuu-ve-su-tu-huy-te-bao-75651

[3] Người ‘nhịn ăn gián đoạn’ có thể gặp biến chứng tim mạch, huyết áp

https://tuoitre.vn/nguoi-nhin-an-gian-doan-co-the-gap-bien-chung-tim-mach-huyet-ap-20240624081625058.htm

[4] Nhịn ăn gián đoạn tăng nguy cơ tử vong do tim mạch

https://vtv.vn/the-gioi/nhin-an-gian-doan-tang-nguy-co-tu-vong-do-tim-mach-20240325212905991.htm

[5] Nhịn ăn gián đoạn: Trào lưu lợi hay hại?

https://vneconomy.vn/techconnect/nhin-an-gian-doan-trao-luu-loi-hay-hai.htm

[6] Rủi ro do nhịn ăn gián đoạn

https://vnews.gov.vn/video/rui-ro-cua-phuong-phap-nhin-an-gian-doan-114685.htm

[7]  Nhịn ăn 16/8 hiệu quả thế nào?

[8] Nhịn ăn Bao lâu thì Cơ thể Đốt mỡ thừa?

[9] Giảm Cân Bằng Nhịn Ăn Gián Đoạn Không Đúng Cách Sẽ Để Lại Hệ Lụy Gì?

        TS.BS Trần Bá Thoại

Ủy viên BCH Hội NỘI TIẾT VIỆTNAM

The post NHỊN ĂN GIÁN ĐOẠN: CƠ SỞ KHOA HỌC VÀ NGUY CƠ CẦN BIẾT ! appeared first on CÔNG TY TNHH MTV TƯ VẤN SỨC KHỎE – BÁC SĨ GIA ĐÌNH PHÚ LỄ NGHĨA.

   Theo thống kê của nhiều nước trên thế giới, tỷ lệ Tiền ĐTĐ thường cao gấp 3 đến 4 lần ĐTĐ. Do đó, các chuyên gia ví von “Tiền ĐTĐ là phần chìm của tảng băng bệnh lý”

   Nếu không được quản lý, điều trị sớm thì đến 70% trường hợp Tiền ĐTĐ sẽ chuyển sang ĐTĐ thật sự. Hơn nữa, các biến chứng tim mạch, thận, mắt..đã xảy ra ngay trong giai đoạn Tiền ĐTĐ này. Vì thế, các chuyên gia lại ví Tiền ĐTĐ là “quả bom nổ chậm” cần phải tháo ngòi sớm.

  II. DIỄN TIẾN BỆNH ĐTĐ

Đái tháo đường là bệnh lý do thiếu insulin hoặc do insulin hoạt động không hiệu quả vì bị tình trạng kháng insulin.

    Bệnh diễn tiến qua ba giai đoạn: Kháng insulin, Tiền ĐTĐ, ĐTĐ thật sự.

     Nếu không được tầm soát và điều chỉnh kịp thời, người Tiền ĐTĐ sẽ tiến triển thành ĐTĐ thật sự vài năm sau đó, trung bình khoảng 5 năm. . 

     III. TIÊU CHÍ CHẨN ĐOÁN TIỀN ĐTĐ

    Khi đường máu cao hơn bình thường, nhưng chưa đủ vào mức ĐTĐ.  Theo khuyến cáo của Hội Nội tiết-Đái tháo đường Việt Nam VADE     

     (1) HbA1c từ 5,7 đến 6,4 %

     (2) Rối loạn glucose lúc đói, RLGMĐ ( impaired fasting glucose, IFG), với Đường máu đói Go từ 5,6 – 6,9 mmol/L (100 – 125 mg/dL) và

    (3) Rối loạn dung nạp glucose, RLDNG (impaired glucose tolerance, IGT), Đường máu 2 giờ trong nghiệm pháp dung nạp glucose G2 đo trong mức từ 7,8 – 11 mmol/L (140 – 199 mg/dL).

    IV. YẾU TỐ NGUY CƠ

(1) Thừa cân, có chỉ số khối cơ thể BMI trên 25,

(2) Từ 45 tuổi trở lên,

(3) Gia đình có người bà con trực hệ bị ĐTD,

(4) Có tiền sử ĐTĐ thai nghén hoặc đã sinh con nặng hơn 4,1 kg,

(5) Có rối loạn lipid máu (LDL > 3.34 mmol/ L, HDL < 0,9 mmol / L hoặc nồng độ TG >1.88 mmol / L,

(6) Tăng huyết áp,

(7) Ít vận động , ngồi máy vi tính, xem tivi  nhiêu,

(8) Có hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS),

(9) Có chứng gai đen (acanthosis nigricans) và

(10) Người Mỹ gốc Phi, Tây Ban Nha, Ấn Độ, Châu Á Thái Bình Dương.

   V. TÌNH HÌNH TIỀN ĐTĐ

   1.Trên thế giới

  * Theo Liên đoàn ĐTĐ thế giới (IDF), tần suất ĐTĐ thế giới hiện nay là 8.3 %, và Tiền ĐTĐ đến 25% [23]

   * Ở Hoa Kỳ, theo thống kê của Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa dịch bệnh (CDC) và dữ liệu Medicare liên bang thì đến 1/4 người lớn (57 triệu người) bị Tiền ĐTĐ. Theo thống kê 2005-2006, Tiền ĐTĐ của  thanh thiếu niên tại Hoa Kỳ trong độ tuổi từ 12-19 năm, sử dụng các tiêu chuẩn ADA như sau là 16.1% (IFG: 13,1% và  IGT : 3,4%).

  * Tại Canada, theo thông tin của Thống kê Canada (Statistics Canada) khoảng 6% nam giới và 5% nữ giới người Canada trên 12 tuổi bị ĐTĐ

  * Ở Anh, nhiều nghiên cứu đa trung tâm cho thấy:Từ 2003 đến 2011, tỷ lệ bị Tiền ĐTĐ từ tăng từ 11,6% đến 35,3% Nghiên cứu năm 2011, đến 50,6%  số người thừa cân (BMI > 25) và trên 40 tuổi bị Tiền ĐTĐ.

   * Tại Pháp, theo thống kê của Cơ quan chăm sóc sức khỏe (ANAES), thì ĐTĐ có tỷ lệ là 6.0 % và Tiền ĐTĐ có tỷ lệ đến 20,0% (FPG> 5,5 mmol / L, HbA1c ≥ 6% ).

   * Ở Đức, tỷ lệ Tiền ĐTĐ là  9.0 % (7,4 triệu/82 triệu dân).

   * Tại Trung Quốc, theo thống kê của JAMA, tỷ lệ ĐTĐ đến 11,2% dân số, và có đến  51% bị Tiền ĐTĐ, cao nhất trên thế giới.

   * Ở Ấn Độ, theo kết quả khảo sát trên nhiều đô thị cho thấy: 11,7 % ở  Kolkata (Đông Ấn Độ), 6,1% ở Kashmir Valley (Bắc Ấn), 11,6 % ở New Delhi (Bắc Ấn), 9.3 % ở Tây Ấn Độ (Mumbai),13,5% ở Chennai (Nam Ấn Độ), 16,6 % ở Hyderabad (Nam Ấn Độ) và 12,4% ở Bangalore (miền Nam Ấn Độ. Trung bình Ấn Độ có đến 12% dân số bị ĐTĐ, cao nhất thế giới). Tỷ lệ Tiền ĐTĐ cũng đến gần 40% chỉ sau Trung Quốc.

   * Thống kê tại các nước Đông Nam Á cho thấy: Singapore tỷ lệ ĐTĐ là 4,6%; Malaixia là 6,1%; tại Campuchia (2005) người trên 25 tuổi mắc bệnh là 11%, và tỷ lệ tiền ĐTĐ ở các nước này thường gấp hơn ba lần ĐTĐ.

    2. Tại Việt Nam

   * Nghiên cứu 2014 của Viện Nội tiết Trung ương cho thấy tỷ lệ dân số Việt Nam mắc bệnh ĐTĐ là 5,7 % và tiền ĐTĐ là 27%.

         VI. CÁC BIẾN CHỨNG CỦA TIỀN ĐTĐ 

       1 Trên tim mạch

     Các bệnh lý mạch máu lớn như mạch vành, đột quỵ và bệnh mạch máu ngoại vi đã khởi phát và tiến triển trong giai đoạn Tiền ĐTĐ [8]

        2 Trên tiết niệu

      Giai đoạn Tiền ĐTĐ, bệnh nhân đã có nguy cơ tăng protein niệu, khả năng dẫn đến bệnh thận mãn tính [10]

       3. Trên võng mạc mắt

      Nghiên cứu xác nhận có sự thay đổi thần kinh ở giai đoạn tiền tiểu đường trước khi bị tổn thương vi mạch [9].

 VII. DIỄN BIẾN CỦA TIỀN ĐTĐ

   VIII. ĐIỀU TRỊ  TIỀN ĐTĐ

   Trên thế giới, sau khuyến cáo của Hội ĐTĐ Hoa Kỳ ADA 2007, nhiều nước đã xem Tiền ĐTĐ là một bệnh và tích cực điều trị sớm để giảm, chậm chuyển sang ĐTĐ thật sự và tránh các biến chứng.

   Ở Việt Nam chúng ta, phải đến 2020 Bộ Y tế mới có Quyết định số 3087/QĐ-BYT ngày 16 tháng 7 năm 2020 ban hành tài liệu chuyên môn “Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị tiền đái tháo đường” với mã số chẩn đoán quốc tế (international code of diagnostics ICD11 là R73.0

   Theo Hướng dẫn này, một khi Tiền ĐTĐ được xác định theo tiêu chí quốc tế, bệnh nhân sẽ được quản lý và điều trị theo hai hướng

     1. Điều chỉnh lối sống (life style)

      Mục đích là để giảm cân, tiêu hao năng lượng thừa và giảm nguy cơ phát triển từ Tiền ĐTĐ thành ĐTĐ thật sự.

      A* Chế độ ăn uống lành mạnh

   * Thành phần thức ăn nên tuân theo tỷ lệ: 15% chất đạm, 35% chất béo, 50% chất đường bột (starchy carbohydrate).

   * Cần ăn đủ lượng đường bột (tinh bột) cần thiết để đảm bảo đủ năng lượng. Thức ăn đường bột trong ngày nên chia nhỏ vào 3 bữa ăn; nếu cảm thấy đói giữa 2 bữa ăn chính, có thể dùng thêm 1 bữa ăn nhẹ. Nên thay đổi thức ăn nhóm đường bột bằng cách dùng xen kẽ các loại bột củ rễ, ngũ cốc.

   * Ngưng (cấm) toàn bộ các thức ăn, thức uống có đường ngọt (sugary carbohydrate) là loại đường hấp thu nhanh vào máu.

   * Giảm đến mức tối thiểu lượng thức ăn chứa nhiều chất béo như: các loại thịt nguội làm từ thịt heo, thịt mỡ, phó mát, dầu, khoai tây chiên..

   * Nên ăn cá 2-3 lần trong tuần vì cá đạm nhiều nhưng chất béo lại ít.

   * Hạn chế tối đa uống rượu, bia.

   * Ăn thêm các thức ăn có các chất xơ như rau, củ, trái cây không ngọt…

      B. Hoạt động thể lực thích hợp

    Đái tháo đường đồng nghĩa với dư thừa năng lượng, thừa ăn. Cho nên cần tích cực hoạt động thể lực để giúp cơ thể tiêu hao năng lượng thừa, giúp cơ thể tiêu thụ đường dễ dàng hơn, nâng cao sức khỏe của toàn cơ thể, luyện tập thể lực cũng làm cải thiện tinh thần kinh, hoạt bát, nhanh nhẹn, sảng khoái và cuối cùng luyện tập thể lực cũng sẽ làm tăng sức đề kháng, khả năng chống đỡ bệnh tật.

  Nguyên tắc luyện tập thể lực là: Luyện tập phải dần dần và thích hợp, Phải đề phòng hạ đường máu khi tập thể lực, Không ráng tập quá sức hoặc tập thể lực khi đang có bệnh cấp tính, khi chưa kiểm soát đường máu ổn định…

   Cần lưu ý là mỗi bệnh nhân sẽ có một chế độ tập luyện khác nhau chứ không rập khuôn đồng nhất được. Tập luyện thân thể không nhất thiết phải quá nặng nhọc và quá mất thời gian mà cần duy trì ổn định có thời khóa biểu hợp lý cho công việc và tuổi tác.

        Mô hình  luyện tập thể lực lý tưởng

 – Giảm xem ti vi, giảm chơi trên máy vi tính, nghỉ trưa dưới 30 phút mỗi ngày.

 – Hằng ngày nên: Đi bộ, đi dạo thời gian và khoảng cách tăng dần.   Lên xuống cầu thang vài lần.Trồng cây cảnh, làm vườn….

  – Hằng tuần cần vài lần: Chạy tại chổ; chạy nhẹ. Đi dạo bằng xe đạp. Nhảy, đánh bóng bàn, đánh bóng rổ…  

    2. Điều trị thuốc

  Người Tiền ĐTĐ, đặc biệt khi có thêm các yếu tố nguy cơ như béo phì, rối loạn lipid máu, tăng huyết áp, gan nhiễm mỡ hay hội chứng buồng trứng đa nang thì nên dùng thuốc metformin.

   Dĩ nhiên, người bệnh cũng cần dung thêm các thuốc khác để kiểm soát rối loạn lipid máu, tăng huyết áp cao nếu có đi kèm.

   IX. BÀN VÀ KẾT LUẬN

    Tiền ĐTĐ có tiến triển thành ĐTĐ thật sự phụ thuộc vào một số yếu tố như di truyền, lối sống, và tiếp cận điều trị. Trừ yếu tố di truyền, còn lại chúng ta có thể cải tạo, điều chỉnh được. Do đó, quản lý, điều chỉnh tốt đa số trường hợp Tiền ĐTĐ đề có thể trở lại bình thường hoặc kéo dài rất lâu mới tiến triển thành ĐTĐ.

     Dù khá muộn so với thế giới, nhưng rồi ngành y tế Việt Nam cũng đã nhận ra mối nguy của “quà bom nổ chậm” Tiền ĐTĐ và có những quyết sách thích hợp.

  X. THAM KHẢO

[1]. Prevalence and Treatment of Diabetes in China, 2013-2018

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34962526/

[2]. 47% in China Likely Have Prediabetes Or Diabetes

https://www.medpagetoday.com/endocrinology/diabetes/66288

[3]. Prediabetes mellitus in India

https://japi.org/x2e47454/an-expert-group-consensus-statement-on-ldquoapproach-and-management-of-prediabetes-in-indiardquo

[4]. One in three adults in England ‘has prediabetes’

https://www.nicswell.co.uk/health-news/one-in-three-adults-in-england-has-prediabetes

[5]. Prediabetes and type 2 diabetes mellitus in Canada

http://www.cfp.ca/content/58/3/280.full

[6]. Prediabetes: To Treat or Not To Treat?

http://www.wvoma.org/resources/PreDiabetes.pdf

[7]. Association between prediabetes and risk of all cause mortality and cardiovascular disease: updated meta-analysis

https://www.bmj.com/content/370/bmj.m2297

[8]. Prediabetes and Cardiovascular Disease: Pathophysiology and Interventions for Prevention and Risk Reduction.

https://europepmc.org/article/med/29407055

[9].  Retinal Nerve and Vascular Changes in Prediabetes

https://www.frontiersin.org/articles/10.3389/fmed.2022.777646/full

[10]. Prediabetes linked to early kidney damage

https://www.medicalnewstoday.com/articles/304528

https://thewaitingroom.karger.com/knowledge-transfer/prediabetes-proteinuria-and-kidney-health/

[11] Prediabetes

https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/prediabetes/symptoms-causes/syc-20355278

[12] The Surprising Truth About Prediabetes

https://www.cdc.gov/diabetes/library/features/truth-about-prediabetes.html

[13] Prediabetes Treatments and Tips: Medications, Lifestyle Changes, and Blood Testing

https://www.goodrx.com/conditions/prediabetes/diagnosed-with-prediabetes-now-what

[14] Prediabetes: A Window of Opportunity for Prevention

https://pro.endocrineweb.com/conditions/pre-diabetes/prediabetes-a-window-of-opportunity-for-prevention

[15] How To Reverse Prediabetes

https://www.healthcentral.com/condition/type-2-diabetes/how-can-you-reverse-prediabetes

[16] Prediabetes – Your Chance to Prevent Type 2 Diabetes

https://www.cdc.gov/diabetes/basics/prediabetes.html

[17] Metformin Should Not Be Used to Treat Prediabetes

https://diabetesjournals.org/care/article/43/9/1983/35757/Metformin-Should-Not-Be-Used-to-Treat-Prediabetes

[18] Metformin for Prediabetes: is it safe to use ?

https://khealth.com/learn/medication/metformin-for-prediabetes/

[19] Metformin for Prediabetes: The Pros & Cons

https://diabetesstrong.com/metformin-for-prediabetes/

[20] Should Adults with Prediabetes Be Prescribed Metformin to Prevent Diabetes Mellitus? No: Evidence Does Not Show Improvements in Patient-Oriented Outcomes

https://www.aafp.org/pubs/afp/issues/2019/0801/p136.html

[21] Dr. Ralph Defronzo Part 4, Treating Prediabetes

https://www.diabetesincontrol.com/dr-ralph-defronzo-part-4-treating-prediabetes/

[22] Off-Label Metformin in Patients with Prediabetes is Associated with Improved Cardiovascular Outcomes

https://www.ahajournals.org/doi/10.1161/circ.144.suppl_1.9819

[23] TIỀN ĐÁI THÁO ĐƯỜNG VÀ NHỮNG ĐIỀU CẦN LƯU Ý

  [24] Tiền Đái Tháo Đường Và Những Điều Cần Biết 

     TS.BS Trần Bá Thoại

 BCH Hội NỘI TIẾT VIỆT NAM 

.

The post TIỀN ĐÁI THÁO ĐƯỜNG: PHẦN CHÌM CỦA TẢNG BĂNG, “QUẢ BOM NỔ CHẬM”, CẦN KIỂM SOÁT VÀ ĐIỀU TRỊ SỚM ! appeared first on CÔNG TY TNHH MTV TƯ VẤN SỨC KHỎE – BÁC SĨ GIA ĐÌNH PHÚ LỄ NGHĨA.

   II, ĐỘT QUỴ NÃO LÀ GÌ ?

  Đột quỵ, tai biến mạch não, stroke, là tình trạng não bị tổn thương do các bệnh lý gây thiếu máu cấp tính cho hệ thần kinh trung ương, não bộ. Sự thiếu máu, đồng nghĩa thiếu oxy và chất dinh dưỡng, nếu không được phục hồi sẽ làm tổn thương và chết các tế bào, neuron, não.

                   

   Có ba nhóm đột quỵ:

 (1) Tắt mạch máu lên não gây thiếu máu (nhồi máu não, nhũn não) chiếm đến 71% trường hợp đột quỵ,

 (2) Xuất huyết (vỡ mạch máu não) chiếm 26% và

 (3) Các nguyên nhân khác chỉ chiếm 3% còn lại.

   Tuổi càng cao, nguy cơ đột quỵ càng lớn càng lớn, hơn 83% số trường hợp đột quỵ là ở lứa tuổi từ 50 trở lên.

   Đột quỵ tuy đứng hàng thứ ba về bệnh không lây nhiễm NCDs gây tử vong ở người lớn, sau ung thư và tim mạch, nhưng là nguyên nhân hàng đầu gây tử vong và tàn tật.

   Thống kê cho thấy, tới 50% số bệnh nhân bị đột quỵ tử vong, 90% bệnh nhân sống sót gặp phải di chứng, và có nguy cơ tái phát. Các di chứng gồm yếu tay, chân; liệt nửa người; nói, viết khó, suy giảm trí nhớ…

   Theo giáo sư Stephen Davis, Chủ tịch Hội Đột quỵ thế giới, mỗi năm toàn cầu có 16 triệu ca đột quỵ và khoảng 6 triệu ca tử vong.

   Ở Việt Nam, theo Bộ Y Tế, có hơn 200.000 ca đột quỵ /năm, trong đó nhồi máu não chiếm 70-80% và tỷ lệ tử vong còn cao do đến muộn.

  III, THỜI GIAN “VÀNG” ĐỂ CỨU NGƯỜI ĐỘT QUỴ

  Các tế bào thần kinh, neuron, rất nhạy cảm với tình trạng thiếu oxy và dưỡng chất. Khi bị đột quỵ, vùng não thiếu máu nuôi sẽ ngưng hoạt động rồi “chết” đi trong vòng vài giây đến vài phút. Trong đột quỵ do tắc động mạch lớn, cứ qua 1 phút có khoảng 2 triệu neuron sẽ chết đi.

  Mức độ di chứng phụ thuộc rất nhiều vào thời điểm và cách thức bệnh nhân được phát hiện, chẩn đoán và điều trị. Nếu bệnh nhân được chuyển đến bệnh viện trong 3 giờ đầu ngay sau khi bị đột quỵ, trong y khoa gọi là “thời gian vàng” (golden hour), và được điều trị thuốc làm tan huyết khối, sự phục hồi sẽ rất khả quan.

                     

   Theo GS. Nguyễn Văn Thông, nguyên Giám đốc Trung tâm Đột quỵ, Bệnh viện 108, có rất ít bệnh nhân bị đột quỵ được điều trị bằng thuốc tiêu sợi huyết đúng cách trước khi đến bệnh viện. Kiến thức về “giờ vàng” (3-4 giờ đầu từ khi khởi phát đột quỵ) đối với bệnh nhân chưa được thông tin, nắm bắt nên hậu quả để lại là một gánh nặng cho bản thân, gia đình và xã hội.

   PGS.TS. Nguyễn Hoàng Ngọc, Giám đốc Trung tâm Đột quỵ, Bệnh viện Quân đội 108 cho biết, chỉ có khoảng 2-3% bệnh nhân bị đột quỵ thiếu máu não được điều trị bằng thuốc tiêu sợi huyết đúng thời điểm 3 giờ vàng.

    PGS.TS Phạm Mạnh Hùng, Tổng Thư ký Hội Tim mạch học Việt Nam cho biết, Chỉ có 40% bệnh nhân nhồi máu cơ tim được điều trị kịp thời. Thống kê tại Viện Tim mạch quốc gia cho thấy, chỉ có gần 2% bệnh nhân đến sớm trong khoảng “thời gian vàng” 2 giờ đầu. Số bệnh nhân nhồi máu cơ tim đến bệnh viện trước 12 giờ đồng hồ kể từ khi có cơn đau thắt ngực chỉ chiếm khoảng 40%. 60% còn lại là muộn nên nhiều trường hợp không cứu được hoặc có sống cũng dễ bị biến chứng suy tim, rối loạn nhịp và chất lượng cuộc sống giảm sút.

   Thống kê của Bệnh Viện Xuyên Á, Vĩnh Long cho thấy, hơn 90% bệnh nhân nhồi máu cơ tim cấp bị mất giờ vàng.

PGS.TS Nguyễn Huy Thắng, Phó Chủ tịch Hội Đột quỵ Việt Nam, Chủ tịch Hội Đột quỵ TP.HCM, Trưởng khoa Bệnh lý Mạch máu não Bệnh viện Nhân dân 115, Chuyên gia bệnh lý mạch máu não Bệnh viện Gia An 115 nhận xét, ở Việt Nam ta, rất nhiều bệnh nhân đến trễ, nhiều gia đình rất gần bệnh viện nhưng do không biết các triệu chứng đột quỵ, mà cho là trúng gió nên cạo gió, vắt chanh, giật tóc, châm kim đầu ngón tay, uống các loại thuốc không rõ nguồn gốc như An cung ngưu hoàng hoàn, thay vì đưa đến bệnh viện trong thời gian vàng, nên tử vong và di chứng rất cao.

    Tại buổi tư vấn “Đừng gục ngã vì đột quỵ”, do Bệnh viện Đại học Y dược TP.HCM tổ chức, TS.BS Nguyễn Bá Thắng, Trưởng đơn vị đột quỵ cho biết nguyên tắc mọi người cần phải nằm lòng là “Càng mất thời gian là càng mất não”

The post 3 DẤU HIỆU ĐỘT QUỴ QUA 2 CÂU LỤC BÁT: “MÉO CƯỜI, NGỌNG NÓI, XUỘI TAY, ĐÚNG LÀ ĐỘT QUỴ, CỨU NGAY GIỜ VÀNG” appeared first on CÔNG TY TNHH MTV TƯ VẤN SỨC KHỎE – BÁC SĨ GIA ĐÌNH PHÚ LỄ NGHĨA.